Tuesday, January 12, 2016

ಜನನಾಯಕರ ನಿರ್ಗಮನದ ಸುತ್ತ

ಸಾವು ಬಂದು ಹೋಗುವ ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಸಂಗತಿಗಳು ಚಿತ್ರ-ಚಿತ್ರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಆತಂಕ- ದುಃಖ, ಬೇಸರ- ನಿರಾಸೆಗಳ ಜತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ನಿರೀಕ್ಷೆ - ಕನಸುಗಳೂ ಬಂದು ಸೇರುತ್ತವೆ. ಹಲವು ಕಾಲ ಬದುಕಿದ್ದ ಜೀವ ಇಲ್ಲವಾಗುವ ಸಂಕಟ ಒಂದೆಡೆಗಾದರೆ ಅದರ ವಾರಸುದಾರಿಕೆಗಾಗಿ ನಡೆವ ತಂತ್ರ, ಕುತಂತ್ರ, ಪೈಪೋಟಿಗಳು ಮತ್ತೊಂದೆಡೆಗಿರುತ್ತವೆ. ವಾರಸುದಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ದೊಡ್ಡ ಅರಮನೆಯ ಒಡೆಯರಿಗೆ, ಹಣ-ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ- ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಎಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಯಾವ ಅಧಿಕಾರದ- ಪ್ರಭಾವದ ಸೋಂಕು ಕೂಡ ಇಲ್ಲದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ’ನನ್ನದು’ ಎಂಬ ಹಠ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಬಹುಭಾಗ ಸೆರೆವಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆದ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರು ಕೊನೆಯುಸಿರು ಎಳೆಯುವ ಮುನ್ನವೇ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ವಿವಾದ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಸೊಗಸಾದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ಅನುಭಾವಿ ಕವಿ ಶರೀಫರು ಇಹಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ಅವರ ದೇಹದ ಅಂತಿಮ ಸಂಸ್ಕಾರ ಯಾವ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿತ್ತು. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಸಾವು ಒಂದು ಜೀವದ ಅಂತ್ಯ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ. ಹಲವು ಚರ್ಚೆ-ಹೊಸ ಬದುಕಿನ ಆರಂಭ. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ತಮ್ಮದೇ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದು ಸಹಜ ಕೂಡ.
ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ತನ್ನ  ಕೋಲಿ-ಕಬ್ಬಲಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಜನಪ್ರಿಯ ನೇತಾರ ಆಗಿದ್ದ ವಿಠಲ ಹೇರೂರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ’ಇನ್ನಿಲ್ಲ’ ಆದರು. ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅವರ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಾಟಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಜತೆಗೆ ಬೇಸರ ಹುಟ್ಟಿಸದೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಸಾಯುವ ಮುನ್ನವೇ ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರ ಎಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು? ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಉಂಟಾಯಿತು. ಅದು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ವಿಕೋಪಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತು ಎಂದರೆ ಸಾವು-ಬದುಕಿನ ನಡುವೆ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಹಿ ಪಡೆಯುವ, ಅದನ್ನು ಹರಿಯುವ ಘಟನೆಗಳಿಗೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು. ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರದ ಕುರಿತು ಭಾರೀ ಗಲಾಟೆ ನಡೆದ ಮರುದಿನ ಹೇರೂರು ಅವರಿಗೆ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ಎದ್ದು ಕುಳಿತು ಮಾತನಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಬಂದ ಹಿರಿಯ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರಿಗೆ ಸಮುದಾಯದ ಹಿತ ಕಾಪಾಡಲು ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು. ಹಲವು ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ನಿನ್ನೆ ಸಾವಿನ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇವರೇನಾ? ಎಂದು ಬೆರಗಾಗಿ ನೋಡುವಂತೆ ಆಯಿತು. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಹೊರಗಡೆ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು-ನೋಡಲು- ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ವಿಚಾರಿಸಲು ಬರುವವರ ಜನಜಾತ್ರೆಯೇ ನೆರೆದಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಜನರ ಜಂಗುಳಿಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ’ವಿಟಿ’ ಎಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯರು ಎಂಬುದು ಅರಿವಿಗೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಗೆಯೇ ಸಾಯುವ ಮುನ್ನವೇ ಸಂತಾಪ ಹೇಳಲು ಅವಸರಿಸುವ ಧೋರಣೆಯೂ ಇತ್ತು.
ವಿಠಲ್ ಹೇರೂರು ಏನಾಗಿದ್ದರು? ಎಂದು ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಸಾಧನೆಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ನೋಡ ಹೊರಟರೆ ಅದು ನಮ್ಮನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ದೂರ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದ ಅವರಿಗೆ ಎರಡು ಬಾರಿಯೂ ಜಯದ ಸಮೀಪ ಹೋಗುವುದು ಕೂಡ ವಿಠಲ್ ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅಫಜಲಪುರ ಮತ್ತು ಗುರುಮಠಕಲ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಅಖಾಡಕ್ಕೆ ಇಳಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಫಲಿತಾಂಶ ಅವರ ಪರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಅವರು ಚುನಾವಣೆಯ ಕಣದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗಲೆಲ್ಲ ’ನಿರ್ಣಾಯಕ’ ಆಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೇರೂರು ಪಡೆದ ಮತಗಳು ಅವರನ್ನು ಜಯದ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಷ್ಟರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರದಿದ್ದರೂ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಭವಿಷ್ಯ ನಿರ್ಧಾರ ಆಗುವಷ್ಟಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವರು ಪಡೆದ/ವ ಮತಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಎದುರಾಳಿಗಳ ಎದೆ ನಡುಗಿಸುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.
