ಚಿನ್ನದ ಹುಡುಗ

Govt forces PRIs to fund folklore fest

2011-04-30T04:49:00.000-07:00

The State government is all set to host a lavish all-India folklore fest by diverting funds meant for development of the economically backward Hyderabad-Karnataka region.

The government has directed local bodies in Bidar, Gulbarga, Yadgir, Raichur and Koppal districts to divert their funds to the Sammelana to be organised by the Karnataka Janapada Academy in the third week of April in Bidar.

Gram Panchayats have been directed to donate Rs 10,000 each, TPs Rs 15,000 each and Rs 50,000 each is the target set for ZPs.

The five districts account for 814 GPs and thus the contribution from them totals Rs 81.40 lakh, while those from 24 TPs and five ZPs amount to Rs 3.50 lakh and Rs 2.50 lakh, respectively. In addition, the State government has released Rs 25 lakh, and the Karnataka Border Areas Development Authority has promised Rs 10 lakh. Besides, high school teachers in the five districts have been forced to pay Rs 200 each.

The State government’s order has incurred the wrath of the elected representatives and litterateurs and people of the region. Vijaykumar Sonare, member of Davargaon Gram Panchayat, said: “When the panchayats are starved of funds to supply drinking water, from where should they get money for such celebration?

“It’s unfair to cut the grants to panchayats when villages here are reeling under acute water scarcity. We oppose the move,” he said. Member of Legislative Council Kazi Arshad Ali said the government would be setting a bad precedent by seeking funds from the panchayats for such ‘melas’.

“Instead of diverting funds from the local bodies, the State government can directly sponsor such conferences,” he said, terming the move as a “curse for the economically backward region”. Writer Shivaraj Kadode said the government had displayed its lack of regard for the three-tier panchayat raj institutions and was anti-development.

ಹಿಟ್ಲರ್ ಎಂಬ ಹುಂಬನ ಕಥೆ

2011-04-30T04:40:00.000-07:00

1945 ಏಪ್ರಿಲ್ 30ರಂದು ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಶೂಟ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಅದು ಕೇವಲ ದುಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ಅಂತ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮನುಕುಲ ಕಂಡ ಕರಾಳ ಅವಧಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು. ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಹಿಟ್ಲರ್‌ನ 22 ವರ್ಷಗಳ ಅಧಿಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಶಲಕ್ಷ ಯೆಹೂದಿಗಳ ಮತ್ತು 14 ದಶಲಕ್ಷ ರಷ್ಯನ್‌ರ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಪೋಲೆಂಡ್ ನಾಗರಿಕರ ಅಮಾನವೀಯ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಸರಣಿ ಕೂಡ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.
ಇತಿಹಾಸ ಕಂಡ ಕ್ರೂರ, ಅಷ್ಟೇ ವರ್ಣರಂಜಿತ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಟ್ಲರ್ ಕೂಡ ಒಬ್ಬ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನೊಬ್ಬ ಹುಂಬ ಹಠಮಾರಿತನ, ಬಿಡದ ಛಲ, ಸೇಡು, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಹಿಟ್ಲರ್ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಹಿಟ್ಲರ್ ನಡೆಸಿದ ನರಹತ್ಯೆ, ಮಾರಣಹೋಮ ಕೂಡ ಮಾನವನ ಹಿಂಸಾಪ್ರವೃತ್ತಿ ತಲುಪಬಹುದಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹೀನಹಂತವನ್ನು ತೋರಿಸಿತು. ಅವನ ಅಸ್ವಸ್ಥ ಮನಸ್ಸು ತನಗೆ ದೊರೆತ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸದುಪಯೋಗ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಿಡದೆ ಇಡೀ ರಾಜಸತ್ತೆಯನ್ನು ತನ್ನ ತಿಕ್ಕಲು ತೆವಲುಗಳನ್ನು ತಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಅವನ ಹುಂಬ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ವಿಚಿತ್ರ ವಿಚಾರಗಳು, ಉನ್ಮಾದದ ಹುಚ್ಚುತನದಿಂದಾಗಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನ ಸಾವು- ನೋವಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಒಂದು ಸಮುದಾಯವನ್ನೇ ಸರ್ವನಾಶ ಮಾಡಲು ಹೊರಟ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ರಾಜಕೀಯ -ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಯಥೇಚ್ಛ ಬಳಸಿಕೊಂಡ. ಯಾರನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಂಬದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಅನುಮಾನದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಿಟ್ಲರ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ರೂರ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯರು ಊಹಿಸುವುದೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
1889ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೀಯಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಹಿಟ್ಲರ್ 1913ರಲ್ಲಿ ವಿಯೆನ್ನಾದಿಂದ ಮ್ಯೂನಿಕ್‌ಗೆ ಓಡಿ ಬರುವ ಮುನ್ನ ಕಲಾವಿದನಾಗಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದ. ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಪರವಾಗಿ ಸೈನಿಕನಾಗಿ ಯುದ್ಧರಂಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ್ದ ಹಿಟ್ಲರ್ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡು ಮರಳಬೇಕಾಯಿತು. ಆಗಿನ ಜರ್ಮನಿಯ ಸೋಲು ಅವನ ಕಳವಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ದೇಶ ಬಳಲುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ ಹಿಟ್ಲರ್‌ಗೆ `ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಏನನ್ನಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕು' ಎಂಬ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. 1919ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪಕ್ಷ ಸೇರಿದ ಹಿಟ್ಲರ್ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಆ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿ `ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ಸ್' ಎಂದು ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಿದ. 1921ರಲ್ಲಿ ನಾಜಿ ಪಕ್ಷ ಆರಂಭಿಸಿದ ಹಿಟ್ಲರ್ 1923ರಲ್ಲಿ `ಮ್ಯೂನಿಕ್‌ನ ಬೀರ್ ಹಾಲ್'ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬೆಂಬಲಿಗರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ `ಕ್ರಾಂತಿ' ಮಾಡುವ ನಿರ್ಣಯ ಕೈಗೊಂಡ. ಮ್ಯೂನಿಕ್‌ನಿಂದ ಮರಿನಾದತ್ತ ಸಾಗಿದ 3 ಸಾವಿರ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಬಂಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹಿಟ್ಲರ್ ಐದುವರ್ಷ ಸೆರೆಮನೆ ಸೇರಬೇಕಾಯಿತು. ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ `ಮೈನ್ ಕ್ಯಾಂಪ್' ಆತ್ಮಕತೆ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಕಮ್ಯುನಿಷ್ಟರ ವಿರೋಧ, ಆರ್ಯ ರಕ್ತದ ಶುದ್ಧತೆ, ಜರ್ಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಕುರಿತು ಹಿಟ್ಲರ್‌ನ ವಿಚಾರಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟ ಧೋರಣೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡವು.
ನಂತರ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ನಾಜಿ ಪಕ್ಷವು ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತಾದರೂ ಅಧಿಕಾರ ಕೈಗೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಹಲ ಪಿತೂರಿಗಳಿಂದಾಗಿ 1933ರಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ. ಚಾನ್ಸಲರ್‌ನಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ ವೊದಲು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸವೆಂದರೆ `ವೇಯ್ನರ್ ಸಂವಿಧಾನ'ವನ್ನು ಕಿತ್ತೆಸೆದು ತನ್ನನ್ನೇ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ. ನಂತರ ಆರಂಭವಾದ ಭೀಕರ ದುರಾಡಳಿತ ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಶಕ್ತರಾಷ್ಟ್ರಗಳೆಲ್ಲ ಒಂದಾಗಿ ಹೊರಾಡಬೇಕಾಯಿತು.
ಮೊದಲಿಗೆ ಯೆಹೂದಿಗಳ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ 1938ರ ನವೆಂಬರ್ 9 ಮತ್ತು 10ರ `ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ರಾತ್ರಿ' (ಅಥವಾ ಒಡೆದ ಗಾಜುಗಳ ರಾತ್ರಿ) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ 91 ಯೆಹೂದಿಗಳು ಹತ್ಯೆಗೀಡಾದರೆ ನೂರಾರು ಜನ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು. 7,500 ವ್ಯಾಪಾರಿ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಹರ್ಮನ್ ಗೆಯಾಂಗ್ ನೇತೃತ್ವದ ರಾಜಕೀಯ ಪೊಲೀಸರು (ಗೆಸ್ಟಪೊ) 30 ಸಾವವಿರ ಶ್ರೀಮಂತ ಯೆಹೂದಿಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ನೀಡಿದರು. ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ, ದೇಶಾಂತರ ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಅವರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಬದುಕಿದ್ದರೆ ಬೇಡಿ ತಿನ್ನಬಹುದು ಎಂದುಕೊಂಡ ದಿಗ್ಭ್ರಾಂತ ಯೆಹೂದಿ ಶ್ರೀಮಂತರು ದಿಕ್ಕಾಪಾಲಾಗಿ ಓಡಿಹೋದರು.
1941ರಲ್ಲಿ ಯೆಹೂದಿಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಅಂತಿಮ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ವಾನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ 15 ಜನ ನಾಜಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಭೆ ಸೇರಿಸಿದರು. ಸೂಕ್ತ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ರೂಪಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಅಡಾಲ್ಫ್ ಐಚ್ಮನ್ ಮತ್ತು ರೇನ್ಹಾಡರ್ ಹೇಡ್ರಿಚ್ ಅವರಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಯಿತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ದುರ್ಬರ ಜೀವನ ಕ್ರಮ ಅಳವಡಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಇಬ್ಬರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಆಧರಿಸಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ವಿಜ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲಿಂಕಾಗಳಲ್ಲಿ `ಯಾತನಾ ಶಿಬಿರ' ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
ಹಿಟ್ಲರ್‌ನ ಬೆಂಗಾವಲು ಪಡೆ ಎಂದು 1925ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಎಸ್ಎಸ್ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಜಿ ಪಕ್ಷದ ಅರೆ ಸೈನಿಕ ಪಡೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಎಸ್ಎಸ್ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳ್ದಿದವು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಸ್ಎಸ್ ಘಟಕವು ಗೆಸ್ಟಪೊ ಸೇರಿದಂತೆ ಪೊಲೀಸ್ ಕಾಯರ್ಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿದರೆ, ಸೈನಿಕ ಎಸ್ಎಸ್ ಯಾತನಾ ಶಿಬಿರ ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲಸ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. 300ಜನರಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಎಸ್ಎಸ್‌ನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 2.5ಲಕ್ಷದ ವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಯೆಹೂದಿಗಳ ಕುರಿತು ಜನಾಂಗೀಯ ತಿರಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಹಿಟ್ಲರ್ ಬಗ್ಗೆ ಅಚಲ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇವರು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪೋಲಿಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ `ಯೆಹೂದಿ ನಿರ್ನಾಮ ಶಿಬಿರ'ದ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾವಿರಾರು ಶಿಬಿರಗಳಿಗೆ ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು.
ಯೆಹೂದಿಗಳು, ಜಿಪ್ಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಮ್ಯುನಿಷ್ಟರು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹಿಟ್ಲರ್ ಮತ್ತವನ ಮಿತ್ರ ಸಮೂಹ ಅತ್ಯಂತ ಯೋಜಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು `ಯಾತನಾ ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ ಹಾಕಿ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಹೊಡೆ- ಬಡಿಯುವ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಿತ್ಯ ನರಕ ಅನುಭವಿಸಿಯೂ ಬದುಕಿ ಉಳಿದವರನ್ನು ಸಾಯಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ `ಸಾವಿನ ಶಿಬಿರ' (ಡೆತ್ ಕ್ಯಾಂಪ್)ಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೇ ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಾಯಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಗ್ಯಾಸ್ ಛೇಂಬರ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪುರುಷರು- ಮಹಿಳೆಯರು- ಮಕ್ಕಳು- ಮುದುಕರು ಯಾರನ್ನೂ ಬಿಡದೇ ಹಿಂಸೆಗೆ ಗುರಿ ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಣ್ಮುಂದೆಯೇ ಗ್ಯಾಸ್ ಛೇಂಬರ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಹೃದಯ ವಿದ್ರಾವಕ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಮೂಕಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುವ ಸನ್ನಿವೇಶ ನೋಡಿ ಸಂತಸ ಪಡುವ ವಿಕೃತಿ ಹಿಟ್ಲರ್ ಮತ್ತವನ ಬೆಂಬಲಿಗರಿಗಿತ್ತು. ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಘೋರ ಹಿಂಸೆಯ ನಡುವೆ ಬದುಕಿ ಉಳಿದವರು `ಸಾವಿಗಾಗಿ' ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಗೆಲ್ಲುವ ಆ ಮೂಲಕ ಆರ್ಯರ ಗೌರವ- ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದ ಇಟಲಿಯ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಮುಸಲೋನಿಯ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಪೋಲೆಂಡ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ. ಇದು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ಬೀಗಲಾರಂಭಿಸಿದ ಹಿಟ್ಲರ್ ಯಾರ ಮಾತನ್ನೂ ಕೇಳದ ಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪಿದ. ತನ್ನ ಸೇನೆಯ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವಾಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸದ ಹಿಟ್ಲರ್‌ನ ನಿಲುವಿನಿಂದ ಬಹುತೇಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡರು. ಅದಾಗಿಯೂ ಅವನನ್ನು ನಂಬುವ ಬೆಂಬಲಿಸುವರಿಗೇನು ಕೊರತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಅದ್ಭುತ ಮಾತುಗಾರ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಕುಶಾಗ್ರಮತಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಜೋಸೆಫ್ ಗಾಬೆಲ್ಸ್ ಹಿಟ್ಲರ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಆಪ್ತರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ. ಹಿಟ್ಲರ್ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ವೈಭವೀಕರಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವನ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಜರ್ನಲ್‌ನ ಸಂಪಾದಕನಾಗಿದ್ದ ಗಾಬೆಲ್ಸ್ ತನ್ನ ತಿಳುವಳಿಕೆ- ಅರಿವನ್ನು ಹಿಟ್ಲರ್‌ನ ತಿಕ್ಕಲುತನಗಳಿಗೆ `ವೈಚಾರಿಕ-ತಾತ್ವಿಕ ಸ್ವರೂಪ' ನೀಡಿದ. ಹಿಟ್ಲರ್‌ನ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಅವನನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ. ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅವನನ್ನು ಜರ್ಮನಿಯ `ಚಾನ್ಸಲರ್' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದ. ಹಿಟ್ಲರ್‌ನ ಮರಣದ ಮರುದಿನ ಹತಾಶನಾದ ಗಾಬೆಲ್ಸ್ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಆರು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಮೊರೆಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು.
ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಳಿತಗಾರ ಎಂದೇ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದ ಜರ್ಮನ್ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹೆನ್ರಿಕ್ ಹಿಮ್ಲರ್ ಹಿಟ್ಲರ್ನ ಬಲಗೈ ಭಂಟ. ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ `ಸಾವಿನ ಶಿಬಿರ' ಆರಂಭಿಸಿದ ಹಿಮ್ಲರ್ ಹಿಟ್ಲರ್ನ ವಿಕೃತ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯಂತಿದ್ದ. ಸಾವು-ನೋವುಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಿಮ್ಲರ್ ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಸೇನೆಯು ಅಮೆರಿಕಾ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯದ ಮಿತ್ರಪಡೆಗಳಿಗೆ ಶರಣಾಗುವಂತಹ ಪಿತೂರಿ ನಡೆಸಿದ್ದ. ಅದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ ಹಿಟ್ಲರ್ ತಕ್ಷಣ ಹಿಮ್ಲರ್ನನ್ನು ಬಂಧಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದ. ಹಿಟ್ಲರ್‌ನ ಪಡೆಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಹಿಮ್ಲರ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೂ ಮಿತ್ರಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸೆರೆ ಸಿಕ್ಕು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ.
ಸದಾಕಾಲ ಪ್ರತಿ ವಿಷಯ, ಘಟನೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಮಾನದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಿಟ್ಲರ್ ತನ್ನ ಬೇಳೆ ಬೇಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಧ ಮತ್ತು ದಂಡೋಪಾಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತ್ದಿದ. ತನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲಿಗರ ವಿರುದ್ಧವೂ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆಯ ಕಣ್ಣು ಇಟ್ಟಿರುತ್ತ್ದಿದ ಹಿಟ್ಲರ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತ್ದಿದ ನಿರ್ಣ ಸ್ವಸ್ಥ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನಸ್ಸಿನವರಿಗೆ ಊಹಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯ.
ಹಿಟ್ಲರ್ನ ಲೈಂಗಿಕ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅವನ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರೇ ಅನೇಕ ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸ್ದಿದಾರೆ. ತಾನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳೆಯು ಅಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸುತ್ತ್ದಿದ, ಅವಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಣತನ ತೋರಿದರೂ ದೂರ ಮಾಡುವುದೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮದುವೆ- ಕೌಟುಂಬಿಕ ವಿಷಯಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬ್ದಿದ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ನೇಹಿತೆಯರನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಇಷ್ಟ ಪಡುತ್ತ್ದಿದ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತ್ದಿದ. `ಆರ್ಯ ತಳಿ' ಬೆಳೆಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಲೈಂಗಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆಸಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ಕಡ್ಡಾಯವನ್ನು ಹಿಟ್ಲರ್ ಜರ್ಮನ್ರ ಮೇಲೆ ಹೇರ್ದಿದ. ತನ್ನ ವಂಶ ಬೆಳೆಸುವ ಉ್ದದೇಶ- ಅಪಾರ ಬಯಕೆ ಹಿಟ್ಲರ್ನಿಗಿತ್ತಾದರೂ ಅಪಾರ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಅವನ ಆಸೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.
ತಾನು ಸ್ತ್ರೀಪ್ರಿಯ ಎಂದು ಹಿಟ್ಲರ್ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ್ದಿದನಾದರೂ ಅವನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಬಂದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕನ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇಲ್ಸ್ ಗಲರ್್ ಆಗ್ದಿದ `ಇವಾ ಬ್ರೌನ್' ಪ್ರಮುಖಳು. 1930ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಹಿಟ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಇವಾರ ಪರಿಚಯ, ಸ್ನೇಹ, ಪ್ರೀತಿ, ಪ್ರೇಮ ಅವರನ್ನು ಬಹಳ ದೂರದವರೆಗೆ ಕರೆತಂದಿತು. ಹಿಟ್ಲರ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಒಲವು ಬೆಳೆಸಿ ಕೊಂಡ್ದಿದ ಇವಾಳಿಗೆ ಮ್ಯೂನಿಚ್ನಲ್ಲಿ ಮನೆ ನೀಡ್ದಿದನಾದರೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅವಳ ಜೊತೆಗಿನ ಒಡನಾಟ ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸ್ದಿದ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುವತಿಯಾಗ್ದಿದ ಇವಾಳಿಗೆ ಹಿಟ್ಲರ್ನ ಅಭೇದ್ಯ ರಕ್ಷಣಾ ಕೋಟೆಯ ಒಳಗೆ ಹೋಗುವುದು ಸುಲಭ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವಳು ಜೀವನವಿಡಿ ಕಾಯುವುದರಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆದಳು. ಅವಳ ಜೊತೆ ಯಾವತ್ತೂ ರಾಜಕೀಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡದ ಹಿಟ್ಲರ್ ಸೋಲಿನಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟ ಹತಾಷೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇವಾಳನ್ನು ತನ್ನ ಬಂಕರ್ಗೆ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ್ದಿದ. ಅವಳ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮಕ್ಕೆ ಒಲಿದ ಹಿಟ್ಲರ್ ತಾನು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನಾದಿನ (ಏ.29) `ಚಾನ್ಸಲರ್ ಬಂಕರ್'ನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾಗ್ದಿದ. ಮರುದಿನವೇ ಹೆಂಡತಿಗೆ ವಿಷ ಕುಡಿಸಿ ತಾನೂ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ವಿಕ್ಷಿಪ್ತ ಮನಸ್ಸಿನ ಹಿಟ್ಲರ್ ತಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಶವಗಳು ಮಿತ್ರಕೂಟದ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ದೊರಕದಿರುವಂತೆ ಸುಟ್ಟು ಹಾಕುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸ್ದಿದ.
ಪುಕ್ಕಲು ಸ್ವಭಾವದ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅದನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಹಿಂಸೆಗೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತ್ದಿದ. ಅವನ ಹಿಂಸಾಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋಗಲು ಅವನ ಕಟ್ಟಾ ಬೆಂಬಲಿಗರ ಕುಮ್ಮಕ್ಕು ಕೂಡ ಕಾರಣ. 20ನೇ ಶತಮಾನ ಕಂಡ ಅತ್ಯಂತ ಹೀನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಹಿಟ್ಲರ್ ತನ್ನ ಸಮಾನಾಸಕ್ತ ದುಷ್ಟ ಸ್ನೇಹಿತರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಹಿಂಸಾಕೃತ್ಯ ಮಾನವ ಜಗತ್ತು ಕಂಡು ಕೇಳರಿಯದ್ದಾಗಿತ್ತು.