2004ರಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆ-ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದವು. ಆಗ ಹೇರೂರು ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಜೆಡಿಎಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಪಡೆದ ಮತಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅರ್ಧ ಲಕ್ಷ ದಾಟಿತ್ತು. ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜೆಡಿಎಸ್‌ನ ಆರು ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆ ಆಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಬಹುಕಾಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಭದ್ರಕೋಟೆಯಾಗಿದ್ದ ಗುಲ್ಬರ್ಗದಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಪರಿವಾರ ಗಣನೀಯ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿದ್ದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಠಲ್ ಹೇರೂರು ಅವರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ಅವರನ್ನು ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯ ಸ್ಥಾನದ ವರೆಗೂ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಯಿತು. ಸಮುದಾಯದ ನಡುವೆ ವಿಠಲ್ ಹೇರೂರು ಅವರಿಗಿದ್ದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಅರಿವಿದ್ದ ದೇವೇಗೌಡರು ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಜತೆ ಮುಖ್ಯ ಸಚೇತಕ ಹುದ್ದೆಯೂ ದೊರಕುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡರು.
ವಿಠಲ್ ಹೇರೂರು ಅವರು ಕೇವಲ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಸಚೇತಕ ಆಗಿದ್ದರು ಎನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯರಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಅದು ಅಂತಹ ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ವಿಠಲ್ ಹೇರೂರು ಅವರ ಸಾಧನೆಯು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಬದುಕು- ನಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ-ಬದುಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ ಧಾರೆಯಲ್ಲಿ ಅವರಿದ್ದರು ಅಷ್ಟೆ. ರಾಜಕೀಯದಾಚೆಗಿನ ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯ ಕಟ್ಟುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯತ್ನ ಅವರನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯರನ್ನಾಗಿಸಿತ್ತು. ವಿಠಲ್ ಹೇರೂರು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಮಾತುಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಮಾತಿನ ಮಂತ್ರವಿದ್ಯೆ ಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದ  ವಿಠಲ್ ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ನೂರಾರು-ಸಾರಾರು ಜನರನ್ನು ತಮ್ಮತ್ತ ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಪಟಪಟನೆ ಅರಳು ಹುರಿದಂತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹೇರೂರು ಅವರ ಭಾಷಣ ನುರಿತ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಒಬ್ಬ ಯೋಜಿಸಿ-ರೂಪಿಸಿ-ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಮಹಲಿನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಚಾರವನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಖಚಿತವಾಗಿ ಮಂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಠಲ್ ಅವರಿಗೆ ಅವರ ಮಾತೇ ದೊಡ್ಡ ಶತ್ರುವೂ ಆಗಿತ್ತು. ಮಾತಿನ ಮೂಲಕ ಗೆಳೆಯರನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಹಾಗೆಯೇ ಅವರು ಶತ್ರುಗಳನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಎದುರಾಳಿ ಪ್ರಬಲನಾಗಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವರ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ನಿಂತದ್ದು ಅವರ ಸಮುದಾಯ. ಕೋಲಿ, ಕಬ್ಬಲಿಗ, ಟೋಕರಿ ಕೋಲಿ, ಅಂಬಿಗ, ಬೆಸ್ತ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುವ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವಿಠಲ್ ಹೇರೂರು ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಕಂಕಣ ಕಟ್ಟಿ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇಡೀ ಸಮುದಾಯ ಅವರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಾಯಕನನ್ನು ಕಂಡಿತು.
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಇರುವ ಕಬ್ಬಲಿಗ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ ನೆಲೆ ದೊರೆತದ್ದು ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಆಗಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ. ಅರಸು ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ದೇವೇಂದ್ರಪ್ಪ ಘಾಳೆಪ್ಪ ಜಮಾದಾರ ಚಿಂಚೋಳಿ ಮತಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸತತ ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ನಂತರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವರು ಡಿ.ಟಿ.ಜಯಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಬಾಬುರಾವ ಚಿಂಚನಸೂರು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯು ಆ ಸಮುದಾಯದ ಒಟ್ಟು  ಒಳಿತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯೋಗ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಹಿಂದುಳಿದ- ಕೆಳವರ್ಗದ ಸಮುದಾಯಗಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ  ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕೋಲಿ ಸಮಾಜದ ಜತೆಗೂ ಇದ್ದವು. ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ಮರೆತು ಬಿಡುವವರೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ  ಸಮುದಾಯದ ಹಿತ ಕಾಪಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ ವಿಠಲ್ ಹೆರೂರು ಅಪ್ಯಾಯಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದರು.
ಕೃಷ್ಣ ನದಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭೀಮೆ- ಕೃಷ್ಣೆಯರ ನಡುವಿನ ಎರಡು ದಡಗಳ ಗುಂಟ ಹೆಚ್ಚು ದಟ್ಟಣೆ ಇರುವ  ಕೋಲಿ ಸಮಾಜದ ಬಹುತೇಕ ಜನ ನೀರನ್ನೇ ನಂಬಿ ಬದುಕುವವರು. ನದಿಯ ನೀರಿನಗುಂಟ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಸಮುದಾಯ ನಿಶ್ಚಿತ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳಿಲ್ಲದೆ ಪರಾವಲಂಬಿ ಆಗಿತ್ತು. ಬಡತನ, ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೊರತೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಲ್ಲದೇ ಇರುವ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಬಲರ ಕೈಗೊಂಬೆ ಆಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಠಲ್ ಹೆರೂರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಗಡಿಗರು ಮನೆ ಮನೆಗೆ  ತೆರಳಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುವುದರ ಮಹತ್ವ ವಿವರಿಸಿದರು. ’ಎಷ್ಟು ದಿನ ಹೊಡೆದಾಡಿ- ಬಡದಾಡಕೋಂತ ಇರತೀರಿ. ಸಾಲಿ ಕಲೀರಿ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೆ ಕಲಿಯಲು ಮುಂದೆ ಬಂದ ಬಡವರಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಕಲ್ಪಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿದ್ದರು. ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘಟನೆಯ ಒಡನಾಟದಿಂದ ದೊರೆತ ಚಿಂತನೆ- ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ ಅವರ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿತು. ನೆರೆಯ ಆಂಧ್ರ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕೋಲಿ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಶಿಷ್ಟ  ಪಂಗಡದ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಹಠ ಅವರದಾಗಿತ್ತು. ಜೀವಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ  ಅವರ ಉದ್ದೇಶ ಈಡೇರದೇ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ ಅವರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಭಾವಿಸಿದಂತೆ  ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವುದೊಂದೇ ಅವರ ಗುರಿ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಒಟ್ಟು ಸಮುದಾಯದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿನ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು.
ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಜನನಾಯಕನಾಗಿದ್ದ ವಿಠಲ್ ಹೆರೂರು ಅವರ ಸಾವು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಿಷಾದದ ಛಾಯೆ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಹಳ್ಳಿಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರ ಕಟ್ಟಿ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿ ಕೃತಜ್ಞತೆ ತೋರಿಸಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಅವರಿಗಿದ್ದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಅರಿವಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಸಾವು ಉಳಿಸಿದ ವಿಷಾದದ ನಡುವೆಯೂ ಮತ್ತೆ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಹರಿವ ನೀರ ಜತೆ ಸಾಗುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ನೆನಪುಗಳು ಮಾತ್ರ ಜತೆಗಿರುತ್ತವೆ.

ಬಿಸಿಲು -ಬೆವರಿನ ಮಧ್ಯೆ ಮರೆಯಾದ ಚಿನ್ನ


ಚಿನ್ನದ ಮೇಲಿನ ಮೋಹ ಇಂದು ನಿನ್ನೆಯದೇನಲ್ಲ. ಚಿನ್ನದ ಹುಡುಕಾಟ ಕೂಡ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ  ’ಉನ್ನಾವ’ದಲ್ಲಿ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಚಿನ್ನ ಹುಡುಕುತ್ತ ಪಿಕಾಸಿ ಹಿಡಿಯಲು ಹೊರಟ ಉದಾರಣೆ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನದು. ಕಲಾವಿದ ಚಾರ್ಲಿ ಚಾಪ್ಲಿನ್ ಚಿನ್ನದ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಕುರಿತೇ ’ಗೋಲ್ಡ್ ರಷ್’ ಸಿನಿಮಾ ಮಾಡಿದ್ದ. ಕಂಬಾರರ ’ಸೂರ್ಯ ಶಿಕಾರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಹುಡುಕುತ್ತ ಹೊರಟ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ ಕಥೆಯಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಈಶಾನ್ಯ ‘ಾಗದಲ್ಲಿ ಹಳದಿಲೋಹದ ನೆಲೆಯಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ ಬಂದವರೇ ಚರಿತ್ರೆಯ ಪುಟ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.
ಗೋದಾವರಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ತೀರದಿಂದ ಕಾವೇರಿಯ ಉತ್ತರದ ವರೆಗೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವ ದಖನ್ ಕವಿಗಳಿಗೂ ರಾಜರಿಗೂ ’ಮಾರ್ಗ’ ಕಲ್ಪಿಸಿದ ದೇಸಿ ನೆಲ. ಈ ದಖನ್ ದೆಹಲಿಯ ನಿದ್ದೆ ಕೆಡಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶ. ದೆಹಲಿಯ ದೊರೆಗಳಿಗೆ ಸೆರೆ ಸಿಕ್ಕಂತೆ ಭಾಸವಾದರೂ ಕೈಗೆಟುಕದ ನೆಲ. ದೆಹಲಿಯ ದೊರೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಯಾಕೆ ಭಾರತವನ್ನು ಅಖಂಡವಾಗಿಸಿದ ಸಾಮ್ರಾಟ್‌ರಿಗೂ ದಖನ್ ಅರ್ಥವಾಗದ, ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ದಕ್ಕದ ಭೂಭಾಗ. ಒಡಲಲ್ಲಿ  ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಪತ್ತು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ  ದಖನ್ ಕೇವಲ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ದೊರೆಗಳ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಕವಿಗಳು, ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ದಖನ್‌ನತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುವದಕ್ಕೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿದ್ದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಹಳದಿಲೋಹದ ನೆಲ-ನೆಲೆ ಎಂಬ ಕಾರಣವೂ ಇತ್ತು. ಅದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿತ್ತು. ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಲೋಹ ಹುಡುಕುತ್ತ ಬಂದವರ ದೊಡ್ಡ ಪರಂಪರೆಯೇ ಇದೆ. ಹೀಗೆ ಬಂದವರು ಮತ-ಧರ್ಮ- ಕಲೆ- ಸಂಸ್ಕೃತಿ- ಚಿಂತನೆಗಳ ಮುಖಾಮುಖಿಯಲ್ಲಿ ತಾವೂ ಬೆಳೆದರು -ಬದಲಾದರು. ಮತ್ತು ದಖನ್‌ನ್ನೂ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು- ಬೆಳೆಸಿದರು.  ಇದ್ದವರು ಮತ್ತು ಬಂದವರ ನಡುವಿನ ಕೊಡುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಹೊಸ ನೇಯ್ಗೆಯು ವರ್ಣರಂಜಿತವೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವೂ ಆಯಿತು. ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ  ಸೇರಿದ ಎಳೆಗಳ ಹುಡುಕುವುದು ಸೊಗಸಾದ ಅನುಭವ. ಎಳೆಯಾಗುವ ಮುನ್ನ ಆದ -ಪಡೆದ ರೂಪಾಂತರ ಎಂತಹವರನ್ನೂ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡ, ಮರಾಠಿ, ತೆಲುಗು ಮಾತುಗಳ ಜೊತೆ ಬೆರೆತ ಫಾರಸಿ, ಅರಬ್ಬಿ, ಉರ್ದು ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ಲೋಕದ ಬೆಡಗು ಮಾತಿಗೆ ನಿಲುಕದ್ದು.
ದಖನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ನಿಕ್ಷೇಪ ಇದೆ ಎಂಬ ಸಂಗತಿ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನ ಮೌರ್ಯನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ವೌರ್ಯ ಸಿಂಹಾಸನ ಏರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದ ಮಹಾಮಂತ್ರಿ ಚಾಣಕ್ಯನ ’ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ’ದಲ್ಲಿ  ದಕ್ಷಿಣ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ದೊರೆಯುವುದರ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಇದೆ. ಚಿನ್ನದ ನೆಲೆ ಹುಡುಕುತ್ತ ಜನ ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆಗೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖ ಇದೆ. ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನ ಮೊಮ್ಮಗ ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಅಶೋಕ ಯುವರಾಜನಾಗಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ- ಕಟ್ಟಬಯಸಿದ  ’ಸುವರ್ಣಗಿರಿ’ ಎಲ್ಲಿದ್ದಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ  ಇದ್ದೇ ಇದೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಕಾಲ ಸುವರ್ಣಗಿರಿ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ನಗರ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅಂತಹ ನಗರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾತು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ದಿನಕಳೆದಂತೆ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರುವ ಹೊಸ ಪುಟಗಳು ನಡೆಯುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸುವರ್ಣಗಿರಿಯು ಈಗ ಕರ್ನಾಟಕದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದಿರಬಹುದು ಎಂಬ ನಿಲುವಿನತ್ತ ಹೊರಳುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳೂ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ.
’ದೇವನಾಂಪ್ರಿಯ’ ಬಿರುದು ಅಶೋಕನದೇ ಎಂದು ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವದ ಮಸ್ಕಿ ಶಾಸನ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ಕನಕಗಿರಿಯೇ ಸುವರ್ಣಗಿರಿ ಆಗಿದ್ದಿರಬಹುದೇ? ಎಂಬುದು ಒಂದು ವಾದ. ಈ ವಾದಕ್ಕೆ ಇಂಬು ಕೊಡುವಂತೆ ಮಸ್ಕಿ- ಕನಕಗಿರಿಗಳಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ ಇರುವ ಹಟ್ಟಿ ಇದೆ. ಅಶೋಕನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಸನಗಳು ದೊರೆತ ಕೊಪ್ಪಳವು ಹಟ್ಟಿಯು ಕನಕಗಿರಿ- ಮಸ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶ.
ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ದೊರೆತಿರುವ ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಜರ್ ರಾಕ್ ಎಡಿಕ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮೈನರ್ ಎಡಿಕ್ಟ್ ಎಂದು. ಭೀಮಾನದಿಯ ದಂಡೆಗುಂಟ ಇರುವ ಸನ್ನತಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಶಾಸನವು ಈ ಎರಡೂ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರದ್ದು. ಅದನ್ನು ’ಸ್ಪೇಷಲ್ ರಾಕ್ ಎಡಿಕ್ಟ್ ’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸನ್ನತಿಯ ಚಂದ್ರಲಾಂಬಾ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಕಾಳಿಕಾ ವಿಗ್ರಹದ ಪಾಣಿಪೀಠವಾಗಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಬದಿಗೆ ಕೆತ್ತಲಾದ ಶಾಸನವು ಅಪರೂಪದ್ದು. ಸನ್ನತಿಯಿಂದ ಕೂಗಳತೆ ದೂರದಲ್ಲಿಯೇ ಕನಗನಹಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿ ಇದೆ. ಅದೇ ಸುವರ್ಣಗಿರಿ ಆಗಿದ್ದಿರಬಹುದೇ ಎಂಬುದು ಹೊಸ ಚರ್ಚೆ. ಕನಗನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ದೊರೆತ ಬೌದ್ಧಸ್ತೂಪದಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಶೋಕನ ಪ್ರತಿಮೆ ಇದೆ. ಚಿತ್ರದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ’ರಾಯ ಅಸೋಕ’ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಚಿಯ ಸ್ತೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಉಬ್ಬುಶಿಲ್ಪ ಅಶೋಕನ ಚಿತ್ರ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ಕನಗನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಶಿಲ್ಪದ ಜತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಅಶೋಕನ ಹೆಸರೂ ದಾಖಲಾಗಿರುವುದು ವಿಶೇಷ.
ಅಶೋಕ ಯುವರಾಜನಾಗಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ  ಓಡಾಡಿರಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ದಖನ್ ಬಗ್ಗೆ  ಒಲವು ಅಶೋಕನಿಗಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನಗಳಿಲ್ಲ. ಅದು ಹಲ ರೀತಿ-ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಯುವರಾಜರಿಗೂ ದಖನ್‌ಗೂ ಅದೇನೋ ವಿಶೇಷ ನಂಟು. ದೆಹಲಿಯಿಂದ ದೇವಗಿರಿಗೆ ರಾಜಧಾನಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದ ದೊರೆ ಮಹಮದ್ ಬಿನ್ ತುಘಲಕ್ ಯುವರಾಜನಾಗಿದ್ದಾಗ ದಖನ್‌ನ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಹೊತ್ತಿದ್ದ.  ದೊರೆಯಾಗುವ ಮುನ್ನ  ದಖನ್  ಪ್ಯಾಂತ್ಯದ ಆಡಳಿತಾಕಾರಿ ಆಗಿದ್ದ ಉಲುಗ್‌ಖಾನ್  ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೇ ದೇವಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕನಸಿನ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದ. ತಾನೇ ಕಟ್ಟಿದ ಕೋಟೆಯ ಮೇಲಿನ ಮೋಹ ಸುಲ್ತಾನ್ ಆದ ಮೇಲೆ ಸೆಳೆತವಾಯಿತು. ಹರಯದ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆದ ದಖನ್ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ರಾಜಧಾನಿಯ ಸ್ಥಳಾಂತರಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಬೇಕು. ಕನಸಿನ ಕೋಟೆಯ ಬಂಯಾದ ತುಘಲಕ್ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ದೊರೆಯಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇರಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮರಳಿ ದೆಹಲಿಗೆ ತೆರಳಿದ. ಮೊಗಲ್‌ರ ಕೊನೆಯ ಮಹತ್ವದ ದೊರೆ ಆಲಂಗೀರ್ ಔರಂಗಜೇಬ್ ಯುವರಾಜನಾಗಿದ್ದಾಗ ದಖನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಅಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ. ದಖನ್‌ನ ಸೆಳೆತ ದೆಹಲಿ ಗದ್ದುಗೆ ಏರಿದ ಮೇಲೆಯೂ ಮುಂದುವರೆದಿತ್ತು. ಅದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ  ದುಸ್ವಪ್ನವೂ ಆಗಿತ್ತು. ಔರಂಗಜೇಬ್ ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆದದ್ದು ದಖನ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ. ಔರಂಗಜೇಬ್ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದಾಗ ಸುರಪುರದ ಬೇಡ ದೊರೆಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವಾಗಿ ’ಗೆರಿಲ್ಲಾ’ ಯುದ್ದತಂತ್ರ ಬಳಸಿ ಸುಸ್ತಾಗಿಸಿದರು. ವಾಗನಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕದನದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡ ಔರಂಗಜೇಬ್‌ನನ್ನು ಆನೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಯಿತು. ದೊರೆ ದೆಹಲಿ ತಲುಪಲಿಲ್ಲ. ದೌಲತಾಬಾದ್ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಸು ನೀಗಿದ. ಅದೇ ನಂತರ ಔರಂಗಾಬಾದ್ ಆಯಿತು. ದಖನ್‌ನ ಕೀಲಿ ಕೈ ಬೀದರ್ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದ  ಔರಂಗಜೇಬ್ ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಬೀದರ್‌ಭಕ್ಷ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದ್ದ. ಬೀದರ್ ಎಂದರೆ ಫಾರಸಿಯಲ್ಲಿ ಚೈತನ್ಯ ಎಂದರ್ಥ.