Rangeen Mahal

2010-06-28T01:02:00.000-07:00

A colourful palace in Bidar fort’s vicinity A riot of colours. Albeit faded because of the passage of time. That's what Rangeen Mahal in Bidar’s fort is all about.

The Rangeen Mahal is not a well-known place, but just enter the premises and you will be in for a surprise. The calligraphy, the paintings and the colours used are all mesmerising. The woodwork is made in the Persian and Indian style, and both the artists have great artistry even as they have kept to their respective styles. The palace also has art works made of sea shells. One can spot stucco art on the walls of this palace. There are also several verses carved out in the palace that speak of love and admiration for the king and the throne.

Rangeen Mahal was constructed during the time of Baridshahi dynasty’s first king Ali Barid (1524-1580). Ali was a great patroniser of Persian poetry and art. It was his encouragement that led to the construction of the Mahal, it is said. When the Baridshahis found it difficult to look after the Bidar Fort, built by the Bahmani rulers, they took to living in the more secure Rangeen Mahal.

ಶುಂಠಿ ಬೆಳೆದು ಲಾಭ ಕಂಡ ಯುವಕ

2010-06-26T08:17:00.000-07:00

ಕೃಷಿ ಕೂಡ ಲಾಭದಾಯಕ `ಉದ್ಯೋಗ' ಎಂದು ಸಾಬೀತು ಮಾಡಿರುವ ಬೀದರ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹೊನ್ನಿಕೇರಿಯ ಪದವೀಧರ ಯುವಕ ರವೀಂದ್ರ ಪಾಟೀಲ್ ಯುವಕರಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಕಲಿತವರು ನಗರದ ಕಡೆಗೆ ಮುಖ ಮಾಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿ. ಆದರೆ, ಕೃಷಿಯತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುವುದು ಅಪರೂಪ. ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಖುಷಿ ಕಾಣ ಬಯಸಿದವರೂ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಅದರಿಂದ ದೂರ ಸರಿದವರೇ ಹೆಚ್ಚು. ಅಂತಹುದ್ದರಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿ ಕೈ ತುಂಬ ಹಣ ಎಣಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ರವೀಂದ್ರ ಪಾಟೀಲ್ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರವೀಂದ್ರ ಅವರದು ಯೋಜನಾಬದ್ಧ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆ. ಅವರಿಗಿರುವ ಜಮೀನು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶುಂಠಿ ಅವರಿಗೆ ಅದಾಯ ತರುವ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆ. ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ ಸರಾಸರಿ 125 ಕ್ವಿಂಟಲ್ ಶುಂಠಿ ಬೆಳೆಯುವ ಅವರು ಗರಿಷ್ಠ 210 ಕ್ವಿಂಟಲ್ ವರೆಗೂ ಬೆಳೆದದ್ದು ಉಂಟು. ಸದ್ಯ ಪ್ರತಿ ಕ್ವಿಂಟಲ್ಗೆ ಐದು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ಬೆಲೆ ಇದೆ. ಆ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಶುಂಠಿ ಬೆಳೆಯೊಂದರಿಂದಲೇ 18 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ.ರವೀಂದ್ರ ಅವರು ಹೊನ್ನಿಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ತಮಗಿರುವ ಜಮೀನಿನ ಪೈಕಿ 12 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೃಷಿ ಯೋಗ್ಯ ಜಮೀನಾಗಿ ಪರಿವತರ್ಿಸಿಕೊಂಡ್ದಿದಾರೆ. ತಲಾ ಮೂರು ಎಕರೆಗಳ ನಾಲ್ಕು ಪ್ಲಾಟ್ಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ್ದಿದಾರೆ. ಒಂದು ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ ಶುಂಠಿ ಬೆಳೆದರೆ ಮುಂಬರುವ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ ಶುಂಠಿ ಹಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ. ನಂತರದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆ ಜಮೀನಿಗೆ ಹಸಿರೆಲೆ ಗೊಬ್ಬರ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಬೇರಿನ ಮೇಲೆ ಗಂಟು ಇರುವ ನಾರು ಮತ್ತು ಕಾಡಹುರುಳಿಯಂತಹ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಬೆಳೆದು ಅದರಿಂದ ಫಸಲು ತೆಗೆಯದೇ ಹೊಲದಲ್ಲಿಯೇ ಹೂಳಿ ಗೊಬ್ಬರವಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ. `ಇದರಿಂದ ಜಮೀನಿನ ಸಾರ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ' ಎನ್ನುವುದು ರವೀಂದ್ರ ಅವರ ಅನುಭವದ ಮಾತು.ಮಾಚರ್್ನಲ್ಲಿ ಶುಂಠಿ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಹದಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತ್ದಿದಂತೆಯೇ ಚಿಗಿಯಲು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಜುಲೈ ವರೆಗೂ ಶುಂಠಿ ಕೃಷಿಯ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್- ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಇರುವ ಮೂರು ಪ್ಲಾಟ್ಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಂಗಡಿ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಯಿ ಬಿಟ್ಟು ಹಣ್ಣಾಗುವ ಕಲ್ಲಂಗಡಿ ಕೂಡ ಕೈತುಂಬ ಹಣ ತರುವ ಬೆಳೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಮಧ್ಯೆ 35 ದಿನಗಳ ಬೆಳೆಯಾಗಿ ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಸೊಪ್ಪು ಕೂಡ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಬೆಳೆಯುವ ಬೆಳೆ, ಅದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಸಿಗಬಹುದಾದ ಬೆಲೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಗತಿಯನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿಯೇ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೂಲಿ ಕೆಲಸಗಾರರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಕಾಗದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ತರುವ ಬೆಳೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ `ಶುಂಠಿ'ಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ರವೀಂದ್ರ ಅವರು `ಶುಂಠಿಯಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ತರುವ ಬೆಳೆ ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಬಿಎಸ್ಸಿ (ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ) ಪದವೀಧರರರಾಗಿರುವ 29 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ರವೀಂದ್ರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಿಡುವಿನ ವೇಳೆಯನ್ನು ಪುಸ್ತಕ ಓದುವುದರಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬಯೋ-ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಓದು ಅವರ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಿರಿವಂತಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಸದಾಕಾಲ ಹೊಲದ ಸಾರ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕುರಿತು ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸುವ ಅವರು ಸಮೀಪದ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿನ ಹೂಳು ತುಂಬಿದ ಮಣ್ಣನ್ನು ತಂದು ತಮ್ಮ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಗೊಬ್ಬರ ಪೂರೈಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೂ ತೋರಿಸುವ ಔದಾರ್ಯವು ಒಳ್ಳೆಯ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನೇ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ.

From Persia to Bidar

2010-06-21T07:13:00.000-07:00

Shah N’amatulla Vali’s Poetry in India’s Bidar

It is heartening to see Sufi poetry written by a Persian saint on the walls of a Dargah in Ashtur village of Bidar taluk. The Dargah is home to a rare breed of secularism, visited by Hindus and Muslims alike. Rich tradition: Bidar is a great centre for Sufi art and culture. Photo by the authorThis might seem strange, but it’s true. The Sufi poetry written by a saint who lived in North Iran nearly five hundred years ago, can be found on the walls of a Dargah in Ashtur village of Bidar taluk. Once you step out of Bidar fort and walk three kilometres, you can spot a row of graves belonging to Bahmani rulers. This is even before you step into Ashtur village. The backdrop of the setting sun, the colour of the twilight and birdsong only add to the charm of these ancient structures. Everyone who knows history needs no telling that there were two kingdoms from the south that fought against Tughlaq’s rule, and built their own empires. One is the Vijayanagar Empire of Hampi, the other, the Bahmani Empire that was founded in Gulbarga and ended in Bidar. After Alauddin Bahmani Shah who founded the empire in Gulbarga, eight kings ruled the empire. Among them, the eighth ruler Firoz Shah was one of the most significant. He had a deep interest in Persian poetry, art and culture, and was known to invite poets and scholars from Iran to his court. While some accepted the invitation, others sent their poetry to the king.

Khwaja Bande Nawaz’s visit

The well-known writer Khwaja Bande Nawaz was said to have come to Gulbarga during Firoz’s reign. While Firoz was hoping to elevate his son to the throne, his brother Ahmed was also eying the coveted position. Bande Nazwaz is said to have supported Ahmed, causing distress to Firoz. Eventually, Ahmed won the battle of the brothers. Tired of the palace intrigues and the bloodshed, Ahmed sought to shift the capital of the kingdom to Bidar. Meanwhile, both Firoz and Bande Nawaz had breathed their last.
Ideal capital

Bidar, it turned out, was the ideal capital for Ahmed, with its fertile land,good drinking water resources, and its geographical position, that of being at the heart of Deccan region. Also, it was to Ahmed’s advantage that it was at a reasonable distance from the Vijayanagar Empire. While in Bidar, Ahmed continued the tradition that his brother started, that of inviting poets and scholars from Persia. Ahmed was a great believer in Hindu-Muslim unity, and was a lover of the Sufi school of thought. With the death of Bande Nawaz, Ahmed missed a spiritual advisor. To fill that void, he invited Sufi poet Niyamathulla [i.e., Shah Ni'matullah Vali (ed.)] from Kirman region of North Iran. Niyamathulla, known to be the father of the Nakshabandi [(sic) Ni'matullahi (ed.)] tradition of Sufism, was then 98 years old, and couldn’t take up the arduous journey to Bidar. He instead sent his poetry as a gift through his grandson. While all is the historical background, even today, one can see beautiful Sufi poetry in the memorial of Ahmed at Ashtur. The poetry is a reflection of a blend of Hindu and Islamic cultures. Beautiful calligraphy, evolved from an interface of two cultures, can be found in Ashtur’s Ahmed Shah Wali Dargah. Ahmed Shah’s memorial is considered by Hindus as Allamaprabhu’s temple, and by Muslims as Wali Dargah, and is home to a rare breed of secularism. It is stunning to see the beautiful lines of Niyamathulla’s poetry engraved in gold and a variety of colours. Even on the interior walls, Niyamathulla’s lines have been beautifully depicted. “All that we see and observe is true.

But, that is not the only truth.

One’s search must continue till one understands the mystery behind life.

One might lose out on the real truth if one goes by the surface.

If the lord hands over a cup of madira, how does one ignore it?

It behoves well for the follower to listen to what he is told and do as told,"

says one of the engravings here.

There are several such. And not all of them are limited to Niyamathulla’s poetry. Even lines from the Quran have been calligraphed here.

11 February 2010, Deccan Herald

ಕತ್ತಲೆ ರಾಜ್ಯ- ಕರ್ನಾಟಕ

2010-06-14T07:37:00.000-07:00

ಕರ್ನಾಟಕವೆಂಬ ಕತ್ತಲ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಡಲ್ ಹಚ್ಚಿ ಲ್ಯಾಪ್ ಟ್ಯಾಪ್ ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾದ ದುರ್ದೈವ ಸಂಗತಿಯಿದೆ. ಕ್ಯಾಮರಾ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸೆರೆ ಹಿಡಿಯಲಾದ ಕೆಲ ಚಿತ್ರಗಳಿವು. 2010ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ಸೆರೆ ಹಿಡಿಯಲಾಗಿತ್ತು. ಈಗಲೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ.