ಮುಸ್ಲಿಂ ದೊರೆಗಳು ದಕ್ಷಿಣದತ್ತ ಬರಲು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ  ಇದ್ದಿತ್ತೆನ್ನಲಾದ ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತೇ ಕಾರಣ. ದಕ್ಷಿಣದ ಜನರ ಬಳಿ ಇದ್ದ  ಚಿನ್ನವು ಉತ್ತರದ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿತ್ತು. ಅಲಾವುದ್ದೀನ್ ಖಿಲ್ಜಿಯು ದಕ್ಷಿಣದತ್ತ ದಂಡಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಲು ಚಿನ್ನವೇ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ’ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ವಜ್ರಗಳ ರಾಶಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಚಿನ್ನ ಬೆಳ್ಳಿ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿತ್ತು. ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯೂ ರೇಷ್ಮೆಯ ಭಾರೀ ಸಂಗ್ರಹ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಸಂಪತ್ತು ಇತ್ತು. ಬಹು ಆಕರ್ಷಕ ಮಾದರಿಯ ಬಟ್ಟೆಗಳಿದ್ದವು. ಇಂತಹ ಅಪೂರ್ವ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ದೇವಗಿರಿಯಲ್ಲದೆ ಬೇರೆಲ್ಲಿ ಕಾಣಲಾದೀತು?’ ಕವಿ ಮಲಿಕ್ ಇಸಾಮಿಯು ’ಫುತೂಹ್ ಅಸ್ ಸಲಾತಿನ್’ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾನೆ.
’ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ’ ಅಥವಾ ’ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುವ ರಾಜ್ಯದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲುಗಳೆರಡನ್ನೂ ಪಡೆದಿರುವ ಪ್ರದೇಶ. ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರುಷಗಳಿಂದ ಚಿನ್ನದ ಒಡನಾಟ ಇದ್ದರೂ ಇಲ್ಲಿಯ ಜನ ಬೆಳದಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಬಿಸಿಲನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚು ಕಂಡವರು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಬಿಸಿಲ ಬೆಳಕು ಚಿನ್ನದ ಹೊಳಪನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಉರಿಬಿಸಿಲ ಬೆಳಕು ಕಣ್ಣ ಮಂಜಾಗಿಸಿದ್ದೇ ಹೆಚ್ಚು. ಬಿಸಿಲ ಆರ್ಭರ್ಟವೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇವಲ ಬೆವರು ಸುರಿಸುವುಕ್ಕೇ ಕಾಯಕ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಬೆವರಿಗೆ ತಕ್ಕ ಬೆಲೆ ಪಡೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಿಂದ ದೂರ ಮತ್ತು ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತ ಬಂದಿರುವ ಈಶಾನ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಭವ್ಯ ಪರಂಪರೆಯು ವರ್ತಮಾನದ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಮಸುಕಾಗಿದೆ.


Tuesday, June 17, 2014

ಆದಿಲ್‌ಷಾಹಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನುವಾದ ಯೋಜನೆ


ಆದಿಲ್‌ಷಾಹಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನುವಾದ

ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಆಡಳಿತದ ಅವಯಲ್ಲಿ  ರಚಿತವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಯೋಜನೆಯು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಮೂರು ವರ್ಷದ ಅವಯ ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ  ಒಟ್ಟು 20 ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಈಗಾಗಲೇ ಏಳು ಸಂಪುಟಗಳು ಸಿದ್ಧಗೊಂಡಿವೆ. ಮುಂಬರುವ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕಂತಿನ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗಲಿವೆ. ಸುಮಾರು 10,000 ಪುಟಗಳಷ್ಟು ಇರುವ ಸಾಹಿತ್ಯವು 20 ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ  ಇರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ  ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಆಡಳಿತದ ಅವಯ ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳು ಸನದು ಮತ್ತು ಫರ್ಮಾನುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಆಸರೆ ಆದದ್ದು ವಿಜಾಪುರದ ಬಿಎಲ್‌ಡಿಇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಫ.ಗು. ಹಳಕಟ್ಟಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ.