’ನಾನು’ ಅಂದರೆ ದೇವು

2008-12-06T20:19:00.000-08:00

ನೋಡಿ ಸ್ವಾಮಿ ನಾನೊಬ್ಬ ಸಣ್ಣ ಮನುಷ್ಯ. ಕರ್ಣಾಟವೆಂಬ ದೇಶದ ಆಚೆಗೆ ಏನಿದೆ? ಎಂದು ಕಂಡವನಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇ ಏಕೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಳಗಡೆ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚು ಓಡಾಡಿದವನಲ್ಲ. ಏಳೆಂಟು ವರ್ಷದಿಂದ ಪತ್ರಕರ್ತನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಅದೂ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಪಾಡಿಗಾಗಿ. 'ಕೋಶ ಓದು, ದೇಶ ನೋಡು' ಎಂಬ ಗಾದೆ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಅದನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಮನಸ್ಸು, ಮನುಷ್ಯ ನಾನಾಗಿಲ್ಲ. ಆಗಲು ಆಸೆ ಇತ್ತು, ಇದೆ. ಆದರೆ, ಎಲ್ಲ ಕನಸು- ಆಸೆಗಳು ಈಡೇರುವುದಿಲ್ಲ ಅಲ್ಲವೇ? ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಅವು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಮುಂದೆಯೇ ಕಮರಿಹೋಗುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತ ಅಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಾನು ಕನರ್ಾಟಕ ಎಂಬ ಬಾವಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲ. 'ಬೀದರ್' ಎಂಬ ರಾಜಧಾನಿಯಿಂದ ದೂರ ಇರುವ, ನಾಲ್ಕೈದು ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಿರುವ ಸಣ್ಣ ಬಾವಿಯೊಳಗಿನ ಕಪ್ಪೆ. ಅದಕ್ಕೆ ತಾನಂದುಕೊಂಡದ್ದೇ ದೊಡ್ಡ ಜಗತ್ತು.
ಇದೇ ನೆಪದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಎಂಬ ಬಿರುಬಿಸಿಲಿನ ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಹಾಪುರ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣ ನನ್ನ ಊರು. ತಂದೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಈಗ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ 'ಅಣಬಿ' ಕುಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಕರೆಂಟ್ ಇಲ್ಲದ, ಬಸ್ಗಳೇ ಬಾರದ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಹೋದರೆ ನಡೆದುಕೊಂಡೇ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಗ್ರಾಮ ಅದು. ಕತ್ತಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸಿರಿವಂತರಂತೆ ಕಂದೀಲು ಖರೀದಿಸಲಾಗದೆ ಚಿಮಣಿಯ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಹೊಟ್ಟೆ ಬಟ್ಟೆಗೆ ಕೊರತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ ಬಿಡಿ. ಕಲ್ಲು ಹಾಸಿನ ಛಾವಣಿ ಇದ್ದ ಕಟ್ಟಿದ 'ಹರಜಾಪರ' ಮನೆಗಳವು. ಶಹಾಬಾದ್ ಫರಸಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಕು, ಗಾಳಿ ಬರುವಂತೆ ನೀರು ಸುರಿಯದೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡದಂತೆ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಇಟ್ಟು ಮಾಳಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಂತಹ ಮಾಳಿಗೆಯಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಕರಿಚೇಳುಗಳು ಬಿದ್ದು ಗಾಬರಿ- ಭಯ ಆತಂಕ ಪಟ್ಟ ಘಳಿಗೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯೇನಿಲ್ಲ. ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಂದೀಲು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕರಿಚೇಳುಗಳು ಬಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ಗೊತ್ತಾಗಲಿ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಚಿಮಣಿ ಹಚ್ಚಿರುತ್ತಿದ್ದೆವು. ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಒಂದೇ ಕೋಣೆ ಇರುವ ಮನೆಯದು. ಆ ಊರಿನ ಕುಲಕಣರ್ಿಯವರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಹೊರಗಡೆಯಿದ್ದ ಕಟ್ಟಿಗೆ- ದನಗಳಿಗೆ ಮೇವು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುತ್ತಿದ್ದ 'ಕೊಟಗಿ'ಯನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡಿಸಿದ್ದರು. ನಮ್ಮ ತಂದೆಯವರೇ ಹಣ ನೀಡಿ ಅದಕ್ಕೆ ಛತ್ತು ಹಾಕಿಸಿದ್ದು ನೆನಪಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ 'ಬಾಡಿಗೆ' ಕೂಡ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಲೆಗಳನ್ನು ಹೂಡಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮತ್ತೊಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪಾಟಿ-ಪುಸ್ತಕಗಳ ಬ್ಯಾಗು ಇಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಲಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೆವು. ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಸಪ್ಪಳವಾದರೂ ಎದ್ದು ಕೂಡಬೇಕು. ಹಾವು ಕಡಿದು ಸತ್ತ ಸುದ್ದಿ ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಹಾವುಗಳಿರಲಿ ದೊಡ್ಡವರ ಅಂಗೈ ಅಗಲದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದ ಚೇಳು ಕಚ್ಚುವುದೇ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಸಾಯಲು.
ಇಂತಹದೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಒಂದು ಹೊಲ ಖರೀದಿಸಿದೆವು. ನಮ್ಮ ತಂದೆಯವರ ದೂರದ ಸಂಬಂಧಿಯೇ ಅದನ್ನು ನಮಗೆ ಮಾರಿದರು. ಎಂಟು ಎಕರೆಯ ಹೊಲ ಅದು. ಜನ ಅದನ್ನು ಹೊಲ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರು ಅದು ದೊಡ್ಡದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆಗಳಿದ್ದ ಬಂಜರು ಭೂಮಿ. ಮೊದಲ ವರ್ಷ ಅದರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಬೆಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಬೇರೆಯವರ ಒಂದು ಎಕರೆ ಹೊಲದ ಬೆಳೆಗೆ ಸಮನಾಗಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಕಡೆ ಯಾರೇ ಹೊಲ ಖರೀದಿಸಿದರೂ 'ಮುತ್ತು’ ಬೆಳೆಯಬೇಕು ಅನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲ ವರ್ಷ ಜೋಳ ಬಿತ್ತುತ್ತಾರೆ. ನಿತ್ಯ ರೊಟ್ಟಿ/ಭಕ್ರಿ ತಿನ್ನುವ ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಅಂದರೆ ಹಬ್ಬ- ಹುಣ್ಣಿವೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅನ್ನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದುಬಾರಿ ಅಕ್ಕಿ ಖರೀದಿಸಿ ಅನ್ನ ಮಾಡಿ ಊಟ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಶಹಪುರದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ತಂದೆಯವರಿಗೆ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತವಾಗಿ ಬಂದ ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಭತ್ತವು ನಮ್ಮ ಇಡೀ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಅಣಬಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಲ ಖರೀದಿಸಿದ ನಂತರ ಜೋಳ ಬಿತ್ತಿದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ. ಜೋಳ ತೆನೆ ಬಿಟ್ಟದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದ ಗಳಿಗೆ ನನ್ನ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ ಅನುಭವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಎತ್ತಿನ ಬಂಡಿಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಸೀತನಿ (ಸಿಹಿತೆನೆ= ಜೋಳದ ಕಾಳು ಎಳೆಯವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅದನ್ನು ಸುಟ್ಟು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅತ್ಯಂತ ರುಚಿಯಾದ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದೇ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭವ) ತಿನ್ನಲು ಹೋಗಿದ್ದೆವು. ಎರಡನೇ ವರ್ಷ ಹತ್ತಿ ಬಿತ್ತಲಾಯಿತು. ಮೊದಲ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆಯದೇ ಬೆಳೆ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ ನಮಗೂ ಅದನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಖುಷಿ. ಬಿಡಿಸಿದ ಹತ್ತಿಯ ತೊಳೆಗಳನ್ನು ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುರಿಯಲಾಯಿತು. ಇಡಲು ಬೇರೆ ಜಾಗವೇ ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವೂ ಅಗತ್ಯವೂ ಆಗಿತ್ತು. ಮನೆಯ ಕಾಲುಭಾಗವನ್ನು ಹತ್ತಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ಬಿಟ್ಟಿತು. ಹೀಗೆ ಹಾಕಿದ ಹತ್ತಿಯಿಂದ ಕೆಲವೇ ಅಡಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ನಾವು ಮಲಗಿದ್ದವು. ಅವ್ವನ ಆರೋಗ್ಯ ಸರಿಯಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ತೋರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ದೂರ ದೇಶದ ಬಿಜಾಪುರಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದದ್ದು ನಾನು, ನನ್ನ ಪುಟ್ಟ ತಂಗಿ ಮತ್ತು ತಂದೆಯ ತಾಯಿ ಆಯಿ. ಓದಲು ಅಂತ ಕೆಲವು ಹುಡುಗರು ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ವಯಸ್ಸಾದ ಆಯಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಹುಡುಗರು ಇದ್ದ ಅಂತಹ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ಭೀಕರವಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಈಗಲೂ ಭಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಏನೋ ಸಪ್ಪಳ ಆಯಿತು ಎಂದು ಕಣ್ತೆರೆದು ನೋಡಿದರೆ ನಾವು ಕೂಡಿ ಹಾಕಿದ್ದ ಹತ್ತಿ ಬೆಂಕಿ ಹತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ಹರಡಿ ನಾವು ಹೊರಬರಬೇಕಿದ್ದ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಕೂಡ ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಎಲ್ಲರನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿ ಕಿಟಕಿ ಮುರಿದು ಹೊರ ತರಲಾಯಿತು. ಯಾರಿಗೂ ಸುಟ್ಟ ಗಾಯಗಳಾಗಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ತೊಳೆ ಹತ್ತಿ ಕೂಡ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವೂ ಬೆಂಕಿಗೆ ಆಹುತಿಯಾಯಿತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಅಜಾಗರೂಕತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರೆ ನಾವು ಅರಗಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡವರಂತೆ ದಹಿಸಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಅದಾದ ನಂತರವೂ ಮನೆ ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡು ಇರಲು ಆರಂಭಿಸಿದೆವು. ನಾಗರಿಕ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ತುಂಬ ದೂರ ಇದ್ದೆವು ಅಂತ ಈಗ ಅನ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. 'ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕು' ಎಂದರೆ ನನಗೆ ಅಣಬಿಯಾಚೆಗಿನ ಜಗತ್ತು ಕಾಣಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಕತೆ- ಕಾದಂಬರಿ ಪದ್ಯ ಓದುವಾಗ ಹಳ್ಳಿಯ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾದಾಗಲೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಅಣಬಿಯದೇ ನೆನಪು ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರಿಂದಾಚೆಗೆ ಈಗಲೂ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಅದು ನನ್ನ ಮಿತಿ. ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ಸಿ ಇದ್ದಾಗ ಓದಿದ ಕಂಬಾರರ 'ಸಿಂಗಾರೆವ್ವ ಮತ್ತು ಅರಮನೆ', ಪಿ.ಯು.ಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಓದಿದ ರಾವಬಹದ್ದೂರರ 'ಗ್ರಾಮಾಯಣ' ಕಾದಂಬರಿಯ ಘಟನೆಗಳು ಪೂರ್ತಿ ನಡೆದದ್ದು ಅಣಬಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಎಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ನಂಬಿದವ ನಾನು. ಈಗಲೂ ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಂತ ಊರಾದ ಶಹಾಪುರಕ್ಕೆ ಮರಳಬೇಕಾಯಿತು. ಅದು ಕೂಡ ಅತ್ತ ನಗರವೂ ಅಲ್ಲದ, ಇತ್ತ ಗ್ರಾಮವೂ ಅಲ್ಲದಂತಹ ಪಟ್ಟಣ. ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಅಂದರೆ ಏನು ಎಂದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಸಾವಿರಾರು ಜನ ವಿದ್ಯಾವಂತರು ಅಲ್ಲಿದ್ದರು, ಈಗಲೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಶಾಲೆಯ ಬೀರುಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಪುಸ್ತಕ ಅದೂ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಓದಲು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಕಾದಂಬರಿ ಓದಿದರೆ ಹಾಳಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿತ್ತು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಭೈರಪ್ಪ, ಕಾರಂತ, ಅನಕೃ, ತರಾಸು ಕಾದಂಬರಿ ಓದಿದ್ದು. ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಓದದೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು- ಕಾದಂಬರಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಹುಡುಗ ನಾನು. ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪಾಸಾಗಿದ್ದೇ ಎಂಬುದೇ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಗತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಪಿಯುಸಿಗಾಗಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಹೋದೆ. ಹೊಸ ದೊಡ್ಡ ಜಗತ್ತನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೋಡಿದೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಒಂದೆರಡು ಬಾರಿ ಗುಲ್ಬರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಪರಕೀಯ ಅನುಭವ ಪಡೆದು ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಿ ಬಂದುಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಓದುವ ನನ್ನ ಕನಸು ಕಡಿಮೆ ಅಂಕ ಬಂದಿದ್ದವು ಎನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಈಡೇರಲಿಲ್ಲ. ಧಾರವಾಡದ ಯಾವ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರವೇಶ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡದ್ದು ನನ್ನ ಬಂಧುವೊಬ್ಬರು ಲೆಕ್ಚರರ್ ಆಗಿದ್ದ ಹೊಸಪೇಟೆಯ ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲೇಜನ್ನು. ಹೊಸಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷ ಪಿ.ಯು.ಸಿಗಾಗಿ ಕಳೆದೆ ಅದೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಪಿ ನೋಡುವ ಅಲ್ಲಲ್ಲ ಅನುಭವಿಸುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು. ಪ್ರತಿ ವಾರ- ರಜಾದಿನಗಳನ್ನು ಹಂಪಿಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಕಲ್ಲುಗಳ ಜೊತೆ ಕಳೆಯುತ್ತ ಬಂದೆ. ಮಧ್ಯೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಬೆನ್ನುನೋವಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಯಲಾಗದಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರೆದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಸಾಗಲು ವಿಫಲಯತ್ನ. ಒಂದೆರಡು ಬಾರಿಯಲ್ಲ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ. ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ ಪಾಸಾಗುವ ವೇಳೆಗೆ ಆಸೆಗಳೇ ಉಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಮುಂದೆ ಓದಬಹುದು ಅಂತ ಯಾರೂ ಭಾವಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಸುತ್ತಲು ಇರುವವರೆಲ್ಲ 'ಓದು ಅವನ ತಲೆಗೆ ಹತ್ತುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವುದಾದರೂ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಹಚ್ಚಿಕೊಡಿ' ಎಂದು ಸಲಹೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಹುಡುಗ ಯಾಕೆ ಹೀಗಾದ? ಬಹುಶಃ ಕಾದಂಬರಿ ಓದಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಹೀಗಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಆಡಿಕೊಂಡರು. ಪಿಯುಸಿ ಮುಗಿಸಿ ಡಿಗ್ರಿಗಾಗಿ ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಹೋದೆ. ಒಬ್ಬನೇ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ. ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಅಂತ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಬೇಕು ಎಂದು ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನನ್ನದಲ್ಲದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಕಾಡುತ್ತ ಬಂದ ಸೋಲು ಅಸಹಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತ್ತು. ಮತ್ತೊಂದು ಸೋಲು ಎದುರಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ರ್ಯಾಂಕ್ ಬಂದ, ಡಿಸ್ಟಿಂಕ್ಷನ್, ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಸಾದ ವಿದ್ಯಾಥರ್ಿಗಳಿಗೇ ಸೀಟು ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದ್ದ ದಿನಗಳವು. ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಫೇಲಾದ ನನಗೆ ಯಾರು ತಾನೆ ಅಡ್ಮಿಷನ್ ಕೊಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು. ಏನೂ ಇಲ್ಲದವನಿಗೆ ಹುಲ್ಲು ಕಡ್ಡಿಯೇ ಆಸರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಾನು ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಕೆಲವೇ ದಿನ ಅಲ್ಲ ವರ್ಷ ಮೊದಲು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದೆ. ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದ್ದ ಕವಿ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗ ಪಟ್ಟಣಶೆಟ್ಟರು ನೆನಪಾದರು. ಅವರು ಕನರ್ಾಟಕ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು. ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರೆ ಸಹಾಯ ಆಗಬಹುದು ಅಂತ ಅನ್ನಿಸಿತು. ಯಾಕೆ ಹಾಗನ್ನಿಸಿತು ಅಂತ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಒಮ್ಮೆಯೂ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಯಾರೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ನೆನಪು- ಕಲ್ಪನೆಗಳೇ ಆಸರೆಯಾಗಿದ್ದವು. ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ್ದ ಪಟ್ಟಣಶೆಟ್ಟರ ಸಹಾಯ ಕೇಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅಂತಹುದೇ ಒಂದು ಹುಂಬ ಆಲೋಚನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮನೆ ಹುಡುಕುತ್ತ ಹೊರಟೆ ನನ್ನ ಸುದೈವದಿಂದ ಸರ್ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದರು. ಯಾರು ನೀವು? ಏನು ಬಂದದ್ದು? ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ಅವರ ಜೊತೆ ಏನು ಮಾತಾಡುವುದು ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗದೇ ಕಕ್ಕಾಬಿಕ್ಕಿಯಾಗಿ ಬಿಟ್ಟೆ. ಒಂದರೆಕ್ಷಣ ಸಾವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಿ.ಎ.ಗೆ ಅಡ್ಮಿಷನ್ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ನಮ್ಮ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಗಿದಿದೆ ಎಂದರು. ಅವರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸೀಟು ಸಿಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ ನಾನು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದ ಸಣ್ಣ ಸಂಗತಿಗಳ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಬಯಸಿದೆ. ಶಿವಾನಂದ ಗಾಳಿ ಸರ್ಗೆ ನೀವು ಒಂದು ಲೆಟರ್ ಕೊಟ್ಟರೆ ನನಗೆ ಸಹಾಯ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬಿಟ್ಟೆ. ಅವರಿಗೆ ಏನನ್ನಿಸಿತೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು ಒಂದು ನೋಟುಬುಕ್ಕಿನ ಕಾಗದ ಹರಿದು ಅದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪುಟ್ಟಪತ್ರ ಬರೆದರು. ಅದು ಹೀಗಿತ್ತು.
ಪ್ರಿಯ ಶಿವಣ್ಣ,
ಈ ಪತ್ರ ತಂದಿರುವ ದೇವು ನನಗೆ ಬೇಕಾದವರು. ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡು.
ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಗಾಳಿ ಸರ್ ಮನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿದೆ. ಅವರು ನಾಳೆ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಬಾ ಎಂದರು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಜೆ.ಎಸ್.ಎಸ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋದರೆ ಅಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕುವ ಕೊನೆಯ ದಿನ ಮುಗಿದು ಹೋಗಿತ್ತು. ಸ್ವತಃ ಗಾಳಿ ಅವರೇ ಆಫೀಸ್ ರೂಮಿಗೆ ಹೋಗಿ ನನಗಾಗಿ ಒಂದು ಅರ್ಜಿ ತಂದು ಕೊಟ್ಟು ಇದನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಬಾ ಎಂದು ನೀಡಿದರು. ನನಗಿನ್ನೂ ಖಚಿತವಾಗಿ ನೆನಪಿದೆ. ಕಾಲೇಜಿನ ಬಯಲು ರಂಗಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಅರ್ಜಿ ತುಂಬಿದೆ. ಆಗಲೇ 'ಇಂಗ್ಲಿಷ್' ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಬಿ.ಎ.ದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದೇ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೇಳಿದ್ದೆ. ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಎಂದರೆ ಸೈನ್ಸ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಏನೋ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿದ ಅರ್ಜಿ ಗಾಳಿ ಸರ್‌ಗೆ ನೀಡಿದರೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಬಾರಿ ಫೇಲಾದ ನೀನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಯಾಕೆ ತಗೋತಿ? ಕನ್ನಡ ತೆಗೆದುಕೋ ಅಂತ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದರು. ಅಳುಕುತ್ತಲೇ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ ಎಂದದ್ದು ನೆನಪು. 'ನಿನಗೆ ತಿಳಿದಂತೆ ಮಾಡು' ಎಂದು ಗೊಣಗುತ್ತ ನನ್ನ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಅಜಿತ್‌ ಪ್ರಸಾದ್ ಗೆ ನೀಡಿದರು. ಮರುದಿನ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಎರಡನೇ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಅಡ್ಮಿಷನ್ ಮಾಡಿಸಲು ಕಿಸೆಯಲ್ಲಿ ದುಡ್ಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೇಳಬೇಕು ಎಂದರೆ ಗೊತ್ತಿರುವವರು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಅನುಭವ. ಆಗ ಬೇಕಿದ್ದದ್ದು ಕೇವಲ 300 ರೂಪಾಯಿ. ನನ್ನ ಅಸಹಾಯಕ ಗಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಪ್ತನಂತೆ ಜೊತೆಗಿದ್ದದ್ದು ಪುಸ್ತಕಗಳು. ಇಂದು ನಾನು ಬದುಕಿರುವದಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಬದುಕುವಂತೆ ನನಗೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ತುಂಬಿದ್ದು ಪುಸ್ತಕಗಳೇ. ಏನಾದರಾಗಲಿ ಎಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೂರಿಂದ ಬಂದಿದ್ದ ರಂಗರಾಜ ಕಾಣಿಸಿದರು. ಅವರ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ಅನುಮಾನಿಸುತ್ತಲೇ ಹಣ ಕೇಳಿದೆ. ಎರಡು ಯೋಚಿಸದೇ ಹಣ ನೀಡಿದರು. ಅಡ್ಮಿಷನ್ ಮಾಡಿಸಿದೆ. ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಓದಲು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. 'ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ' ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಕ ಪಡೆದದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ ಹೆಸರಿನ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ನನಗೆ ದೊರೆಯಿತು. ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವಾ ನೋಡುವ ಆಸೆಯಿತ್ತು. ಪುಸ್ತಕ ಖರೀದಿಸುವ ಚಟ ಯಾವಾಗಲೂ ಕಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಇರದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ನನಗೆ ಹೋಗಲು ಆಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಈಗಲೂ ನನಗೆ ಗೋವಾ ನೋಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.
ಬಿ.ಎ. ನಂತರ ಒಂದರೆಕ್ಷಣ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಓದುವ ಆಸೆಯಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ಎಂ.ಎ. ಮುಗಿದ ನಂತರ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಲಿಸುವ ಇರಾದೆಯಿಂದ ಊರಿಗೆ ಮರಳಿದೆ. ಪಾರ್ಟ್ ಟೈಮ್‌ ಲೆಕ್ಚರರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ತಿಂಗಳಿಗೆ 600 ಸಂಬಳ. ಮತ್ತೆ ಒಂಟಿತನ, ಅಸಹಾಯಕತೆ. ಅಂತಹ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆಸರೆಯಾದದ್ದು ಪ್ರಜಾವಾಣಿ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಎಂಬ ಮಾಯಾನಗರಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಅ.. ಆ.. ಇ.. ಕಲಿಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಜೊತೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದ ಬಹುತೇಕ ಜನ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪಡೆದವರಾಗಿದ್ದರು. ಆಗಾಗ ಕವಿತೆ- ಕತೆ ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ನನಗೆ ಅವರ ಜೊತೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅವರಂತೆ ಕೆಲಸ ಕಲಿಯಬೇಕು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಬದುಕು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟರೆ ಮತ್ತೆಂದೂ ದಾರಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಹಠದಿಂದ ಎಲ್ಲಿಗೂ ಹೋಗದೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿದ ಗಾಣದೆತ್ತಿನಂತೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸುತ್ತಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ನೋಡಿದ ದೂರದ ದೇಶ ಎಂದರೆ ಪಾಂಡಿಚೇರಿ. ಬೇಂದ್ರೆ- ಮಧುರಚೆನ್ನರ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅರವಿಂದರು ಮತ್ತು ಪಾಂಡಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಓದಿದ್ದೆ. ಮದುವೆಯಾಗಲು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳವು. ಮದುವೆಯಾದರೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದ ದಿನಗಳವು. ಪಾಂಡಿಯ ಪ್ರಶಾಂತ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ಅಬ್ಬರದ ಅಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದೆ. ನಿರ್ಣಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲೇ ಬೇಕಿತ್ತು. ನಾನು ಮದುವೆಯಾಗುವ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದು ಪಾಂಡಿಯಲ್ಲಿಯೇ. ನಾನು ಕರಾವಳಿ ನೋಡಿದ್ದು ಕಾರವಾರ ಮತ್ತು ಪಾಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಮಧುಚಂದ್ರಕ್ಕೆ ಅಂತ ಕೇರಳದ ಮುನ್ನಾರಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಕೆಲಸದ ಮಧ್ಯೆ ಬಿಡುವು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ, ಬೇಲೂರು- ಹಳೆಬೀಡು ನೋಡಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ವರದಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ತುಮಕೂರಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಸ್ನೇಹಿತ ಚಿದಾನಂದ ಸಾಲಿಯ ಮದುವೆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ರಾಯಚೂರು ನೋಡಿದೆ. ಕೆಲಸ ಸಿಕ್ಕ ಬಂಧುವನ್ನು ಬಿಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಚಾಮರಾಜನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬಂದೆ. ಕುವೆಂಪು ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ- ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕುಪ್ಪಳಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಈಗಲೂ ಮಂಗಳೂರು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಕೋಲಾರ, ಮಂಡ್ಯ, ಹಾಸನ, ಮಡಿಕೇರಿ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ನೋಡಿಲ್ಲ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಬೀದರ್‌ಗೆ ಬಂದೆ. ಅದೂ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ 18ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿ. ಮತ್ತೆ ಹೊಸ ಜನ, ಹೊಸ ಊರು, ಕೆಲಸ ಕಲಿಯುವುದು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಹಿಂಜರಿಕೆ- ಭಯ- ಆತಂಕ ಸದಾ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇವೆ. ಬೀದರ್ ಎಂಬ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲಿಗೂ ಹೋಗಿಲ್ಲ. ನಾನೀಗ ಊರಿನಿಂದ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕೇವಲ 120 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಬೀದರ್ನ ಜನ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ದಿನ ನೂರಾರು ಬಸ್ ಓಡಾಡುತ್ತವೆ. ನನ್ನ ಜೊತೆಗೆ ಇರುವ ನನ್ನ ವಿಚಿತ್ರ ಹವ್ಯಾಸಗಳು ನನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತ ಬಂದಿವೆ. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವ ನನಗೆ ಪೇಂಟಿಂಗ್, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಓದು ತುಂಬ ಇಷ್ಟ. ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಸಿನಿಮಾ ನೋಡುವುದು. ನಾನಿರುವ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ನನಗಿಷ್ಟವಾದ ಹವ್ಯಾಸಗಳ ಲೋಕ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಬೀದರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಒಂಟಿ ಆಗಿಲ್ಲ. ಬೇಂದ್ರೆ, ಮನಸೂರು, ಕುವೆಂಪು ಸದಾ ನನ್ನ ಜೊತೆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಕಂಬಾರ, ಲಂಕೇಶ, ತೇಜಸ್ವಿ, ಚಿತ್ತಾಲ, ದೇಸಾಯಿ, ಅನಂತಮೂರ್ತಿ ಕೂಡ.
ಅಂದಹಾಗೆ ನನಗೆ ಇಂಡಿಯಾಗೇಟ್ ಮತ್ತು ಗೇಟ್ ವೇ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಗೊತ್ತಿದೆ. ನಾನು ಆ ನಗರಗಳಿಗೆ ಹೋಗದಿದ್ದರು ಕೂಡ.
ಗುಲಾಂ ಮುಂತಕಾ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುವಾಗ ಯಾಮಾರಿದ್ದು ನಿಜ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂತಕಾ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ 'ಇಂಡಿಯಾ ಗೇಟ್' ಎಂದೇ ವಿವರಿಸಿದ್ದು ಒಂದು ಕಾರಣ ಇರಬಹುದು ಅಂತ ಈಗ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಬರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಸುಲಭ ಅನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೂಡ ನಾನು ಅದನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು. ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತ ಏನಲ್ಲ. ವಯಸ್ಸಾದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹಿರಿಯರೇನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಅಲ್ಲ, ಫೋಟೊ ಎಂಜಿನಿಯರ್

2008-11-14T17:55:00.000-08:00

ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಅಪರೂಪದ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಂದ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿದ ಫೋಟೆಗಳಿಂದ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಗುಲಾಂ ಮುಂತಾಕ್. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ ನಗರವಾದರೂ ಸಮಕಾಲೀನವಾಗಿ `ಹಿಂದುಳಿದ' ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಬೀದರ್‌ನಂತಹ ಪುಟ್ಟ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅದ್ಭುತ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಕ್ಯಾಮರಾ ಹುಚ್ಚಿನ ಈ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನೆಗೆಟಿವ್ ಒಡೆಯ. ಅವರ ಬಳಿ ಇರುವ ಎಂಟು ಅಡಿ ಅಗಲದ ನೆಗೆಟಿವ್ನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ನೆಗೆಟಿವ್ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಬೇರೆಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ನೆಹರೂ ಕಾಲದ ದೆಹಲಿಯ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಎ.ಆರ್.ದತ್ತಾ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ `ನನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಇರುವ ಆರು ಅಡಿ ಅಗಲದ ನೆಗೆಟಿವ್ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದು' ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಮುಂತಾಕ್ ಬಳಿ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು ಅಡಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಗಲವಾಗಿರುವ ನೆಗೆಟಿವ್ ಇದೆ. ಸಾಲಾಗಿ 400ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಕುಳಿತಾಗ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿದ ಗ್ರೂಪ್ ಫೋಟೊ (ಸಮೂಹ ಚಿತ್ರ)ದಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನೂ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಒಂದೇ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೆರೆ ಹಿಡಿಯಬಲ್ಲರು ಮುಂತಾಕ್. ಆ ಚಿತ್ರದ ನೆಗೆಟಿವ್ನಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಪ್ರಕಟಿಸಬಹುದು. ಸಮೂಹದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲರ ಮುಖದ ಮೇಲಿನ ನೆರಿಗೆಗಳು, ಹಣೆಯ ಮೇಲಿನ ಬೆವರ ಹನಿಯನ್ನೂ ಈ ಕ್ಯಾಮರಾ ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ.ಕೇವಲ ಇವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಹತ್ತು ಹಲವು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಆಗರ ಈ ಮುಂತಾಕ್. ಪರಸ್ಪರ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿರುವ ಮುಂಬೈನ ಗೇಟ್‌ ವೇ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ತಾಜಮಹಲ್ ಹೊಟೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ನೆಗೆಟಿವ್ ಮೇಲೆ ಸೆರೆ ಹಿಡಿದಿರುವ ಕೌಶಲಿ. ಅದು ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಹಲವು ಕೌತುಕಮಯ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾದದ್ದು ಮುಂತಾಕ್ ಬಳಿ ಇರುವ `ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಬಾಕ್ಸ್'ನಿಂದ. ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಸಕ್ಯರ್ೂಟ್ ಕ್ಯಾಮರಾ ಅದು. ಅದನ್ನು ಟ್ರೈಪಾಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲಿಟ್ಟು 180 ಡಿಗ್ರಿ ವರೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಿ ಎದುರಿಗಿರುವ ವಸ್ತು-ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೆರೆ ಹಿಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅದಕ್ಕಿದೆ. ಗುಜರಿವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮುಂಬೈನ ಚೋರ್ ಬಜಾರ್‌ನಿಂದ ತಂದ ಕ್ಯಾಮರಾ ಅದು. ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ, ತೂಕಕ್ಕೆ ಹಾಕುವ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತಂದ ಕ್ಯಾಮರಾಕ್ಕೆ ವಿವಿಧ ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ `ಪ್ರಯೋಗ' ನಡೆಸಿದರು. ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರಾ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.ಆಕ್ಸಫರ್ಡ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರೂಪ್ ಫೋಟೊ ತೆಗೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮಾದರಿಯ ಕ್ಯಾಮರಾ ಅದು. ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಎಂದೇ ಭಾವಿಸಿ ಗುಜರಿಗೆ ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು. `ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ನಾರ್ಮಲ್, ಟೆಲಿ ಮತ್ತು ವೈಡ್ ಲೆನ್ಸ್ ಆಗಿ ಬಳಸುವ ಅಪರೂಪದ ಲೆನ್ಸ್ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿ `ಕ್ಯಾಮರಾ'ವನ್ನೇ ಕೇವಲ 1500 ರೂಪಾಯಿಗೆ ಖರೀದಿಸಿದೆ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಮುಂತಾಕ್. ಆಗ ಅವರಿಗೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ತಿರುಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಈ ಕ್ಯಾಮರಾಕ್ಕೆ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.ಮುಂಬೈನಿಂದ ಬೀದರ್‍ಗೆ ತಂದ ಮೇಲೆ ಮುಂತಾಕ್ ಕ್ಯಾಮರಾ ಜೊತೆ ಒಡನಾಟದಲ್ಲಿ ಹಲ ಹೊಸ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ಅದರ ಜೊತೆ ಹಲವು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನೂ ನಡೆಸಿದರು. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಲೆನ್ಸ್ ಹಾಕಿ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದರು. ಅವರೇ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಪಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಫಲಿತಾಂಶ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಮುಂತಾಕ್ ಅವರನ್ನು ಕೇವಲ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವ ಬದಲು `ಫೋಟೊ- ಎಂಜಿನಿಯರ್' ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕನಾಗಿ ಬೀದರ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದರೂ ತನ್ನ ಕ್ಯಾಮರಾ ಮೂಲಕ `ದೊಡ್ಡ ಗ್ರೂಪ್ ಫೋಟೊ' ತೆಗೆಯಬಹುದು ಎಂದಾಗ ಬಹಳಷ್ಟು ನಂಬಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೂ ಅವರು ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಸಹಕಾರ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನವರನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. 100 ಜನರ ಸಮೂಹವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿದ ನಂತರ ಮುಂತಕಾ ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮೇಲೆಯೇ ಭರವಸೆ ಮೂಡಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ನಂತರ ಕಾಲೇಜೊಂದರ 300 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಗ್ರೂಪ್ ಫೋಟೊ ತೆಗೆದರು. ಮುಂತಾಕ ಅವರ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಗ್ರೂಪ್ ಫೋಟೊ ಕೌಶಲ್ಯ ತೋರಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕದ್ದು 1994ರಲ್ಲಿ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿಧಾನಸೌಧದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವೀರಪ್ಪ ಮೊಯ್ಲಿ ಮತ್ತು ೩೦೦ ಜನ ಶಾಸನ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರ ಚಿತ್ರ ಸೆರೆಹಿಡಿದರು. ಆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸೌಧದ ಜೊತೆಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ ಕೂಡ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.ಇಂತಹ ಅದ್ಭುತ ಕ್ಯಾಮರಾ ತನ್ನ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿರಲಿ ಎಂದು ಮುಂಬೈನ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಈ ಕ್ಯಾಮರಾಕ್ಕೆ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಕೊಡಲು ಮುಂದೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಮುಂತಕಾ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಅದನ್ನು ತನ್ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧರಿಲ್ಲ. ಮುಂತಕಾ ಅವರ ಬಳಿ ಕೇವಲ ಅದೊಂದೇ ಕ್ಯಾಮರಾ ಇಲ್ಲ. ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳು ಅವರ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿವೆ.ವಿವಿಧ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಂದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಯಾಮರಾಗಳನ್ನು ಮುಂತಾಕ್ ಖರೀದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಕ್ಯಾಮರಾದ ಬಿಡಿಭಾಗ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಹಾಕುವುದು ಹಾಗೂ ಒಂದರ ಲೆನ್ಸ್ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಹಾಕಿ `ಪ್ರಯೋಗ' ಮಾಡುವ ಹವ್ಯಾಸ ಅವರದು. ಆ ಎಲ್ಲ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದೇ ಕಷ್ಟ. ಮುಂತಕಾ ಅವರ ತಂದೆ ನಿಜಾಂರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಫೋಟೊಗ್ರಾಫರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ತಂದೆಯಿಂದ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಬಂದ ಕಲೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದ ಮುಂತಕಾ ಅವರು ಅದನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರು. ಅವರ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿರುವ ಅಪರೂಪದ ನೆಗೆಟಿವ್ ಮತ್ತು ಫೋಟೊಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಮೈ ನವಿರೇಳಿಸುವ ಅನುಭವ. ಗಾಜಿನ ಮೇಲೆ ಸಿಲ್ವರ್ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಲೇಪಿಸಿ ಮಾಡಲಾದ ನೆಗೆಟಿವ್‌ಗಳೂ ಅವರ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿವೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳು, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮುಂತಾಕ್ ಸೆರೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಬೀದರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿದ ನೆಹರೂ ಚಿತ್ರ ಮುಂತಕಾ ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಮೆಚ್ಚಿನ ಫೋಟೊ. ಹಾಗೆಯೇ ಲಾತೂರನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೂಕಂಪದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ತಡೋಳದ ಹತ್ತಿರ ನಡೆದ ಬೆಂಕಿ ದುರಂತದ ಚಿತ್ರಗಳು ಕರುಳು ಕಿವುಚುವಂತಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಬೀದರನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಮುಂತಾಕ್ ಸೆರೆ ಹಿಡಿದಿರುವ ರೀತಿಯೇ ಅನನ್ಯ. `ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಮುಂಬೈ ಅಥವಾ ಹೈದಾರಾಬಾದ್‌ಗೆ ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಬೀದರ್ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಈ ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಅಭಿಮಾನ ನನ್ನನ್ನು ಹೊರಗೆ ಹೋಗಲು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರು ಎರಡ್ಮೂರು ದಿನದಲ್ಲಿ ಬೀದರ್‌ಗೆ ಮರಳುತ್ತೇನೆ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಮುಂತಕಾ. ಅವರ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ವಾಸಿಸುವ ಅವರ ಜೊತೆಗಾರ ಎಂದರೆ ಕ್ಯಾಮರಾ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳು. 70 ವಸಂತಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸ್ದಿದರೂ ಕ್ಯಾಮರಾಬ್ಯಾಗ್ ಹೆಗಲಮೇಲೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಸೈಕಲ್ ಮೇಲೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತ ಚಿತ್ರ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸುವ ಹವ್ಯಾಸ ಕೈ ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಸಂಕೋಚ ಸ್ವಭಾವದ ಮುಂತಕಾ ಅವರು ಸದಾ ಎಲೆ ಮರೆಯ ಕಾಯಿಯಂತೆಯೇ ಉಳಿಯಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರುವ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುವುದೇ ಅಪರೂಪ. ಅಂತಹ ಮುಂತಕಾ ಅವರಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ಬಂದಿದೆ.

ಜೌಗು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬಂಪರ್‌ ಬೆಳೆ

2008-11-13T22:54:00.000-08:00

ಕೇವಲ 15ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯಲು ಉಪಯುಕ್ತವಲ್ಲದ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದ ನೆಲ ಇಂದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಲೆ ಇಳುವರಿ ತರುತ್ತಿದೆ. ಕಾರಂಜಾ ನದಿಗುಂಟ ಇರುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಭಾಲ್ಕಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕುರುಬಖೇಳಗಿಯ ಶೇಷಪ್ಪ ಬಿರಾದಾರ ಅವರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಬೀಳು ಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆಗಾಗ ಬರುವ ನೆರೆ ಮತ್ತು ಅತಿ ನೀರಿನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬಿತ್ತಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಹೊಲವಾಗಿತ್ತು. ದನಕರುಗಳಿಗೆ ಮೇವಾದರೂ ಆಗಲಿ ಎನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆ ಹೊಲವನ್ನು ಬೀಳು ಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಂಜಾ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಗಟ್ಟಿ ಜಲಾಶಯ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮೇಲೆ ನದಿಯ ಹರಿವು ನಿಂತೇ ಹೋಯಿತು. ನದಿ ನೀರು ಬರುವುದು ನಿಂತ ಮೇಲೆ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಜೀವ ಬಂತು. ಹಿಂದೆ ನದಿಯ ನೀರಿನಗುಂಟ ಬಂದಿದ್ದ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣು ಹೊಲವನ್ನು ಫಲವತ್ತಾಗಿಸಿತ್ತು. ಅದೇ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಆರಂಭಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು ಶೇಷಪ್ಪ ಬಿರಾದಾರ.
ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನದ ನಂತರ ಏನನ್ನೂ ಬೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಲ ಹತ್ತು ಹಳ್ಳಿಯ ಯಾರೊಬ್ಬರ ಹೊಲದಲ್ಲಿಯೂ ಇರದಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಇಳುವರಿ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಬಿತ್ತಿದ ವಸ್ತು ಏನೇ ಆದರೂ ಬಂಪರ್ ಇಳುವರಿ ತರುವ ಅದೃಷ್ಟಶಾಲಿ ಹೊಲವಾಯಿತು.
ಮಳೆನೀರನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದ ಶೇಷಪ್ಪ ಅವರು ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕಡಲೆ ಆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಅದಾದ ಮೇಲೆ ಕಡಲೆಯ ಬೆಳೆಯು ಅವರಿಗೆ ಕೈತುಂಬ ಹಣ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಹೆಸರು, ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕೀರ್ತಿ ತರಲಾರಂಭಿಸಿತು. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಡಲೆ ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಕೃಷಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಈ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಕಡಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. 2004-05ರಲ್ಲಿ ಈ ಹೊಲದಲ್ಲಿಯೇ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶ ಬಿರಾದರ ಕೃಷಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದರು. ಅದರ ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆ ಶೇಷಪ್ಪ ಬಿರಾದಾರ ಅವರಿಗೂ 2005-06ನೇ ಸಾಲಿನ ಕಡಲೆ ಬೆಳೆಗಾಗಿ ಕೃಷಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಂದಿದೆ. ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಇಬ್ಬರಿಗೆ ಕೃಷಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಂದಿರುವುದು ಅಪರೂಪ. ಅದರಲ್ಲೂ ಸತತ ಎರಡು ಬಾರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಉದಾಹರಣೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ.
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ವಾರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಇಳುವರಿ ಬರುವಂತೆ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ರೈತರಿಗೆ ಕೃಷಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ರೈತನಿಗೆ 30 ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ನಗದು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಫಲಕ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕಾಶ ಬಿರಾದಾರ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಂದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೆ 28 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ಕಡಲೆ ಬೆಳೆಯಲಾಗಿದ್ದರೆ ಅವರ ತಂದೆ ಶೇಷಪ್ಪ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಂದ ವರ್ಷದ ಕಡಲೆಯ ಇಳುವರಿ ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೆ 33ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ಬೆಳೆ ಬಂದಿದೆ.
`ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಬೀಜ ನಿಗಮವು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಅಣ್ಣಿಗೇರಿ ಫೌಂಡೇಶನ್ ತಳಿಯ ಬೀಜಗಳನ್ನೇ ಬಿತ್ತುತ್ತೇವೆ. ಆಗಾಗ ಸದಿ (ಕಳೆ) ತೆಗೆಸುತ್ತೇವೆ. ಗೊಬ್ಬರದ ಪ್ರಮಾಣ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹುಳುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೂಚಿಸುವ ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ' ಎಂದು ಶೇಷಪ್ಪ ಬಿರಾದಾರ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
`ಹೊಲದ ನಮಗಿರುವುದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪುಣ್ಯ ಸರ್. ನಮಗೆ ಒಳ್ಳೆ ಬೆಳೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಅದರಿಂದ ಹಣ- ಹೆಸರು ಎರಡೂ ಬಂದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಭಾಲ್ಕಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮತ್ತು ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಲಹೆ- ಸೂಚನೆಗಳೇ ಕಾರಣ. ಅವರ ಸಲಹೆಯಿಂದಲೇ ನಾವು ಒಳ್ಳೆಯ ಬೆಳೆ ತೆಗೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿರುವ ಶೇಷಪ್ಪ ಬಿರಾದಾರ ಅವರ ಪುತ್ರ ಪ್ರಕಾಶ ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸತತ ಎರಡು ವರ್ಷ ಅರಸಿ ಬಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಿಂದ ತೃಪ್ತರಾಗಿರುವ ಬಿರಾದಾರ ಕುಟುಂಬ ಈ ಬಾರಿ ಅದೇ ಹೊಲದಲ್ಲಿ `ಕಾಬೂಲ್ ಚನಾ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರದ ಬಿಳಿಬಣ್ಣದ ಕಡಲೆ ಬಿತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಕಣ್ಮನ ತಣಿಸುವ ಹಸಿರು ಹೊಲದ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರತಿ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಇರುವ ನೂರಾರು ಕಡಲೆ ಕಾಯಿಗಳು ಗಿಡದ ಸೊಬಗು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಈ ವರ್ಷವೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಇಳುವರಿ ನೀಡುವ `ಭರವಸೆ' ನೀಡುತ್ತಿವೆ.
ಚಿತ್ರ: ಟಿ.ಗೋಪಿಚಂದ

ದಶಮಾನೋತ್ಸವ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ `ನಾದವೇದಿಕೆ'

2008-11-13T20:36:00.000-08:00

ಹವ್ಯಾಸಿ ಸಂಗೀತ ಆಸಕ್ತರು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ ಪುಟ್ಟ ನಾದದ ತೊರೆಯೊಂದು ಅವಿರತವಾಗಿ ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹರಿದು ಬರುತ್ತಿದೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕೇ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ನೀಡುವ ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹುಮನಾಬಾದ್ನ `ನಾದ ವೇದಿಕೆ' ಸಂಗೀತದ ಆಸಕ್ತಿ ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಸಾಧನೆ ಅನನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಪೂರ್ವ. ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವ ಹತ್ತಾರು ಜನ ತಮ್ಮ `ಪಾಕೆಟ್ ಮನಿ' ಆರಂಭಿಸಿದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸ ಗಮನಾರ್ಹ.
`ನಾದ ವೇದಿಕೆ'ಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಜನರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಜನ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಇರುವವರು. ಅದರಲ್ಲೂ ಉಪನ್ಯಾಸಕ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಕ ಹ್ದುದೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವವರು. ನಿತ್ಯದ ನೂರು ಜಂಜಡಗಳ ನಡುವೆಯೇ ಅಲ್ಪ ಆದಾಯದಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದಷ್ಟು ಹಣ ಉಳಿಸಿಟ್ಟು ವೇದಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ವೇದಿಕೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರ.
ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅಥವಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಪಡೆಯದೇ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಸಂಗೀತ ಸಂಸ್ಥೆ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗೆ `ಸಂಗೀತ ಸಿರಿ' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುವ ಪರಿಪಾಠ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಎಲೆ ಮರೆಯ ಕಾಯಿಯಂತೆ ಪ್ರಚಾರ- ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದ ಕಲಾವಿದರಿಗೇ ಈ ವೇದಿಕೆಯಲಿ ಮನ್ನಣೆ.
ಹುಮನಾಬಾದ್‌ನ ಸರ್ಕಾರಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿರುವ ಎ.ಎಸ್. ವಠಾರ ಇಡೀ ವೇದಿಕೆಯ ಆಧಾರ ಸ್ತಂಭ. ಅವರೇ ಸದ್ಯದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಕೂಡ. ಹಾಗೇ ನೋಡಿದರೆ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಏಕಮಾತ್ರ ಸಂಗೀತಗಾರ ಕೂಡ ಅವರೊಬ್ಬರೇ. ಬಾಕಿಯವರೆಲ್ಲ ಆಸಕ್ತ ಕೇಳುಗರು- ಶ್ರೋತೃಗಳು. ವಠಾರ ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ `ನಾದ ವೇದಿಕೆ'ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೂ, ಇಡೀ ವರ್ಷ ಯಾವ್ಯಾವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾವ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನ `ಸಭೆ'ಯಲ್ಲಿಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ.
ವರ್ಷವಿಡೀ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ `ನಾದ ವೇದಿಕೆ' ಪ್ರತಿವರ್ಷದ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ `ಪಂಡಿತ್ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಾಯಿಗಳ ಪುಣ್ಯಸ್ಮರಣೆ' ಸಮಾರಂಭ ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ವೇದಿಕೆ ನಡೆಸುವ ವರ್ಷದ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ಆಹೋರಾತ್ರಿ ನಡೆಯುವ ಸಂಗೀತ ಸಮಾರಾಧನೆಯು ಕೇಳುಗರನ್ನು ಗಾಂಧರ್ವಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿರುವ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ಗಾಯನ- ವಾದನ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಧಾರವಾಡದ ಪಂ. ಎಂ. ವೆಂಕಟೇಶಕುಮಾರ್, ಡಿ. ಕುಮಾರದಾಸ, ರಘುನಾಥ ನಾಕೋಡ್, ಶ್ರೀಪಾದ ಹೆಗಡೆ, ಗುಲ್ಬರ್ಗದ ಗೀತಾ ಚಕ್ರವತರ್ಿ, ಶಾಂತಲಿಂಗ ದೇಸಾಯಿ, ಫಕಿರೇಶ ಕಣವಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಂಗೀತಾ ಕಟ್ಟಿ ಸೇರಿದಂತೆ 25ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲಾವಿದರು ಭಾಗವಹಿಸಿ ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಸುಧೆ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಡೆಸದೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವಲ್ಲಿಯೂ `ನಾದ ವೇದಿಕೆ' ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸಂಗೀತ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಾಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿದೆ.
1996ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ನಾದವೇದಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕೇಶವರಾವ್ ವಾಘಮಾರೆ. ನಂತರ ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕೆ.ಎಂ. ಮ್ಯಾಗೇರಿ, ಎಸ್.ಎಸ್.ಪಾರಾ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ವೇದಿಕೆ ಆರಂಭವಾದ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಿಂದಲೇ `ಸಂಗೀತ ಸಿರಿ' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುವ ಪರಿಪಾಠ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ತಾಳಿಕೋಟೆಯ ಹಿರಿಯ ಸಂಗೀತಗಾರ ಪ್ರಭುದೇವ ಸಾಲಿಮಠ ಅವರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾದ ಮೊದಲ ಸಂಗೀತಗಾರ. ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಗೊಬ್ಬೂರು ಚೆನ್ನವೀರಪ್ಪ ಗವಾಯಿ, ಘಾಟಬರೋಳದ ಭೀಮಣ್ಣ ಪಂಚಾಳ, ಬೀದರ್ನ ಈಶ್ವರಪ್ಪ ಪಂಚಾಳ, ಧಾರವಾಡದ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪುರಾಣಿಕಮಠ, ಭಾಲ್ಕಿಯ ಶೇಖ್ ಹನ್ನುಮಿಯಾ, ವಿಜಾಪುರದ ಚೆನ್ನವೀರ ಬನ್ನೂರು, ಲಾತೂರಿನ ಶಾಂತಾರಾಮ ಚಿಗರಿ, ಬಾಗಲಕೋಟೆಯ ಹಣಮಂತಪ್ಪ ಬಡಿಗೇರ ಅವರಿಗೆ ಸಂದಿದೆ.
2003ರಲ್ಲಿ ಗದಗಿನ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮದ ಪಂ.ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿಗಳ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂಗೀತ ಸಂಜೆ ವೇದಿಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಸಂಗೀತಾಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ಉಪನ್ಯಾಸ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಸಂಸ್ಥೆ ನಡೆಸುತ್ತ ಬಂದಿದೆ. ಜಾತಿ ಮತ, ಧರ್ಮಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣವಿಲ್ಲದೇ ಸಂಗೀತವನ್ನೇ ಧರ್ಮವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಆ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ `ನಾದವೇದಿಕೆ' ದಶಮಾನದ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಳೆಯಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ.

’೧೮೫೭ರ ಸಿಪಾಯಿದಂಗೆ’ ಮತ್ತು ’ಭಾಲ್ಕಿ ಪಿತೂರಿ

2008-10-18T19:43:00.000-07:00

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಕ್ಕು ಸರಿಯಾಗಿ ೬೧ ವರ್ಷಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ ಆರಂಭವಾಗಿ ೧೫೧ ವರ್ಷಗಳಾಗಿವೆ. ಸತತ ೯೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದ ಬಹುತೇಕರು `ಕಾಲ'ನ ಮನೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಹೊರಾಟ ಮತ್ತು ಅದರ ನೆನಪುಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟ ಸೇರಿವೆ. ಹಲವು ಪ್ರಸಂಗ- ಘಟನೆಗಳು ಪುಸ್ತಕದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಮರೆತು ಹೋಗಿವೆ. ಮರೆತು ಹೋದ, ಆದರೆ, ಮರೆಯಬಾರದ ಒಂದು ಘಟನೆಯ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ-
****

೧೮೫೭ರ ಮೊದಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮಕ್ಕೂ ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಲ್ಕಿಗೂ ಏನು ಸಂಬಂಧ? ವಿದೇಶಿ ವಿದ್ವಾಂಸರು `ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆ' ಗುರುತಿಸುವ `ಮೊದಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ' ಆರಂಭವಾದದ್ದು ಸರಿಯಾಗಿ ೧೫೧ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ. ಸತತ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಂಗೆ- ಪಿತೂರಿಗಳು ಕಂಪೆನಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕಂಗೆಡಿಸ್ದಿದವು. ಸರಿಯಾಗಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ `ಭಾಲ್ಕಿ ಪಿತೂರಿ'ಯನ್ನು ವಿಫಲಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮೊದಲ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.
ಆ ಕಥೆಯ ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿವರಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ-
೧೮೫೭ಮೇ ೧೦ರಂದು ಮೀರತ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂಬಾಲಾಗಳ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನಾ ಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ದಂಗೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಸರಿಸಿತು. ಭಾರತೀಯರು ನಡೆಸಿದ ೧೮೫೭ರ ಹೋರಾಟದ ತಕ್ಷಣದ ಕಾರಣ ಬಂದೂಕಿನ ತೋಟಾಗಳಿಗೆ `ಹಂದಿ ಮತ್ತು ಗೋವಿನ ಕೊಬ್ಬು ಸವರಿದ್ದಾರೆ' ಎಂಬ ವದಂತಿ. ಸೈನಿಕರಲ್ಲಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ ಈ ಹೋರಾಟವನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.
`ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ೧೮೫೭ರ ಹೋರಾಟ ಕೇವಲ ಸೈನಿಕರ ಹಠಾತ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದುರಾಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಉತ್ತರ ಭಾರತ ತಾತ್ಯಾಟೋಪಿ ಮತ್ತು ಪುಣೆಯ ನಾನಾ ಸಾಹೇಬ್ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿದ್ದರು. ಅದು, ಸೈನಿಕರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ಆಗಿ ಸಿಡಿದದ್ದರಿಂದ `ಯೋಜನೆ' ಬುಡಮೇಲಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪೇಶ್ವೆ ನಾನಾ ಸಾಹೇಬ್ ಮತ್ತು ತಾತ್ಯಾಟೋಪಿಯ ಕನಸು ಮಾತ್ರ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು.
ನಾನಾ ಸಾಹೇಬ್ರ ಅಣ್ಣನ ಮಗ ರಾವ್ ಸಾಹೇಬ್ ಅಂತಹುದೇ ಸಂಚಿನ ಭಾಗವಾಗಿ ೧೮೬೨ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಹಚರರೊಡನೆ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಆಗ, ಸುಳಿವು ಅರಿತ ಅವನನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ತಲೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಓಡಿ ಹೋದರೂ ಆಗ್ರಾದಲ್ಲಿ ಸೆರೆ ಸಿಕ್ಕುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅವನನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.
ಕೆಲವರ್ಷ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಉಳಿಯುವ ರಾವ್ಸಾಹೇಬ್‌ನ ಬೆಂಬಲಿಗ ರಾಮರಾವ್ ತನ್ನ ಸಹಚರರೊಂದಿಗೆ ೧೮೬೭ರಲ್ಲಿ ಬೀದರ್‌ಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಬೀದರ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಅಷ್ಟಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ `ಭಗವಾ ಧ್ವಜ' ಆರೋಹಣ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗ, ದೇಶಮುಖರು, ಪಟೇಲರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರ್ದುದ ಒಂದಾಗುವಂತೆ ಸತಾರಾದ ಅರಸ ನೀಡಿದ ಪತ್ರ ಅವನ ಜೊತೆಗಿರುತ್ತದೆ.
ನಂತರ ಮರಾಠ ಮತ್ತು ನಿಜಾಂ ಆಡಳಿತ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಭಾಲ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಭೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಭೀಮರಾವ್, ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ವಿಠೋಬಾ ಪ್ರಮುಖರು. ಅದರ ಸುಳಿವು ದೊರೆತ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪಿತೂರಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಿ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಘಟನೆಯನ್ನೇ `ಭಾಲ್ಕಿ ಪಿತೂರಿ' ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ಘಟನೆಯೇ ೧೮೫೭ರ `ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆ'ಯ ಕೊನೆಯ `ಪಿತೂರಿ' ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಗ್ಯಾಸೆಟಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಹೀಗೆ ೧೮೫೭ರ `ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ'ದ ಕೊನೆಗೊಂಡದ್ದು ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಲ್ಕಿಯಲ್ಲಿ. ಅದು ೧೮೬೭ರಲ್ಲಿ. `ಭಾಲ್ಕಿ ಪಿತೂರಿ' ಎಂದೇ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧೮೫೭ರ ಘಟನೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು `ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆ' ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿದರೆ, ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ವಾಂಸರು `ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಭಾಲ್ಕಿಯ ಘಟನೆ ಕೂಡ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬರೆದ `ಇತಿಹಾಸ'ದಲ್ಲಿ `ಪಿತೂರಿ' ಎಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ತಾಜಮಹಲ್

2008-10-12T05:59:00.000-07:00

ಚೆಲುವಾಗಿರುವ ತಾಜ್ ಸಹಜವಾಗಿ ಭಾವನಾಜೀವಿಗಳನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಅದರ ಸುತ್ತ ಹರಡಿರುವ ಕತೆ- ದಂತಕತೆಗಳು ಕೂಡ ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿವೆ. ತಾಜ್ ಜೊತೆಗೆ ಕವಿಗಳು, ಕಲಾವಿದರು, ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಮತ್ತು ರಸಿಕರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕವಿಯೂ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ತಾಜ್ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೀತಿ- ಒಲವು ತೋರಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಆ ಒಲವು ಕೇವಲ ರಮ್ಯವಾದ ಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿರಬೇಕೆಂದೆನೂ ಇಲ್ಲ. ತಾಜ್ ಕುರಿತು ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ನೋಟ- ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳ ಕವಿತೆಗಳಿವೆ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹಲವು ಕವಿಗಳ 'ಪ್ರೇಮಾರಾಧನೆ'ಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ತಾಜ್ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿದೆ.
ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ ಠಾಕೂರ್ `ಕಾಲದ ಕೆನ್ನೆಯ ಮೇಲಿನ ಮುತ್ತಿನ ಹನಿ' ಎಂದು ತಾಜ್ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕವಿ ಸರ್ ಎಡ್ವಿನ್ ಅರ್ನಾಲ್ಡ್‌ `ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ತುಣುಕಲ್ಲ. ಜೀವಂತ ಕಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಿದ ಸಾಮ್ರಾಟನ ಪ್ರೇಮ-ಕನಸು' ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಬೆಂದ್ರೆಯವರು `ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟಬರದ ಈ ಪ್ರೇಮ ಸ್ಮಾರಕ ಕೊನೆಗೆ ಕಾಲಲೀಲೆಗೆ ಈಡೇ?' ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ `ಮಣ್ಣ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಸದಾ ಮಣ್ಣ ಆಟವೆ ಸಾಜ/ಅಂದು ಕತೆಯಾದೀತು ಇಂದಿನದ್ಭುತ ತಾಜ;/ ಬಿಟ್ಟಾವು ಈ ಕಥಾಕಲ್ಪವೃಕ್ಷದ ಕೊನೆಗೆ ಪ್ರೇಮಸ್ಮಾರಕಕೆ ಸಾವಿರದ ಸಾವಿರ ಕವನ' ಎಂದು ಪ್ರೀತಿ- ಗೌರವ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮಲಯಾಳಿ ಕವಿ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಪಣಿಕ್ಕರ್ ತಮ್ಮ `ಆಗ್ರಾದಲ್ಲಿ ಚಳಿ' ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ `ಚಂದ್ರ ಶಿಲೆಯ ನೊರೆಗಳ ಸಾಲು ಗಟ್ಟಿಗೊಂಡು ಮುದುಡುವ/ ಮುಮ್ತಾಜಳ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಅನಶ್ವರವಾಗಿಸಿದ ತಾಜು' ಎಂದು ಬರೆದರೆ, ಸಿದ್ದಯ್ಯ ಪುರಾಣಿಕರು `ಶಿಲೆಯ ಹಾಲಿಗೆ ಕಲೆಯ ಹೆಪ್ಪು ಹಾಕಿ ಕಡೆಯೆ ಕುಶಲತೆಯೆಂಬ ಕಡೆಗೋಲನಿಕ್ಕಿ ಹರಿದುದಾಕಡೆ ತಕ್ರ ಯಮುನೆಯಾಗಿ, ಮೆರೆದುದೀಕಡೆ ಬೆಣ್ಣೆ ತಾಜಮಹಲಾಗಿ' ಎಂದು ತಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆ ಹರಿಯ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.
ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕವಿಗೆ ನೆರೂಡಗೆ ತಾಜಮಹಲ್ ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಮಹದಾಸೆ. ಎಡಪಂಥೀಯ ನೆರೂಡ ರಷ್ಯಾ-ಭಾರತ ಸಂಬಂಧದ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾಗಿ ದೆಹಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದಾಗ ಆಗಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ನೆಹರೂಗೆ ತನ್ನ ಆಸೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೆಹರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ನೆರೂಡ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಷ್ಟೂ ದಿನ ಅವರ ಚಲನವಲನ ಗಮನಿಸುವಂತೆ ಬೇಹುಗಾರರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಷಯ ತಿಳಿದ ನೆರೂಡ ನೊಂದು ತಾಜ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ತನ್ನ ಯೋಜನೆ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾರೆ. ತಾಜ್ ನೋಡಲಾಗದ ತಮ್ಮ ಹಳಹಳಿಕೆಯನ್ನು ನೆರೂಡ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕತೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬೇಡದ ಜಂಗದ- ಬೆಲ್ದಾಳ ಶರಣರು

2008-10-08T06:36:00.000-07:00

ತಾವು ಧರಿಸಿರುವ ನೊರೆ ಹಾಲಿನಂತಹ ಅಚ್ಚ ಬಿಳುಪಿನ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ತಟ್ಟನೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಸಿದ್ಧರಾಮ ಶರಣರು ಬಸವ ತತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಚಲ ನಂಬುಗೆ ಇಟ್ಟವರು. `ಬೆಲ್ದಾಳ ಶರಣರು' ಎಂದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ- ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಚಿರಪರಿಚಿತರಿರುವ ಅವರದು ಖಚಿತ ನಿಲುವು. ಹಾಗೆಯೇ ಅಷ್ಟೇ ನಿರ್ಭಿಡೆಯಿಂದ ಕಡ್ಡಿ ತುಂಡು ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾತನಾಡುವವರು. ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಗೌರವ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಬೆಲ್ದಾಳ ಶರಣರು ಮಠ ಮಾನ್ಯಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಲೂ ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುವವರಲ್ಲ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ತುತ್ತ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಔರಾದ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೌಠಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಶಾಲೆ-ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಂತಹ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ್ದಿದಾರೆ. ಮಾಂಜ್ರಾ ನದಿಯ ದಡದ ಮೇಲಿರುವ ಆಶ್ರಮ ಅವರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ದಲಿತ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಅವರು ಸತತ ಅಧ್ಯಯನ, ಸತ್ಸಂಗಗಳ ಮೂಲಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಲೋಕ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡು ಪರಂಪರಾನುಗತ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸೆಡ್ಡು ಹೊಡೆದು ಪರ್ಯಾಯ ಲೋಕ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವರು. ಅವರ ಕೌಠಾ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಶಃ ಮೇಲು-ಕೀಳುಗಳಿಲ್ಲ. ದೀನರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಆಡಂಬರಗಳಿಲ್ಲದೇ ನಡೆಸುತ್ತ ಬಂದಿರುವ ಅವರಿಗೆ 2006ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ `ಅನುಭವ ಮಂಟಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಸಂದಿದೆ.

ಸೌಜನ್ಯದ ಸಾಕಾರ ಮೂರ್ತಿಯಂತಿರುವ ಬೆಲ್ದಾಳ ಶರಣರು ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಂಯಮದ ಬದುಕಿಗೆ ಹೆಸರಾದವರು. ನಿಜಾಂ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಉರ್ದು ನಾಮಫಲಕ ಹಾಕಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಸಿದ ಲಿಂಗೈಕ್ಯ ಚನ್ನಬಸವ ಪಟ್ಟದ್ದೇವರ ಒಡನಾಟದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವರು. ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಒಡ್ಡದೇ `ಬೇಡದ ಜಂಗಮ'ನೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಬೆಲ್ದಾಳದ ಜನರಿಂದ `ಹುಚ್ಚ- ತಲೆ ಕೆಟ್ಟವ' ಎಂದು ಕರೆಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ `ವಿಠಲ' ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ `ಸಿದ್ಧರಾಮ ಶರಣರು' ಆಗಿ ಬೆಳೆದ ಪರಿ ಅನನ್ಯ. ದಲಿತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ವಿಠಲ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಿ ಕಲಿತದ್ದು ಮೂರನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ. ತಂದೆ ಲಾಲಪ್ಪ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿದೇವಿ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗಾಗಿ ಮನೆಕಟ್ಟುವ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು. ಸಂಜೆ ಭಜನೆ- ಅಭಂಗಗಳನ್ನು ಹಾಡುವ ಮೂಲಕ ದೇವರ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡವರು. ಇದಷ್ಟೇ ವಿಠಲನಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪರ್ಕ. ನಂತರ ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದರು. ಜನರೊಡನೆ ಬೆರೆಯದೇ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದ ವಿಠಲನನ್ನು ಹೀಗೆ ಬಿಟ್ಟರೆ `ಕೈತಪ್ಪಿ ಹೋದಾನು' ಎಂದು ಪಾಲಕರು 15ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅಕ್ಕ ನಾಗಮ್ಮಳೊಂದಿಗೆ ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿದರು. ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜೀವನದ ಜೊತೆಗೆ ಯೋಗಿಕ ಸಾಧನೆಯೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.

1974ರ ಜನವರಿ 14. ಅಂದು ಔರಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಲ್ಕಿ ಪಟ್ಟದ್ದೇವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರಾಮೇಶ್ವರ ಜಯಂತಿ. ಭಾಲ್ಕಿ ಗುರುಗಳನ್ನು ಕಾಣುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅಮರೇಶ್ವರ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಅದಾಗಲೇ ಸುತ್ತಲಿನ ಜನರಿಗೆ `ಯೋಗಿ' ಎನ್ನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅದರ ಅರಿವಿದ್ದ ಭಾಲ್ಕಿ ಗುರುಗಳು ವೇದಿಕೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಮಾತನಾಡುವಂತೆ ಕೇಳಿದರು. ಯುವಕ ವಿಠಲ ತನ್ನ ವಾಗ್ಝರಿಯ ಮೂಲಕ ಸಭೆಯನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸಿದ. ಪಟ್ಟದ್ದೇವರು ಎದ್ದು ನಿಂತು `ಇಂದು ಸಿದ್ಧರಾಮ ಸಿಕ್ಕ' ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬಿಗಿದಪ್ಪಿದರು. `ಇದುವರೆಗೆ ಕಾಗದದ ಫೋಟೊ ಮೆರೆಸಿದ್ದೀರಿ, ಇದೀಗ ಸಿದ್ಧರಾಮನೇ ಸಿಕ್ಕ' ಎಂದ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಅವರು ವಿಠಲನಿಗೆ `ಸಿದ್ಧರಾಮ' ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು.

ಅದಾದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಲ್ಕಿ ಮಠಕ್ಕೆ ಹೋದ ಸಿದ್ಧರಾಮ ಬೆಲ್ದಾಳಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು. ಆಗ ಔರಾದ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಓಡಾಡಲು ಕುದುರೆ-ಒಂಟೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಿತ್ತು. ಕುದುರೆ ಹತ್ತಿ ಬಂದ ಭಾಲ್ಕಿ ಗುರುಗಳು ಬೆಲ್ದಾಳ ಸೀಮಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಕೆಳಗಿಳಿದು ನಡೆದು ಬಂದರು. ಆಗ ಊರ ತುಂಬ ಮೆರವಣಿಗೆ. ದಲಿತರ ಕೇರಿಗೆ ಗುರುಗಳು ಬಂದದ್ದು ಆಗಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಕ್ರಾಂತಿಯೇ ಆಗಿತ್ತು. ಅದೊಂದು `ರೋಮಾಂಚಕ ಘಟನೆ' ಎಂದು ಬೆಲ್ದಾಳ ಶರಣರು ಮೆಲುಕು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.

1975ರಲ್ಲಿ ಬಸವಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ಭಾಲ್ಕಿ ಗುರುಗಳಿಂದ ಸಿದ್ಧರಾಮರಿಗೆ ಲಿಂಗದೀಕ್ಷೆ. 12ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚನ್ನಬಸವಣ್ಣನಿಂದ ಸಿದ್ಧರಾಮನಿಗೆ ದೀಕ್ಷೆ ಆಗಿತ್ತು. ಈಗ ಭಾಲ್ಕಿಯ ಚನ್ನಬಸವರಿಂದ ಸಿದ್ರಾಮನಿಗೆ ದೀಕ್ಷೆ ಎಂದು ಜನರಾಡಿಕೊಂಡರು. ನಂತರದ ದಿನಗಳನ್ನು ಬಸವ ತತ್ವ ಚಿಂತನೆ- ಯೋಗಿಕ ಸಾಧನೆ- ಪ್ರವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರಾಮ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು.

1981ರಲ್ಲಿ ಕೌಠಾ (ಬಿ)ಕ್ಕೆ ಬಂದ ಶರಣರು ಅಲ್ಲಿಯೇ `ಬಸವ ಯೋಗಾಶ್ರಮ' ಸ್ಥಾಪಿಸಿ `ಮಾದಾರ ಚೆನ್ನಯ್ಯ ಪ್ರಸಾದ ನಿಲಯ' ಆರಂಭಿಸಿದರು. 1982ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ `ಹರಳಯ್ಯ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ' ಈಗ ಹರಳಯ್ಯ ಸಂಯುಕ್ತ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಾಗಿ ಬೆಳೆದು 400 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. `ಪಟ್ಟಣದಾಗ ಡೊನೇಷನ್ ತಗೊಂಡು ಸಾಲಿ ನಡಸಾಕ ಭಾಲ ಮಂದಿ ಅದಾರ್ರಿ. ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿ ಬಡ ಮಕ್ಕಳಿಗಿ ಕಲಸಾಕ ಅಂತಾನೇ ಈ ಸಾಲಿ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆ- ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ ನಡೆಸಿದ ಶರಣರು `ವಚನ ತತ್ವಸಾರ', `ಭಗವಾನ ಬುದ್ಧ', `ಬಸವತತ್ವ ಪ್ರದೀಪಿಕೆ', `ಷಟಸ್ಥಲ ಸಂಪತ್ತು', `ಶೂನ್ಯ ಸಂಪಾದನೆಯ ರಹಸ್ಯ' ಸೇರಿದಂತೆ 15ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಲ್ದಾಳ ಶರಣರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಮುರುಘಾಮಠ `ಬಸವಶ್ರೀ' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ, ಕುಮಾರ ಕಕ್ಕಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕಂಬಳಿವಾಲಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಕೂಡ ಅವರನ್ನು ಅರಸಿ ಬಂದಿವೆ. `ಬಸವಶ್ರೀ'ಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಕೌಠಾದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ನಿರ್ಮಿಸಲು ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕೆರೆಯ ನೀರನು ಕೆರೆಗೆ ಚೆಲ್ಲುವ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುವ `ಸ್ದಿದರಾಮ ಶರಣರು' ಸದ್ಯ ಬಸವಕಲ್ಯಾಣದ ಅನುಭವ ಮಂಟಪದ ದಾಸೋಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಅಂದ್ರ ಗ್ಯಾಂಬ್ಲಿಂಗ್ ಇದ್ಹಾಂಗ- ಮೆರಾಜುದ್ದೀನ್‌ ಪಟೇಲ್‌

2008-10-07T09:02:00.000-07:00

ಮೆರಾಜುದ್ದೀನ್‌ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ ರಾಜಕಾರಣಿ. ಅಂತಹ ಚಾಣಾಕ್ಷ್ಯ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಜಕಾರಣದ ನಿತ್ಯ ಜಂಜಾಟದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ತನ್ನ ಜನಪರ ನಿಲುವು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಮೆರಾಜ್‌ ಅವರು ಬಹಳಷ್ಟು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಹಾಗೆ ತೋರಿಕೆಗಾಗಿ ಬಡಜನರ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತವರಲ್ಲ. ನಿಜವಾದ ಕಾಳಜಿ ಅವರ ಮಾತು ಮತ್ತು ನಡತೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಳೆದ ವಿಧಾನಸಭಾ (೨೦೦೮) ಚುನಾವಣೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂದರ್ಶನ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇದು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಬರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
*****

`ರಾಜಕೀಯದಾಗ ಯಾವಾಗ ಏನು ಬೇಕಾದರೂ ಆಗಬಹುದು. ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ (ರಾಜಕೀಯ), ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ (ಕೃಷಿ) ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಂಬ್ಲಿಂಗ್ (ಜೂಜು) ಇವು ಮೂರು ಒಂದೇ ಕೆಟಗರಿಗೆ ಸೇರಿದವು. ಹೀಗೇ ಅಂತ ಖಚಿತ ಹೇಳಲಿಕ್ಕೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ'
ಇದು ಜೆಡಿ(ಎಸ್) ರಾಜ್ಯ ಘಟಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮೆರಾಜ್ದುದೀನ್ ಪಟೇಲ್ ಅವರ ಖಚಿತ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ಪಕ್ಷದ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರಿಗೆ ಆದ `ಮೋಸ' ನಿಮಗೆ ಆಗಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲವೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ `ನಿನ್ನೆ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ, ಪಿ.ಜಿ.ಆರ್.ಸಿಂಧ್ಯಾ, ಎಂ.ಪಿ.ಪ್ರಕಾಶ್ಗೆ ಆದ್ದದು ನಾಳೆ ನನಗೂ ಆಗಬಹುದು. ಯಾವಾಗ ಯಾರಿಗೆ ಏನು ಆಗ್ತದ ಹೇಳ್ಲಿಕ್ಕೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ, ಹೇಳಲಿಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಬಹುದು ಅಂತ ಅಂದಾಜು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತ ಹೋಗೋದು. ನಸೀಬ್ ಕೆಟ್ಟ ಇ್ದದರ ಏನು ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಆಗ್ತದೆ' ಎಂದರು. ಹುಮನಾಬಾದ್ನ ಅವರ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂದರ್ಶನದ ಆಯ್ದ ಭಾಗ ಇಲ್ಲಿದೆ-

`ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ' ಅಂತ ಪಕ್ಷ ಮೂಗಿಗೆ ತುಪ್ಪ ಸವರ್ದಿದು?
ನಾ ಆಸಿ ಇಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮಾಡ್ತಿನಿ ಅಂತ `ಅವರು' ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಮಾಡ್ರಿ ಅಂತ ನಾನು ಕೇಳಿಲ್ಲ. ಪಕ್ಷದ ಹಿರಿಯ ಮುಖಂಡರು ಮಾಡಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು ಅಂತ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೇಳ್ದಿದರು. ಆಗಬಹುದಿತ್ತು, ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಕೊಡ್ಲಿಲ್ಲ ಅಂದರ ಕೇಳಲಿಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏನು ಕೊಟ್ಟಾರ ಅದನ್ನ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡ್ತಿನಿ.

`ಅಪ್ಪ- ಮಕ್ಕಳ ಪಾರ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮಗೇನು ಕೆಲಸ?
ಎಲ್ಲ ಪಕ್ಷಗಳೂ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಪಾರ್ಟಿ ಆಗಿವೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮೊದಲ ಅತ್ತಿ-ಸೊಸಿ ಪಾರ್ಟಿ, ಈಗ ಅವ್ವ-ಮಕ್ಕಳ ಪಾರ್ಟಿ ಆಗಿಲ್ಲವೇ? ಒರಿಸ್ಸಾದಾಗ ತಂದಿ ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ಮಗ ಸಿಎಂ ಆಗಲಿಲ್ಲವೇ? ಪಾರ್ಟಿ ಲೀಡ್ ಮಾಡುವವರ ಹತ್ತಿರ ಹತೋಡಿ (ಸುತ್ತಿಗೆ) ಇರ್ತದ. ಅದರಲ್ಲಿ ಏನು ತಪ್ಪಿದೆ? ಪಾರ್ಟಿಯೊಳಗ ನನಗ ಫುಲ್ ಪವರ್ ಕೊಟ್ಟಾರ. ಮೀಟಿಂಗ್ ಕರದಾಗ ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕೇಳತಾರ. `ಅವರು' ನನಗ ನಾವು ಹೇಳಿದಾಂಗ ಮಾಡರಿ ಅಂತ ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಪವರ್ ನೀವು ಉಪಯೋಗಿಸರಿ ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

`ನಾಮಕಾ ವಾಸ್ತೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷ' ಅಂತ ಕರೆಯುವುದರಿಂದ ನಿಮಗೆ ಏನೂ ಅನ್ನಿಸಲ್ಲವೇ?
ನಾನ್ಯಾಕೆ ನಾಮಕಾ ವಾಸ್ತೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಆಗಲಿ? ಪಕ್ಷದ ಬೈಲಾದಾಗ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ಅಧಿಕಾರ ನನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಇವೆ. ನಾನು ಹೇಳಿದ 90 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಟಿಕೆಟ್ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇಡೀ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಟಿಕೆಟ್ ಡಿಸೈಡ್ ಮಾಡ್ದಿದು ನಾನೇ. ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ ಆಗಿ ಬ್ಲಾಂಕ್ (ಖಾಲಿ) `ಬಿ ಫಾರಂ' ತಗೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ್ಯಾಗ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಹೆಸರು ಬರೆದು ಸೋನಿಯಾಗಾಂಧಿ ಸಹಿ ಮಾಡುವ ವರೆಗೆ ಮುಟ್ಟಲಿಕ್ಕೆ ಸಹಿತ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ನಾಮಕಾವಾಸ್ತೆ ನಾನ್ಯಾಕೆ? ನಾನು ಫುಲ್ ಅಂಡ್ ಪವರ್‌ಫುಲ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್.

ಅಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ಓಲೈಸುವುದಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ನೀವು `ಹರಕೆಯ ಕುರಿ' ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲವೇ?
ಹಂಗೇನು ಇಲ್ಲ. ನಾನೇನು ಸ್ಕೇಪ್‌ಗೋಟ್ ಆಗಿಲ್ಲ, ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾರ್ಟಿಗೂ ತಮ್ಮದೇ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನವರು ದಲಿತರ ಓಟಿನ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟೇ ಖರ್ಗೆ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಗೌಡರ ಮತ್ತು ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಓಟಿಗಾಗಿ ಸದಾನಂದಗೌಡರನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದೇವೆ ಅಂತ ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನನ್ನನ್ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆ ಮಾಡಿರುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಓಟುಗಳು ನಮ್ಮ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಬರಲಿ ಅಂತ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೇನಿದೆ? ರಾಜಕೀಯದಾಗ ಇದೆಲ್ಲ ಮಾಮೂಲು.

`ಬಳಸಿ'ಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯಾತರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮಾಡಿದ ಹಾಗಲ್ಲವೇ?
ಅದೆಲ್ಲ ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ನನ್ನನ್ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಬಹುಮತ ಬಂತು. ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರೆಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ನಾನು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಇದ್ದುದರಿಂದ 16 ಜನ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಿಗೆ ಟಿಕೆಟ್ ಕೊಡಿಸಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 10 ಮಂದಿ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನವರೇ ಅಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯಾತರಿಗೆ ಮೋಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಗೆಲ್ಲುವ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಟಿಕೆಟ್ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಗೆಲ್ಲಲಿ- ಸೋಲಲಿ ನಾವು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಕಲ್ಪಿಸ್ದಿದೇವೆ. ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಸಮುದಾಯದವರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.

ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಚಾರ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಆದ್ಯತೆ?
ರಾಜ್ಯ, ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಓಟುಗಳು ನಮಗೇ ಬರುತ್ತವೆ. ನಾನು ಕೇವಲ ನನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಅಂದರೆ, ನೀವು ಗೆಲ್ಲುವುದು ನಿಮಗೆ ಬೇಕಿಲ್ಲವೇ?
ಹಾಗಂತ ಏನು ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತೇನೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಗೆದ್ದೇ ಗೆಲ್ಲುತ್ತೇನೆ. ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಘೋಷಣೆ ಆಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನೂ ನಾನೇ ಸ್ವತಃ ಹೋಗಿ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಹೇಳಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಓಡಾಡುತ್ತಿರುವೆ. ನಿತ್ಯವೂ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಜನರ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರುವೆ.

ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ `ಬಂಡಾಯ' ಇದೆ. ರಾಜ್ಯ ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತೀರಿ?
ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಡಾಯ- ವಿರೋಧ- ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಇರುತ್ತದೆ. ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ? ಅದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಉದಾಹರಣೆ ಇವೆ. ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ- ಮನೇಕಾಗಾಂಧಿ ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧ ಇರಲಿಲ್ಲವೇ? ಈಗ ಬಂಗಾರಪ್ಪ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗನ ನಡುವೆ ಪೈಪೋಟಿ ಇಲ್ಲವೇ? ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವೇನಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ತಮ್ಮ ನಸೀಮ್ ಪಟೇಲ್ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ನನಗೆ ಲಾಲ್‌ ಖಿಲೆ (ಕೆಂಪುಕೋಟೆ) ಬೇಕು ಅಂದ್ರೆ ಕೊಡಲಿಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತದೆಯೇ? ಬೀದರ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಟಿಕೆಟ್ ಕೊಡುವಂತೆ ಕೇಳಿದ. ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಮೇಲೆ ಟಿಕೆಟ್ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಾಗಿ ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬ ಅಣ್ಣ- ತಮ್ಮಂದಿರಿಗೆ ಟಿಕೆಟ್ ನೀಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿ ಹೇಳಿದೆ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಅವ ನನ್ನ ತಮ್ಮ ಅಲ್ಲ, ನಾನು ಅವನ ಅಣ್ಣ ಅಲ್ಲ.

ಒಂದು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಿಗೇ ಟಿಕೆಟ್ ಅಂತಿದೆಯಾ? ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ- ರೇವಣ್ಣ ಅವರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲವೇ?
ಒಂದೇ ಟಿಕೆಟ್ ಅಂತೇನಿಲ್ಲ. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಇಳಿದಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಹುಮನಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಬೀದರ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಅಟ್ಯಾಚ್ಡ್ ಬಾತ್‌ರೂಮ್‌ ಇದ್ದ ಹಾಗಿವೆ. ಇಂತಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರಿಗೆ ಟಿಕೆಟ್ ನೀಡಿದರೆ ನೋಡಿ ಸುಮ್ಮನಿರಲಿಕ್ಕೆ ಜನ ಬುದ್ದು ಇದ್ದಾರೆಯೇ?

ನಿಮ್ಮ `ಬ್ರದರ್' ಇಲ್ಲದ ಚುನಾವಣೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ನಿಮಗೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲವೇ?
ಮೈನಸ್ ಮೆರಾಜುದ್ದೀನ್‌ ನಸೀಮ್ ಇಜ್ ಝೀರೊ. ಅವ ಏನು ಲೀಡರ್ ಇದ್ದಾನ? ಜನರ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಕೆಲಸ ಮಾಡಂತ ಕಳಿಸಿದ್ರ ನಾನೇ ಪೋಸ್ಟ್‌ ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಆಗ್ತಿನಿ ಅಂತಾನ. ಈಗ ಆನಿ ತಂದಾನ. ಅವ ಆನಿ ಬಿಟ್ಟು ಒಂಟಿ ತರಲಿ ನಮಗೇನು ಲಾಸ್ ಆಗ್ತದ? ಅವ ಅಪಕ್ವ ರಾಜಕಾರಣಿ ಇದ್ದಾನ. ಸೆಲ್ಫ್ ಡಿಸಿಜನ್ ಇಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕ ಪಾಠ ಕಲೀತಾನ.

ಕಲಾಗುರು- ಕಲಾವಿದ ಎಂ.ಬಿ. ಲೋಹಾರ್

2008-10-05T09:46:00.000-07:00

ಕಲಾವಿದ ಎಂ.ಬಿ. ಲೋಹಾರ್ ಅವರು ಸರಳ, ಸಜ್ಜನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮೃದುಹೃದಯಿ. ಮಿತಭಾಷಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಯಮದ ಎಲ್ಲೆ ಮೀರಿ ಮಾತನಾಡಿದವರಲ್ಲ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅಪರೂಪದ ಕಲಾಗುರು ಅವರಾಗಿದ್ದರು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಲಾಜೀವನವನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ (ಆಗಸ್ಟ್ 3) ಗುಲ್ಬರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರಿಗೊಂದು ನುಡಿನಮನ ಇಲ್ಲಿದೆ.--

ಸತತ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಕಲಾಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಕಲಾವಿದ ಎಂ.ಬಿ. ಲೋಹಾರ್. `ಕಪಲ್ಸ್' ಸರಣಿ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ನಾಡಿನ ಕಲಾವಲಯದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದ ಲೋಹಾರ್ ಅವರು ವಸ್ತುವಿನ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಜನಪರ- ಜೀವಪರ ಧೋರಣೆ ತಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವರಾಗಿದ್ದರು.
ಅವರ ಕುಂಚದ ಬೀಸುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲ- ಗಲಿಬಿಲಿ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಕಲಾಕೃತಿಗೆ ಪರ್ಫೆಕ್ಟ್ ಆದ `ಲೋಹಾರ ಟಚ್' ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ರೂಢಿಗತವಾದ ನಿಸರ್ಗ ಚಿತ್ರಣ ಇರುವ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಕೇಪ್‌ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಣದ ಪೋಟ್ರೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಲೋಹಾರ ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಅನನ್ಯತೆ ಇರುವುದು ನವ್ಯ ಆಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ನಿಸರ್ಗ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ನಡುವಿನ ಮುಖಾಮುಖಿಯಲ್ಲಿ.
ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಲ್ಕಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕಣಜಿಯಲ್ಲಿ 1949ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಮನೋಹರ ಬಸವಂತ ಲೋಹಾರ ಅವರು ಕಲಾವಲಯದಲ್ಲಿ `ಎಂ.ಬಿ.ಲೋಹಾರ' ಎಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತರು. ಗುಲ್ಬರ್ಗದ ಐಡಿಯಲ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮೇಷ್ಟ್ರಾಗಿ, ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದರು.
ಲೋಹಾರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ, ಹಸಿರು ವನರಾಶಿಯ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಬೆಳೆದವರು. ಬದುಕಿನ ಹಲವು ಮುಖಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಲಾತ್ಮಕ ಆಕೃತಿಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದವರು. ಅವರ ಗ್ರಹಿಕೆ ಆಳ- ಹರವುಗಳು ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಬಿಂಬಿತವಾಗಿವೆ.
ಎಲ್ಲ ಕಲಾವಿದರ ಹಾಗೆ ಲೋಹಾರ್ ಕೂಡ ನಿಸರ್ಗದ ಆರಾಧಕರು. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸುಂದರ ಸಂಜೆ, ಬೆಳಗುಗಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ಸೆರೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಗಿಡ ಮರಗಳ ಆಕಾರ, ವಿವಿಧ ಕಾಲದ- ಋತುಗಳ ಸಡಗರ- ಸಂಭ್ರಮಗಳನ್ನು ಸೊಗಸಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾವಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ ಚೆಲುವು ಮತ್ತು ಮುಖದ ಭಾವನೆ, ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಅವರ ಕಲಾತ್ಮಕ ಶ್ರದ್ಧೆ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಪೋಟ್ರೇಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ನೋಡುಗನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮುದ ನೀಡುವ ವರ್ಣಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮೃದುವಾದ ಅಲೆಗಳು ಅನಂತತೆಯ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಹೊಸ ಟಚ್ ಮತ್ತು ಆ ಮೂಲಕ ನೀಡುವ ವಿಭಿನ್ನ ಆಯಾಮದಿಂದ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಲೋಹಾರ ಅವರ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ- ಸೂಚ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದಾದ ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಅಂಶಗಳು ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ಹರಿತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶ. ಆಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ದೇಸಿ ಸೊಗಡುತನ, ಬಳ್ಳಿ-ಹೂಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೈಮಾಟ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದು. ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುವ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವರ್ಣಗಳು ಲೋಹಾರ ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೊಗಸಾಗಿ ಅನಾವರಣಗೊಂಡಿವೆ.
ನಿಸರ್ಗ ಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಹಾರಾಟ, ಹೆಣ್ಣು-ಗಂಡಿನ ಆಕಾರಗಳ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಚಿತ್ರಣ ಶಕ್ತಿ ವಿಚಾರ- ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಗುಣ ಉಳ್ಳದ್ದಾಗಿವೆ. ತೈಲವರ್ಣ, ಜಲವರ್ಣ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಿಲಿಕ್‌ ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಶೀಲವಾಗಿ ಬಳಸುವಲ್ಲಿ ಲೋಹಾರ ಸಿದ್ಧಹಸ್ತರು. ನಿತ್ಯ ಬದುಕಿನ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಕಲ್ಪನೆ- ಒಳನೋಟ ಬೆರೆಸಿದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ನೈಜತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ವೈಚಾರಿಕ ಹಾಗೂ ಹಲವು ಅರ್ಥದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವ ಗುಣ ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿತ್ರಣದ ಆರಂಭದ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆಕೃತಿಗಳು ಲೋಹಾರ ಅವರ ಕಲಾಸಂವೇದನೆಗೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಂತಿವೆ. ಹೆಣ್ಣು-ಗಂಡಿನ ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಹಲವು ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ತೈಲವರ್ಣದ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. `ಕುಂಚಗಳ ಬೀಸುಗಳ ಆವೇಶದಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಅಲಂಕೃತಗೊಂಡ ಬಣ್ಣಗಳು, ಆಳದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಭಾಗಗಳು ವೈಭವೀಕರಣಗೊಂಡು ನೋಡುಗನ್ನು ಆವರಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ' ಎನ್ನುವ ವಿಮರ್ಶಕರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಹುರುಳಿದೆ. ಅವರ `ಕಪಲ್' ಸರಣಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿರುವುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಗೀತದಿಂದಲೇ ರೊಟ್ಟಿ ಚಟ್ನಿ ಸಿಕ್ಕದ್ದು

2008-10-01T05:07:00.000-07:00

`ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನು ಮುಡಿಪಿಟ್ಟ ನನಗೆ ಅದರಿಂದಲೇ ಅರ್ಧ ರೊಟ್ಟಿ ಚಟ್ನಿ ಸಿಕ್ಕದ್ದು' ಎಂದು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುವ ಪಂಡಿತ್ ನರಸಿಂಹಲು ವಡವಾಟಿ ಕ್ಲಾರಿಯೋನೆಟ್ ವಾದಕರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಉತ್ತಮ ಗಾಯಕರು ಕೂಡ.
`ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆ ಮೇಲೆ ಹಾಡುವುದು ಮತ್ತು ನಂತರ ಕ್ಲಾರಿಯೋನೆಟ್ ನುಡಿಸುವುದು ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸ ಎಂದು ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಯನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೀಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆ' ಎನ್ನುವ ವಡವಾಟಿಯವರು `ಈಗಲೂ ಪ್ರತಿದಿನ ಗಾಯನದ ರಿಯಾಜ್ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಗಾಯನದ ಅನುಭವ ಇಲ್ಲದೇ ನುಡಿಸುವ ವಾದನದಲ್ಲಿ 'ಕೊರತೆ' ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಗಾಯನ ಬಿಟ್ಟು ವಾದ್ಯ ಇಲ್ಲ, ವಾದ್ಯ ಬಿಟ್ಟು ಗಾಯನ ಇಲ್ಲ ಎರಡೂ ಒಂದೇ' ಎಂದು ಹೇಳಲು ಮರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಪಂಡಿತ್ ಸಿದ್ಧರಾಮ ಜಂಬಲದಿನ್ನಿಯವರ ಹತ್ತಿರ 1965ರಿಂದ 88ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಯನ ಕಲಿತ ವಡವಾಟಿಯವರು ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಜೊತೆ ಗಾಯನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆಗಲೇ ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗಾಗಿ ಕಲಿತಿದ್ದ ಕ್ಲಾರಿಯೋನೆಟ್‌ನ್ನು ಯಾಕೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಬಳಸಬಾರದು ಅನ್ನುವ ಯೋಚನೆ ಬಂದು ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಗಾಯನದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾರಿಯೋನೆಟ್ ನುಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಗಾಯನ- ವಾದನದ ಹದವಾದ ಮಿಶ್ರಣವಿರುವ ಗಾಯಕಿ ಶೈಲಿಯ ಕ್ಲಾರಿಯೋನೆಟ್ ಕೇಳುಗರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.
`ಕ್ಲಾರಿಯೋನೆಟ್ ಒಂದು ಇನ್ ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟ್‌ ಅದನ್ನು ಸರ್ಕಸ್ಗೆ, ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯನಕ್ಕೂ ಬಳಸಬಹುದು. ಇದು ಪಾಶ್ಚಾತ ವಾದ್ಯ, ಇಂಡಿಯನ್ ವಾದ್ಯದ ತರಹ ಅಲ್ಲ. ಇದರಲ್ಲಿನ ರೀಡ್ ಅನ್ನು ಬಾಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಹಲ್ಲುಗಳ ನಡುವೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ನಾಲಿಗೆ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸ್ವರ ಹೊರಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪರಿಶ್ರಮ ಪಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಧ್ವನಿಯ ಮೂಲಕ ಬರುವ ಸ್ವರವನ್ನು ವಾದ್ಯದಲ್ಲಿ ತರುವುದು ಕಷ್ಟ. ಗಾಯನಕ್ಕಿಂತ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟಪಡಬೇಕು. ಗಾಯನಕ್ಕಿಂತ ವಾದ್ಯ ಕಡಿಮೆಯೇನಲ್ಲ. ಎರಡೂ ಗೊತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಮಾತನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಬಲ್ಲೆ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ವಡವಾಟಿಯವರು.
'ನನ್ನ ಹೆಸರು `ನರಸಿಂಹ' ಅಂತಲೇ ಇರೋದು. ನಮ್ಮೂರು ರಾಯಚೂರು ಹತ್ತಿರದ ವಡವಾಟಿ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡೋದು ಕನ್ನಡ ಆದರೂ ತೆಲುಗು ಬಳಕೆ ಜಾಸ್ತಿ. ಅದರಿಂದಲೇ ನನ್ನ ಹೆಸರು `ನರಸಿಂಹಲು' ಅಂತ ಆಯಿತು'. ಧಾರ್ಮಿಕ ಮನೋಭಾವದ ಕುಟುಂಬ. ಅಜ್ಜ ಓಬಳಪ್ಪ ಶಹನಾಯಿ ವಾದಕರು, ಅಪ್ಪ ಗುಡ್ಡಪ್ಪ ತಬಲಾ ಬಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಮ್ಮ ಭಕ್ತಿಸಂಗೀತ. ಸಂಗೀತದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಅವರು ಓದಿದ್ದು 3ನೇ ತರಗತಿ ವರೆಗೆ ಅದೂ ಉರ್ದು ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ. ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದು ಕೊಂಡ ನರಸಿಂಹ ಅವರು ಮನೆಬಿಟ್ಟು ರಾಯಚೂರಕ್ಕೆ ಓಡಿ ಬಂದರು. ಜಿ.ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಅನ್ನುವವರ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಸೆಟ್‌ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸ. ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಸೆಟ್‌ಗೆ ಉಪಯೋಗ ಆಗಲಿ ಅಂತ ಕ್ಲಾರಿಯೋನೆಟ್ ಕಲಿಸಿದರು. ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಸೆಟ್‌ಗಾಗಿ ಬೇಕಾದ ಸಿನಿಮಾ ಹಾಡು ನುಡಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿತೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿಯೇ ತೃಪ್ತಿ ಹೊಂದಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ, `ಇಷ್ಟೇ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಬರಬೇಕಾಗಿತ್ತಾ' ಅನ್ನುವ ಯೋಚನೆ ಬಂದು ರಾಯಚೂರಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಜಂಬಲದಿನ್ನಿಯವರ ಹತ್ತಿರ ಶಿಷ್ಯವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆಗಲೇ ಅಮೆಚೂರ್ ನಾಟಕಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನೀಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು.
`ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪತೃಪ್ತಿ ಬಂದರೆ ಆಯಿತು, ಸಾಧನೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಂತು ಹೋದವರೆ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಅನ್ನುವ ವಿಷಯ ಮನದಟ್ಟಾಯಿತು. ಮನಸ್ಸು ವಿಶಾಲ ಇರಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೆ ಕಲಿಕೆಯ ಸಂಸ್ಕಾರವೂ ಬೇಕು' ಎಂದು ಹೊಳೆದು ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಠಿಣಗೊಳಿಸಿದೆ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು. `20 ವರ್ಷ ಸಾಧನೆ ಆದ ಮೇಲೆಯೇ ಶ್ರುತಿ ಜ್ಞಾನ ಆಗೋದು. ಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವರ ಬೆರಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗ್ತದೆ. ಎಲ್ಲದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಪರಿಣತರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಅಂತ ತಿಳಿದು ಗೊತ್ತಿದ್ದ ಗಾಯನ- ಕ್ಲಾರಿಯೋನೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೀಡಲಾರಂಭಿಸಿದೆ' ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.
'ಮಾರು ಬಿಹಾಗ' ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ರಾಗ' ಎನ್ನುವ ವಡವಾಟಿಯವರು `ಪ್ರತಿ ರಾಗದ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ವಾಸ ಇರಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಎಲ್ಲ ರಾಗ ಎಲ್ಲ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಬಹುದು. ಅದರಿಂದ ಪರಿಣತಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಮೂಡ್ ಜಮಾಯಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಗೀತ ಕಳೆ ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ' ಎಂದು ನುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಈಗೀಗ ಕರ್ನಾಟಕಿ ವಾದ್ಯ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ವಡವಾಟಿಯವರ ಕ್ಲಾರಿಯೋನೆಟ್ ಜುಗಲ್‌ಬಂದಿಗಳು ಅಪಾರ ಜನಮನ್ನಣೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿವೆ. `ಜುಗಲ್‌ಬಂದಿ ನುಡಿಸುವ ಇಬ್ಬರೂ ಕಲಾವಿದರ ಮಧ್ಯೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಇರಬೇಕು, ಒಬ್ಬರ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಎಂಜಾಯ್ ಮಾಡುತ್ತ ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿರದಿದ್ದರೆ ಜುಗಲ್‌ಬಂದಿ ಕೆಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತದೆ' ಎನ್ನುವ ಅವರು `ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಛೇರಿ ಕೊಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಜುಗಲ್‌ಬಂದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ರಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಷನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಅನ್ಸುತ್ತೆ' ಎಂದು ಹೇಳಲು ಮರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಎಂತಹ ಹೊಸ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಬಂದರೂ ಕಲಾವಿದನ ಮಹತ್ವ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹತ್ತು ವರ್ಷದಿಂದೀಚೆಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಸಂಗೀತ ಲೋಕದ ನಿಜವಾದ ಸಾಧನೆ' ಎನ್ನುವ ಅವರು `ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನಂತೆ ಶ್ರಮ ಹಾಕುವ ಕಾಲ ಇದಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹಾಗಂತ ಈಗಲೂ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆ ಆಗಿಲ್ಲ. ಜನರ ಹತ್ತಿರ ಶಕ್ತಿ- ಆಯಷ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಮುಂಜಾನೆ ಎದ್ದು ತಂಬೂರಿ ಹಿಡಕೊಂಡು ಕುಂತು ಅಭ್ಯಾಸ ಆರಂಭಿಸಿದರೆ ಸಂಜಿವರೆಗೂ ಕೂಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಅವರು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಚಿತ್ರಗಳು: ಶ್ರೀಧರಮೂ

’ಒಕ್ಕಲತನದ ಮ್ಯಾಲ ನನಗ ಭಾಳ ಒಲವು’

2008-09-22T08:44:00.000-07:00

ತಮ್ಮ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಲ್ಬುರ್ಗಿ ಸುತ್ತಲಿನ ಬದುಕಿನ ಅನುಭವ- ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ವಿ.ಜಿ. ಅಂದಾನಿಯವರು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅನನ್ಯ ಶೈಲಿಯ ಮೂಲಕ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರುವವರು. ಕಲ್ಬುರ್ಗಿಯಂತಹ ಬರಡು ನೆಲದಲ್ಲಿ `ಐಡಿಯಲ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್‌ ಸ್ಕೂಲ್' ಮೂಲಕ ಕಲಾಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿರುವ ಅಂದಾನಿಯವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ, ನೆನಪು- ಹಳಹಳಿಕೆ- ಕನಸುಗಳನ್ನು ಮನಬಿಚ್ಚಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.

`ನಮ್ಮೂರು ಕಲ್ಬುರ್ಗಿಗೆ 25 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕಿರಣಗಿ. ನಾ ಸಣ್ಣಾವ್ದಿದಾಗ ನಮ್ಮದು ಜಾಯಿಂಟ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ. ಒಬ್ಬ ಅಕ್ಕ ಸೇರಿದಂತೆ 11 ಸಹೋದರರಲ್ಲಿ ನಾನೇ ಕಡೆಯವ. ನಿಜಾಂ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಟವಾರಿ ಆಗಿದ್ದ ಅಜ್ಜ ಭಾರೀ ಮನಸ್ಯಾ ಇದ್ದ . ಅವನಿಂದಾನೇ ಮನ್ಯಾಗ ಎಲ್ಲರಿಗಿ ಎಜ್ಯುಕೇಷನ್ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು. ಆದ್ರ ನಮ್ಮ ಫಾದರ್ ಮಾತ್ರ ಪೂರ್ತಿ ಹೊಲಾನೇ ನಂಬಿ ಬದುಕಿದ್ದವರು. ನನಗೂ ಒಕ್ಕಲತನದ ಮ್ಯಾಲ ಭಾಳ ಒಲವ ಐತಿ. ಈಗೀಗ ಕಲ್ಬುರ್ಗಿ ಊರ ಹೊರಗ ಒಂದೀಟು ಹೊಲ ತಗೊಂಡು ತೋಟ-ಪಟ್ಟಿ ತರಹ ಮಾಡಬೇಕು ಅಂತ ಅಂದುಕೊಂಡೀನಿ' ಎಂದು ತಮ್ಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು `ಕನಸು' ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

`ನಮ್ಮೂರಿಗೆ ಸನೀಪದ ದೊಡ್ಡ ಊರಂದ್ರ ಎಸಿಸಿ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಿಂದ ಫೇಮಸ್ ಆಗಿದ್ದ ಶಹಾಬಾದ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸಿನಿಮಾ ನೋಡುದಕ್ಕೆ ಹೋಗ್ತಿದ್ವಿ. ನಾನು `ಆವಾರಾ', `420' ನೋಡಿದ್ದೆಲ್ಲಾ ಅಲ್ಲಿಯೇ. ಆಗೇ ನಾಕಾರು ಸರ್ತಿ ನಾ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಸಿನಿಮಾ- ಬಯಲಾಟ ಎರಡೂ ನೋಡ್ತಿದ್ದೆ. ಕುಂಬಾರ ಮನ್ಯಾಗ ಗಡಿಗಿ ಮಾಡೋದನ್ನ ನೋಡೋದು. ಅಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣ ತಗೊಂಡು ನಾವೇ ಮಣ್ಣೆತ್ತ ಮಾಡೋದು ಮಾಡ್ತಿದ್ವಿ. ಆಗ ನಮಗ ಗೊತ್ತಿದ್ದ ಕಲಾ ಅಂದ್ರ ಇಷ್ಟ. ನಾಗರಮಾಸಿ- ಗಣೇಶ ಚೌತಿಗೆ ಚಿತ್ರ ಬರೀತಿದ್ದೆ' ಎಂದು ಕಲಾಜೀವನ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನಿನ ದಿನಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

`ಆಗ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಇರಲಿಲ್ಲ. ದಪ್ಪ ದುಪ್ಪಿ, ಮರ ಹತ್ತೂದು, ಲಗೋರಿ ಆಡ್ತಿದ್ವಿ. ನಾವೇ ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಟಿ ತಯಾರ ಮಾಡ್ತಿದ್ವಿ. ಮುಂಜಾನೆ ಹೋದ ಕೂಡಲೇ ಕಲ್ಲು ತಗೊಂಡು ಕಟಿಲಿಕ್ಕ ಸುರಮಾಡಿದ್ರ ಸಂಜಿ ಆಗೂದರೊಳಗ ಗೋಟಿ ಆಗ್ತಿತ್ತು. ದೀಪಾವಳಿ ದುಕಾನ ಪೂಜಿ ಇದ್ರ ಮತ್ತು ದಸರಾದಾಗ ಸುಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿದ ಮ್ಯಾಲ ಬಣ್ಣ ಬರೀಲಿಕ್ಕ ಕರೀತಿದ್ದರು. ನಮ್ಮೂರಾಗಿನ ಎಷ್ಟೋ ಮನಿ ಗ್ವಾಡಿ ಮ್ಯಾಲ ಬಣ್ಣ ಬರದೀನಿ. ಅದಕ್ಕ ರೊಕ್ಕ ಕೊಟ್ಟ ಎನ್ಕರೇಜ್ ಮಾಡಿದ್ದರು' ಎನ್ನುವ ಅಂದಾನಿಯವರು `ನಾಕನೇತ್ತೆ ತನ ನಮ್ಮೂರಾಗ ಸಾಲೀ ಕಲ್ತ ನಾವು ಐದನೇಕ್ಕ ಕಲ್ಬುರ್ಗಿ ಬಂದ್ವಿ. ಸಮೀಪ ಇದ್ದದ್ದದರಿಂದ ನಮ್ಮೂರಿಂದ ಟಾಂಗಾದಾಗೇ ಬಂದು ಹೋಗ್ತಿದ್ವಿ. ನಮ್ಮೂರಿನ 20 ಜನ ಹುಡುಗರು ಒಂದೇ ಕಡೆ ಇರ್ತಿದ್ವಿ. ಯಾಡ ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಟಾಂಗಾದಾಗ ಊರಿಂದ ಬುತ್ತಿ ಕಳಸ್ತಿದ್ದರು. ರೊಟ್ಟಿ, ಮಸರು, ಸೆಂಗಾದ ಹಿಂಡಿ, ಪುಂಡಿಪಲ್ಲ್ಯಾ, ಪಿಟ್ಲ ಕಳುಸ್ತಿದ್ದರು. ಅನ್ನ ಕಳಸ್ತಿದ್ದಿಲ್ಲ, ಯಾಕಂದ್ರ ನಮ್ಮೂರ ಕಡಿ ಅನ್ನದ ಬಳಕಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮಿ. ಎಳ್ಳಾಮಾಸ್ಯಾಗ ಉಂಡಿ ಹಿಂಡಿಪಲ್ಲ್ದೆದ ವಿಶೇಷ, ಹಬ್ಬ-ಹುಣ್ಣಿವಿಗೆ ಹೋಳಿಗೆ, ಕಡಬು ಬರ್ತಿದ್ವು, ಆಗ ಲೈಫ್ ಬಹಳ ಲೈವ್ಲಿ ಇತ್ತು. ಬರಿ ನಾಕಾಣೆಗೆ ಸಿನಿಮಾ ನೋಡ್ತಿದ್ವಿ. ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ವಿ ನೋಡ್ದಿದೆಲ್ಲಾ ಹೊಸದಾಗೇ ಕಾಣ್ತಿತ್ತು. ಆವಾಗ ಕಲ್ಬುರ್ಗಿಯಲ್ಲಿ ಸೈತ ಮನಿಗೆಲ್ಲ ಲೈಟ್ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾವು ಕಂದೀಲ ಬೆಳಕಿನಾಗ ಓದ್ತಿದ್ವಿ. ಲೈಟಿನ ಬೆಳಕ ಬೇಕಂದ್ರ ಗಾರ್ಡನ್ದಾಗ ಹೋಗಬೇಕಾಗ್ತಿತ್ತು' ಎಂದು ಬಾಲ್ಯದ ದಿನಗಳನ್ನು ಮೆಲುಕು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.

`ಡಾಕ್ಟರ್ ಓದಿಸಬೇಕು ಅಂತ ಮನ್ಯಾಗ ಒತ್ತಾಯ ಮಾಡಿ ಎಸ್ಸೆಸ್ಸೆಲ್ಸಿ ಮುಗದ ಮ್ಯಾಲ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಪಿ.ಸಿ.ಜಾಬಿನ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದರು. ಫಿಸಿಕ್ಸ್, ಗಣಿತ ಬಹಳ ಕಷ್ಟ ಆಗಿ ಎರಡು- ಮೂರು ವರ್ಷ ಫೇಲ್ ಆದೆ. ಆಮ್ಯಾಲ ಕಲ್ಬುರ್ಗಿ ಎಸ್ಬಿ ಕಾಲೇಜ್ನಾಗ ಆಟ್ಸ್ ಸೇರಿದೆ. ಅಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಲವು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡೆ' ಎನ್ನುವ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲನೇ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದು ಹೀಗೆ `ಕಲ್ಬುರ್ಗಿಯಾಗ ಆಗ ಗ್ಯಾಲರಿ- ಗೀಲರಿ ಏನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ರೆಂಟ್ ಕೊಡದೇ ಇರೊ ದುಕಾನ್ದಾಗ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಎಕ್ಸಿಬಿಷನ್ ಮಾಡಿದ್ವಿ. ಅದರೊಳಗ ಅಂತಾ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಏನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಕೇಪ್‌, ದೇವರ ಚಿತ್ರಗಳಿದ್ವು. ಅದರ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೆ ಅನಕೃ ಬಂದಿದ್ರು'.

`ಕಲೆ' ಜೊತೆ ಪುಸ್ತಕ, ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಹವ್ಯಾಸವಿರುವ ಅಂದಾನಿಯವರ ಸಂಗ್ರಹದೊಳಗ 11 ಸಾವಿರ ಕಲಾಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳಿವೆ. `ಈಗಲೂ ಮನ್ಯಾಗಿನ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜಿನ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಾಗ ಪ್ರತಿದಿನ 2-3 ತಾಸು ವರ್ಕ್‌ ಮಾಡ್ತಿನಿ, ಓದ್ತಿನಿ ಮತ್ತು ಬರೀತಿನಿ. ಸಂತೃಪ್ತಿ ಅದ. ಆದ್ರ, ಕೆಲ್ಸದ ನಡುವ ನಮ್ಮೂರಿಗೆ ಹೋಗೂದು ಕಡಿಮಿ ಆಗ್ಯಾದ. ವರ್ಸಕ್ಕ ಎರಡ- ಮೂರು ಸಲ. ಊರಿನಿಂದ ಹೋಗೂದು ಕಡಿಮಿ ಆದಾಂಗ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ದೂರ ಹೋದಾಂಗ ಅನ್ನಸ್ತದ' ಎಂದು ವಿಷಾದಿಸಲು ಮರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಅಂದಾನಿಯವರ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳು:

ಜಾಗತೀಕರಣದಿಂದಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಕಲಾಪ್ರಕಾರಗಳು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎಷ್ಟೇ ಸೊಗಸಾದ ಕಥನದ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಕೌಶಲ್ಯ ಇದ್ದರೂ ಖಚಿತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ನೀಡದಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳು ಉಳಿಯುವುದು ಕಷ್ಟ. ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲೆಗೆ ಹೊಸತನದ ಸ್ಪರ್ಶ ನೀಡಿದ ಹಾಗೆ ಯಾರಾದರು ಒಬ್ಬರು ಲೀಡ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಸಂಸ್ಕರಿಸದಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟ.

ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಅವಕಾಶ ಇರುತ್ತದೆ. ಮುಂಬೈ, ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ, ದೆಹಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರುಗಳ ಕಲಾವಿದರು ಈಗಾಗಲೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವ ರೀತಿಯ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬ ಅರಿವು ಅವರಿಗಿರುತ್ತದೆ. ಜಾಗತೀಕರಣ ಮೊದಲು ಬರುವುದೇ ಇಂತಹ ಬೃಹತ್ ನಗರಗಳಿಗೆ. ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಆ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ ಕಲಾವಿದರು ಅದರ ಲಾಭಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಗುಲ್ಬರ್ಗ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ದಾವಣಗೆರೆಗಳಂತಹ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ಅಸ್ತಿತ್ವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಘರ್ಷ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಹೆಸರಾಂತ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳ ಬೆಂಬಲ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

***

ಕಲಾವಿದರ ಗೌರವಯುತ ಉಪಜೀವನಕ್ಕೆ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಮಾರ್ಗ ಕಲ್ಪಿಸಿವೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ. ಅದರೆ ಅವು ಮಾಡ್ದಿದು ಕೇವಲ ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲ. ಕಲೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿಯೂ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿವೆ. ಖಾಸಗಿ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಲ್ಪಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿವೆ. ಇವತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕಲಾವಿದರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಲಕ್ಷ- ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಜನ ಮಾತನಾಡುವಂತಾಗಲು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳೇ ಕಾರಣ. ಹಾಗೆಯೇ ಖರೀದಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಪೈಪೋಟಿ ಹೆಚ್ಚಲು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳೇ ಕಾರಣ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಸ್ಟಾರ್ ಇಮೇಜ್ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಕೆಲಸ ಕೂಡ ಮಾಡಿವೆ. ಈಗೀಗ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಕಲಾವಿದರ ಸಮಗ್ರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಕೆಲಸ ಕೂಡ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.

***

ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಹಾಗೆ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳವರು ರಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಷನ್ ಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ಹಾಕಿದರೂ ಕಲಾವಿದರು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಆರ್ಟ್‌ ಫಿಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ `ವಾಸ್ತು' ಅಂತ ಬಂತು. ಮನೆಯ ವಾಸ್ತು ಆಧರಿಸಿ ಕಲರ್ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಬಂದಿದ್ದವು. ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಇಷ್ಟವೇ ಆಗದ ಕಲರ್ ಹೇಗೆ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯ? ಒಂದು ಮಾತು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಟ್ರೆಂಡ್ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಅದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಡುವಂತೆ ಕೇಳುವ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅದರಿಂದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ `ಚೌಕಟ್ಟು' ದೊರೆತು ಅದರಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭವೂ ಆಗುತ್ತದೆ.

***

ಚಿತ್ರಸಂತೆ ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಕಲಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತಣಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಚೌಕಾಶಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ನಷ್ಟ. ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಿಗುವ ಆದ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯತೆಗಳೆರಡೂ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಚಿತ್ರ ನೋಡಿದ ಖುಷಿಯೂ ಸಹೃದಯನಿಗೆ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇಬ್ಬರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳೇ ನಿಜವಾದ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿಗಳು.

***

ಫ್ಯಾಷನ್ ಆಗಿದೆ, ಆಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಾನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ಬಂದವರು ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವ ಈ ಫಿಲ್ಡ್ನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ಯಾಷನ್ ಇದ್ದು ಶ್ರಮ ಪಡುವವರು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು: ಚಂದ್ರಹಾಸ ಕೋಟೆಕಾರ್

ಕೇವಲ ಕೌಶಲ್ಯ ಕಲೆಯಲ್ಲ; ಅನುಕರಣೆಯೂ ಕಲೆ ಅಲ್ಲ

2008-09-20T19:14:00.000-07:00

ಗುಲ್ಬರ್ಗದ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದ ಜೆ.ಎಸ್‌. ಖಂಡೇರಾವ್‌

ಜಾಗತೀಕರಣದ ಹೊಸ ಗಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಬದುಕಿಗಾಗಿ ಕಲೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿರುವ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್‌ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೊಡೆತ ಬಿದ್ದಿದೆ, ಬೀಳುತ್ತಿದೆ. ಆನ್ವಯಿಕ ಕಲಾವಿದರು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬದಲಾದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವರು ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗ ಬೇಕಾದ ಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ. ಅವರಿಗೀಗ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕಲಿಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಎಷ್ಟೇ ಆಧುನಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಂದರೂ ಅದು ಕಲಾವಿದನ ಸ್ಥಾನ ಆಕ್ರಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಎರಡೂ ಬೇರೆ. ಕಲಾವಿದ ಕುಂಚದ ಬದಲಿಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಳಸಬಹುದು. ಅದರರ್ಥ ಬ್ರಷ್ ಬದಲಿಗೆ ಮೌಸ್ ಬರುತ್ತದೆ ಅಷ್ಟೇ. ಅದಕ್ಕೂ ಕಲಾವಿದನ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಬೇಕೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಫಲವಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಿಂಟ್‌ಗಳಿಂದ ಓರಿಜಿನಲ್ ಆಗಿ ರಚಿಸಲಾಗುವ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಮಹತ್ವ ಕಡಿಮೆ ಆಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೇ ಇಲ್ಲ. ತಂತ್ರಜ್ಞ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಮ್ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟರೂ ಮೂಲ ಕಲಾಕೃತಿಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಗುಣಮಟ್ಟ ತರುವುದೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲಿನ ಥಿಕ್‌ನೆಸ್ ಕುಂಚದ ಬೀಸುಗಳು ಪ್ರಿಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಕಾಲದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಓರಿಜಿನಲ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಿಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಆ ಭಾಗ್ಯ ಇಲ್ಲ.
***
ಕಲಾಸಕ್ತರು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರು ಮುಖಾಮುಖಿ ಆಗುವುದಕ್ಕೆ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಕಲಾವಿದರಿಗೂ ತಮ್ಮ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಆಗಬೇಕು ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು ಅಂತ ಆಸೆ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ ದೊರೆತರೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆ ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ಕಲಾಭಿವೃದ್ಧಿಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಸಂತೃಪ್ತ ಕಲಾವಿದನಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯ ಕಲಾಕೃತಿಯ ಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
***
ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯ. ಕಲಾಕೃತಿ ಮತ್ತು ನೋಡುಗನ ನಡುವೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಸಂವಾದ ನಡೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಚಿತ್ರಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಆದ್ಯತೆ. ಖರೀದಿಸುವವ ಸಂತೆಯ ಹಾಗೆ ಚೌಕಾಶಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಬಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಚಿತ್ರಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಾಕೃತಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ `ಅವಕಾಶ' ಇರುತ್ತದೆ. ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಕೂಡ. ಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವೇ ಆದ್ಯತೆ. ಪೇಂಟಿಂಗ್ ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
***
ಗ್ಯಾಲರಿಯವರು ನೀಡುವ ಸೂಚನೆಗಳು ಕಲಾವಿದನ ಮೇಲೆ ಅಂಕುಶ ಹೇರುವಂತಹವುಗಳು ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ತಮಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸೈಜಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವರು ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ಶೈಲಿ, ತಂತ್ರ, ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಇರುತ್ತದೆ. ಸೈಜ್ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಮಿತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ತಮಗೆ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಕೇಪ್ ಮಾತ್ರ ಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತವೆ. ಅವರು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಕೇಪ್‌ ಮಾಡುವ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ.

***
ಅನುಭವ- ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ರೇಖೆ, ಆಕಾರ, ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸುವ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ. ಭಾವಪ್ರಧಾನ ಆದಾಗಲೆ ನಿಜವಾದ ಕಲೆ. ಭಾವನೆಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದ್ದಿದರೆ ಅದು ವಿದ್ಯೆ ಅಥವಾ ಕೌಶಲ್ಯ ಆಗುತ್ತದೆ. ಕೌಶಲ್ಯ ಕಲೆಯಲ್ಲ. ಹಾಗಂತ ಕೌಶಲ್ಯ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಅಂತೇನು ಅಲ್ಲ. ಅಲ್ಫಾಬೆಟ್, ಗ್ರಾಮರ್ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೇ ಅಥವಾ ಕಲಿಯದೇ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರೆ ಹೇಗೆ? ಮೂಲಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಬೇಕು. ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ ಪ್ರಯತ್ನ ಇಲ್ಲದೇ ಹೆಸರು ಬರಲಿ ಅಂದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಹೆಸರಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಿಲ್ಲ. ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರ ಜನ ತಾವೇ ಬೆನ್ನತ್ತಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಈಗ ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅವಾರ್ಡ‌ ಬಂದ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಅನುಕರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಸಂಗೀತ ಕೇಳುಗರಿಗಾಗಿ; ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ

2008-09-20T11:01:00.000-07:00

ತಮ್ಮ ನೇರ, ನಿಷ್ಠುರ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಲಯದ ನೈತಿಕ ಎಚ್ಚರವನ್ನು ಜಾಗೃತವಾಗಿಡುತ್ತಿದ್ದ ಉಸ್ತಾದ್ ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಅಪರೂಪದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. `ಬೀನ್‌ಕಾರ್‍' ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದ ಸಿತಾರ ವಾದನ ಪರಂಪರೆಗೆ `ಗಾಯಕಿ ಅಂಗ್' ಸೇರಿಸಿದ ಹಿರಿಮೆ ಇವರದು. ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಗಾಯನ ಶೈಲಿ ಅಳವಡಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಸಿತಾರನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡವರು.
ನಾಲ್ಕು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆ ಇರುವ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ವಿಲಾಯತ್ ತಂದೆ ಉಸ್ತಾದ್ ಇನಾಯತಖಾನ್ರಲ್ಲಿ ಸಿತಾರ್ ವಾದನ ಕಲಿಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ವಿಲಾಯತ್ ಬಾಲಕರಾಗಿದ್ದಾಗ ಒಮ್ಮೆ ಅವರ ತಂದೆ ಸಿತಾರ್ ವಾದನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ `ಕಣ್ಮುಂದೆ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವೇ ಹರಡಿ'ದಂತಾಗಿದ್ದನ್ನು ತಂದೆಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ಇನಾಯತಖಾನರು `ಬುದ್ದು, ನಾನೀಗ ನುಡಿಸಿದ್ದ `ಬಸಂತ್' ರಾಗ' ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣದ ಛಾಯೆ ಕಂಡ ವಿಲಾಯತರಿಗೆ ತಂದೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಿತಾರ್ ಶಿಕ್ಷಣ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಹತ್ತು ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಪಿತೃವಿಯೋಗಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ವಿಧಿಯಾಟದಿಂದ ನೊಂದ ವಿಲಾಯತರಿಗೆ ಅಜ್ಜ ಉಸ್ತಾದ್ ಬಂದೆ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್ (ತಾಯಿಯ ತಂದೆ) ಮತ್ತು ಸೋದರ ಮಾವ ಉಸ್ತಾದ್ ವಹೀದ್‌ಖಾನ್‌ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದರು. ಮಳೆ,ಚಳಿ, ಬಿಸಿಲುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊಡದ ಟಿನ್ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಲಾಯತರಿಗೆ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಹಸಿವಿಗಿಂತ ಸಂಗೀತದ ಹಸಿವು ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು. ಅವರ ಹಸಿವು ತಣಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮಾವ ವಹೀದ್‌ ಖಾನ್ ಹೈದರಾಬಾದನಿಂದ ದೆಹಲಿಗೆ ಬಂದ ಗಾಯನ ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗಲೇ ಸತತ ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ‌ ಸುರ್‌ ಬಾಹರ್‍ ವಾದನ ಮತ್ತು ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದರು.
ಆಗಲೇ ಅವರಿಗೆ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಕಛೇರಿ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶವೂ ದೊರಕಿತು. ಆಗ ಶ್ರೋತ್ರುಗಳಿಂದ ಅಪೂರ್ವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ತಾನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸಿದ ಆಲಾಪದ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಬಗ್ಗೆ ವಿಲಾಯತರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಗೆ ಸಂಭ್ರಮ- ಸಂತಸ- ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ನಿರಾಸಕ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರಿದ ತಾಯಿ `ಇನ್ಮುಂದೆ ಗಾಯನ ಮಾಡದಂತೆ' ತಾಕೀತು ಮಾಡಿದರು, ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಕೂಡ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ತಾಯಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಗೌರವ- ವಿಶ್ವಾಸವಿದ್ದ ವಿಲಾಯತರು ಸಿತಾರ್ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡರು ಅದನ್ನವರು ಕೊನೆಯ ಉಸಿರು ಇರುವವರೆಗೆ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ತವರು ಮನೆಯ ಗಾಯನ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮಗ ಮುಂದುವರೆಸುವ ಬದಲು ಗಂಡನ ಮನೆಯ ಸಿತಾರ್‍ ವಾದನ ಪರಂಪರೆಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡಲಿ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಗನಿಗೆ ಗಾಯನ ತೊರೆಯುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಬಹಳ ದಿನಗಳ ನಂತರ ತಾಯಿ ವಿವರಿಸಿದರು.
ಈ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದಲೇ ವಿಲಾಯತರು ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ `ಗಾಯಕಿ'ಯನ್ನು ಕೇಳಿಸುವ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಆಯಾಮ ನೀಡಿರಬೇಕು. ಕಲಿತ ಗಾಯನ ‌ಸಿತಾರ್‌ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಮತ್ತು ತಾಯಿ- ತಂದೆಯ ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರು- ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು.
ಕೇಳುಗನನ್ನು ತಲುಪುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ತೆಳುಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಗಾಯಕ/ವಾದಕರು ತಮ್ಮ ಕಲೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೇಳುಗನನ್ನು ಏರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ತಕ್ಕ ಗೌರವ -ಸ್ಥಾನಮಾನ ವಿಲಾಯತರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನೊಂದಿದ್ದ ಅವರು ಸಿತಾರ್‌ ವಾದನಕ್ಕಾಗಿ `ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ' ಆಗಿರುವ ‌ರವಿಶಂಕರ್‌ಗೆ ತಾಕತ್ತಿದ್ದರೆ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಜುಗಲ್ಬಂದಿ ನಡೆಸಲಿ ಎಂದು ಸವಾಲು ಹಾಕಿದ್ದರು. ‌ರವಿಶಂಕರ್‌ಗೆ `ಭಾರತರತ್ನ' ನೀಡಿದಾಗ `ಇನ್ಮುಂದೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಖಂಡತುಂಡವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಸಂಗೀತ ಇರುವುದು ಕೇಳುಗರಿಗಾಗಿಯೇ ಹೊರತು ಪ್ರಶಸ್ತಿ- ಪುರಸ್ಕಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದ ಮಹಾನ್ ‌ಸಿತಾರ್‌ ವಾದಕ.