ನೋಡುವುದಕ್ಕೂ ದುರ್ಲಭವಾಗಿದ್ದ  ಅಪರೂಪದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಸಾಲಾರ್‌ಜಂಗ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಹಾಗೂ ಹೈದರಾಬಾದ್, ದೆಹಲಿ ಪತ್ರಾಗಾರ ಇಲಾಖೆ, ಗೋಳಗುಮ್ಮಟ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ- ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಪುಣೆ ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ, ಲಂಡನ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಲಂಡನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಆಫೀಸ್ ಲೈಬ್ರರಿಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಫೆರಿಸ್ತಾನ ಇತಿಹಾಸ : ಅಹ್ಮದ್‌ನಗರದ ನಿಜಾಮ್‌ಷಾಹಿ ಅರಸು ಕುಮಾರರಿಗೆ ಫಾರಸಿ ಕಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಮೂಲಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಫೆರಿಸ್ತಾ ಮೂಲತಃ ಇರಾನ್‌ನ ಆಸ್ತ್ರಾಬಾದ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನು. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಖಾಸೀಮ್ ಹಿಂದುಶಹಾ ಫೆರಿಸ್ತಾ ಅವನ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು. ರಾಜಕುಮಾರ ಮೀರಾನ್ ತಂದೆಯ ಸಿಂಸಾಹನದಿಂದ ಇಳಿಸಿ ಅಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರದ ಹಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತನೇ ವೈರಿಯಾದ. ಕೈಯಲ್ಲಿ  ಜೀವ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡ  ಫೆರಿಸ್ತಾ ಅಹ್ಮದ್‌ನಗರ ತೊರೆದು ಬಿಜಾಪುರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದ. ಎರಡನೇ ಇಬ್ರಾಹಿಂನ ಅವಯಲ್ಲಿ  ಆಸ್ಥಾನ ಸೇರಿದ ಫೆರಿಸ್ತಾ ದೊರೆಯ ಅಣತಿಯಂತೆ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ ರಚನೆಗೆ ಮುಂದಾದ. ಅವನ ಇತಿಹಾಸದ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು  ಗುಲ್ಶನ್ ಏ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಅಥವಾ ತಾರೀಖ್ ಏ ನೌರಸ್ ಅಥವಾ ತಾರೀಖ್ ಏ ಫೆರಿಸ್ತಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 13 ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ತಾರೀಖ್ ಏ ಫೆರಿಸ್ತಾ ಕೃತಿಯು ದೆಹಲಿಯಷ್ಟೇ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ದಖನ್ ಮತ್ತಿತರ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಸಂಸ್ಥಾನದ ದೊರೆಗಳಿಗೂ ನೀಡಿದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಇತಿಹಾಸ ರಚನೆಗಾಗಿ ಫೆರಿಸ್ತಾನು ಅದುವರೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದ್ದ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ತಾನು ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದ 29 ಕೃತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ.
ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಭಾರತದ ಮಹತ್ವದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವ ಫೆರಿಸ್ತಾನ ಕೃತಿಯು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದೆ. ಜೋನಾಥನ್ ಸ್ಕಾಟ್ 1794ರಲ್ಲಿ  ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ’ಫೆೆರಿಸ್ತಾ’ಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಡೆಕ್ಕನ್’ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಅದಾದ ನಂತರ 1803ರಲ್ಲಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಡೌ ಮೂರು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ  ’ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್’ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ.  ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅನುವಾದಕರಾದ ಎಚ್.ಎಂ. ಎಲಿಯಟ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಡಾಸನ್ ಅವರು 1867ರಲ್ಲಿ  ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ’ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಆ್ಯಸ್ ಟೋಲ್ಡ್ ಬೈ ಇಟ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಯನ್ಸ್’ ಎಂಬ ಎಂಟು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಫೆರಿಸ್ತಾನ ಪುಸ್ತಕದ ಆಯ್ದ ಭಾಗ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿತು. ಈ ಮೂರು ಅನುವಾದಗಳೂ ಫೆರಿಸ್ತಾನ ಬೃಹತ್ ಗ್ರಂಥದ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿದ್ದವು.
ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ (1829) ಮದ್ರಾಸಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನಿಕ ಅಕಾರಿ ಜಾನ್ ಬ್ರಿಗ್ಸ್  ಫೆರಿಸ್ತಾನ ಪುಸ್ತಕದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಅರಿತಿದ್ದ. ಜಾನ್ ಬ್ರಿಗ್ಸ್ ಫೆರಿಸ್ತಾನ ಕೃತಿ ಅನುವಾದ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಫಾರಸಿ ಕಲಿತಿದ್ದ. ’ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದ ರೈಸ್ ಆಫ್ ಮಹೋಮದನ್ ಪವರ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ನಾಲ್ಕು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಇರುವ ನಾಲ್ಕು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದಗಳ ಪೈಕಿ ಬ್ರಿಗ್ಸ್‌ನ ಅನುವಾದವೇ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ.  ಫೆರಿಸ್ತಾನ ಇತಿಹಾಸದ ಬಹುತೇಕ ಅನುವಾದ ಇರುವ ಈ ಕೃತಿಯು ಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು  ನಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಬ್ರಿಗ್ಸ್ ಕೂಡ ಇಡೀಯಾಗಿ ಫೆರಿಸ್ತಾನ ಪುಸ್ತಕ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ಸಂತರನ್ನು ಕುರಿತ ವಿವರಗಳಿರುವ 12ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು  ಬ್ರಿಗ್ಸ್  ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ. ಅಲ್ಲದೇ ತನಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವದ್ದು ಎನಿಸುವ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕೆಲವು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಕ್ಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.
ಫೆರಿಸ್ತಾನ ಇತಿಹಾಸವು ಇಡೀಯಾಗಿ ತರ್ಜುಮೆಗೊಂಡಿರುವುದು ಉರ್ದು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ.  1964ರಲ್ಲಿ  ದೇವಬಂದ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಉರ್ದು ಅನುವಾದ ಮಾತ್ರ ಪದಶಃ  ಭಾಷಾಂತರ. ಸದ್ಯ ಇದೇ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಫಾರಸಿ ಮೂಲ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದಗಳು ಜತೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು  ತುಲನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿರುವ ಫೆರಿಸ್ತಾನ ಅನುವಾದವನ್ನು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಜನ ಅನುವಾದಕರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದ ಇತಿಹಾಸದ ಗ್ರಂಥಗಳ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕುತ್ತಿದ್ದ  ಫೆರಿಸ್ತಾನ ಪುಸ್ತಕವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಇಡೀಯಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದೆ.

ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ  ದೆಹಲ್ವಿ
ದಖನಿ ಉರ್ದುವಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ  ’ಇಬ್ರಾಹಿಂನಾಮಾ’ ಕೃತಿಯು ಕಾವ್ಯದ ಮೂಲಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಯತ್ನ. ಇರುವ ದ್ವಿಪದಿ ರೂಪದ ಪದ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಕಾರಣದಿಂದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಋತುಗಳ ವರ್ಣನೆ ಸೊಗಸಾಗಿದೆ. ದಖನಿಯಿಂದ ಉರ್ದುವಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿಕೊಂಡು ನಂತರ ಕನ್ನಡೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಸಾಲಾರ್ ಜಂಗ್ ಅವರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಮೀರ್ ಅಲಿ ಅಹ್ಮದ್ ರಚಿಸಿದ ಗುಲ್‌ದಸ್ತ್ ಏ ಬಿಜಾಪುರ ಹಾಗೂ ಫಿತುರ್‌ಖಾನ್ ಲಾರಿಯ ’ಹಫ್ತ್ ಖುರ್ಷಿ’ ಹಾಗೂ ಮೊದಲನೇ ಅಲಿ ಆದಿಲ್‌ಶಹಾನಿಗೆ ಆಪ್ತನಾಗಿದ್ದ ರಫಿಯುದ್ದೀನ್ ತಜಕಿರುಲ್ ಉಲ್ ಮುಲ್ ಹಾಗೂ ಖಾಜಿ ನುರುಲ್ಲಾ ರಚಿಸಿದ ’ತಾರೀಖ್ ಏ ಅಲಿ ಆದಿಲ್‌ಶಹಾ’  ಮತ್ತು ಮುಲ್ಲಾ ನುಸ್ರತಿ ರಚಿಸಿದ ’ಅಲಿನಾಮ’ ಮೊದಲನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ  ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿವೆ.


ಸಿದ್ಧಗೊಂಡಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳು
1) ಫೆರಿಸ್ತಾ- ಗುಲ್ಶನ್ ಏ ಇಬ್ರಾಹಿಂ
2) ಅಬ್ದುಲ್ ದೆಹಲ್ವಿ- ಇಬ್ರಾಹಿಂನಾಮಾ
3) ಮೀರ್ ಅಹ್ಮದ್ ಅಲಿಖಾನ್- ಗುಲ್‌ದಸ್ತಾ ಏ ಬಿಜಾಪುರ
4) ಮೀರ್ ರಫಿಯುದ್ದೀನ ಶಿರಾಜಿ- ತಜಕ್‌ದಿರ್ ಉಲ್ ಮುಲ್ಕ್
5)  ಮುಲ್ಲಾ ನುಸ್ರತಿ - ಅಲಿನಾಮಾ
6) ಮುಲ್ಲಾ ಜುಹುರ್ ಬಿನ್ ಜುಹುರಿ-ಮುಹಮ್ಮದ್ ನಾಮಾ
7) ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಜುಬೇರಿ- ಬಸಾತಿನ್ ಅಲ್ ಸಲಾತಿನ್



ಅನುವಾದ ಯೋಜನೆಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳು
1) ಮೀರ್ ಅಹ್ಮದ್ ಅಲಿಖಾನ್- ಗುಲ್‌ದಸ್ತಾ ಏ ಬಿಜಾಪುರ
2) ಅಬುಲ್ ಹಸನ್ ಖಾದ್ರಿ- ಷಾಹಿಪತ್ ಹಿ ಖುದಾ
3) ಸೈಯದ್ ಅಲಿ ಬಿಲ್‌ಗ್ರಾಮಿ- ತಾರೀಖ್ ಏ ದಖನ್
4) ಸೈಯದ್ ಮೊಹಿಯುದ್ದೀನ್ ಪೀರ್‌ಜಾದ್- ಅಹವಾಲೆ ಸಲಾತಿನ್ ಬಿಜಾಪುರ
5) ಫಿತುರ್‌ಖಾನ್ ವಲ್ಲದ್ ಅಸದ್‌ಖಾನ್ ಲಾರಿ- ಹಫ್ತ್ ಖುರ್ಷಿ
6) ಎರಡನೇ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆದಿಲ್ ಶಹಾ- ಕಿತಾಬ್ ಏ ನೌರಸ್
7) ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಜುಬೇರಿ- ರೌಜತ್ ಅಲ್ ಔಲಿಯಾ ಏ ಬಿಜಾಪುರ
8) ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಜುಬೇರಿ- ಬಸಾತಿನ್ ಅಲ್ ಸಲಾತಿನ್
9) ಅಬ್ದುಲ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂನಾಮಾ ಅಸದ್‌ಬೇಗ್- ವಕಾಯತ್ ಎ ಅಸದ್‌ಬೇಗ್
10) ಮುಲ್ಲಾ ನುಸ್ರತಿ - ಅಲಿನಾಮಾ
11) ಬಸಿರುದ್ದೀನ್ ಅಹ್ಮದ್-ವಕಾಯತ್ ಎ ಮಾಮಲ್‌ತಕ್ ಬಿಜಾಪುರ
12) ಉಮರ್ ಹಾಸಿಂ ಘಜ್ನಿ-  ಫುತುಹತ್ ಏ ಆದಿಲ್‌ಷಾಹಿ
13) ಶೇಕ್ ಜೈನುದ್ದೀನ್ ಅಲ್ ಮಾಬಾದಿ- ಫುತುಹುತ್ ಉಲ್ ಮುಜಾಹಿದ್ದೀನ್
14) ಮೀರ್ ರಫಿಯುದ್ದೀನ ಶಿರಾಜಿ- ತಜಕ್‌ದಿರ್ ಉಲ್ ಮುಲ್ಕ್
15) ಫೆರಿಸ್ತಾ- ಗುಲ್ಶನ್ ಏ ಇಬ್ರಾಹಿಂ
16) ಮುಲ್ಲಾ ಜುಹುರ್ ಬಿನ್ ಜುಹುರಿ-ಮುಹಮ್ಮದ್ ನಾಮಾ
17) ಅಬ್ದುಲ್ ದೆಹಲ್ವಿ- ಇಬ್ರಾಹಿಂನಾಮಾ
18) ಖಾಜಿ ನೂರುಲ್ಲಾ- ತಾರೀಖ್ ಏ ಅಲಿ ಆದಿಲ್‌ಶಹಾ


ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ: ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಮತ್ತು ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು  ’ದಖನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಖನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ- ಮರಾಠಿ- ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಮುಖಾಮುಖಿ ಆಗುತ್ತವೆ. ಕೊಡುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಚಿನ್ನ- ಸಿರಿವಂತಿಕೆಗೆ ಈ ದಖನ್ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯಾಗಿದ್ದ  ಅಲಾವುದ್ದೀನ್ ಖಿಲ್ಜಿಯು ದಖನ್‌ನತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿದ. ಅವನ ನಂತರ ಅಕಾರ ಬಂದದ್ದು ತುಘಲಕ್ ಮನೆತನ. ದಖನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಆಡಳಿತಾಕಾರಿ ಆಗಿದ್ದ  ಉಲುಗ್‌ಖಾನ್ ನಂತರ ದೆಹಲಿ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನೇರಿ ಮಹಮದ್ ಬಿನ್ ತುಘಲಕ್ ಆದ. ಯುವರಾಜನಾಗಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ದಖನ್ ಬಗೆಗಿನ ಮೋಹ, ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎಂಬ ತರ್ಕದಿಂದ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ದೆಹಲಿಯಿಂದ ದೇವಗಿರಿ (ದೌಲತಾಬಾದ್)ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದ. ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನಲ್ಲದೆ ಜನತೆಯನ್ನೂ  ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಲೋಪ ಎಸಗಿದ ತುಘಲಕ್ ಪ್ರಮಾದದಿಂದ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡು ದೆಹಲಿಗೆ ಮರುವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿದ.
ತುಘಲಕ್‌ನ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ  ದಖನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಮೊದಲ ಪ್ರತಿರೋಧವು ಹಂಪಿಯಲ್ಲಿ  ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅದಾದ ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸರದಾರರೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ದಂಗೆ ಎದ್ದು  ಬಹಮನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಮುಂದಾದರು. ಬಹಮನಿ ದೊರೆಗಳು ಗುಲ್ಬರ್ಗ- ಬೀದರ್ ರಾಜಧಾನಿ ಆಗಿಸಿಕೊಂಡು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದರು. ಬೀದರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಆಗಿದ್ದ ಮಹಮೂದ್ ಗಾವಾನ್‌ನ ಸಾಕುಮಗ ಯುಸೂಫ್ ಆದಿಲ್‌ಖಾನ್ ಬಿಜಾಪುರ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಆಡಳಿತಾಕಾರಿ ಆಗಿದ್ದ. ಗಾವಾನ್‌ನ ಹತ್ಯೆಯ ನಂತರ ಬಹಮನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಒಡೆದು ಐದು ಹೋಳಾಯಿತು. ನ್ಯಾಯವಂತ (ಆದಿಲ್) ಯುಸೂಫ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಿಸಿದ. ಹೊಸ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ. ಯುಸೂಫ್‌ನ ನಂತರದ ಆದಿಲ್‌ಷಾಹಿ ದೊರೆಗಳು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ- ಕಲೆ- ಸಾಹಿತ್ಯ- ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅನನ್ಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ಭಾಷೆ- ಸಂಸ್ಕತಿಗಳ ಕುದಿತಟ್ಟೆಯಂತಿದ್ದ ದಖನ್ ಪ್ರದೇಶವು ಬಹಮನಿ- ಆದಿಲ್‌ಷಾಹಿ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಬಾಳುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ಜತೆಯಾಗಿ ಬಾಳುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸೂಫಿಗಳು ನೀರು ಎರೆದರು. ಇಡೀ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಜಾತ್ಯತೀತ ವೌಲ್ಯಗಳ ಸಂದೇಶ ರವಾನೆಯಾದದ್ದು  ದಖನ್‌ನಿಂದ. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ  ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ಅದನ್ನ  ’ದೀನ್ ಇಲಾಹಿ’ಯ ಮೂಲಕ ಅಕೃತಗೊಳಿಸಿದ.
ಆದಿಲ್‌ಷಾಹಿ ಅರಸು ಮನೆತನವು ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ವಿಜಯನಗರದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಜತೆಗಲ್ಲದೇ ತನ್ನ ಸಹೋದರ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಇಮಾದ್‌ಷಾಹಿ, ಕುತುಬ್‌ಷಾಹಿ, ಬರೀದ್‌ಷಾಹಿ ಅರಸರ ಜತೆ ಹೆಣಗಾಡಿತು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ  ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡೆಯಿಂದ ಮರಾಠರು ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಕಡೆಯಿಂದ ಮೊಘಲ್ ದೊರೆಗಳು ವಾತಾವರಣದ ಬಿಸಿ ಮುಂದುವರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಕೊನೆಗೆ ಔರಂಗಜೇಬ್‌ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿಜಾಪುರ ಮೊಘಲ್‌ರ ಪಾಲಾಯಿತು. ಕ್ರಿ.ಶ. 1489ರಿಂದ 1686ರ ನಡುವಿನ ಅವಯಲ್ಲಿ  ಒಂಭತ್ತು ಆದಿಲ್‌ಷಾಹಿ ದೊರೆಗಳು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದರು.
ಆದಿಲ್‌ಷಾಹಿ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಫುಲ್ಲಿತವಾಗಿ ಅರಳಿತು. ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಮಿನಿಯೇಚರ್ ಭಾವಚಿತ್ರ ರಚಿಸುವ ಹಂತ ತಲುಪಿದರೆ ಇಬ್ರಾಹಿಂನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿಯೂ ಗಣನೀಯ ಸಾ‘ನೆ ಕಂಡಿತು. ಬೃಹತ್ ಗುಂಬಜ್ ಇರುವ ಗೋಳಗುಮ್ಮಟ, ಕುಸುರಿ ಕೆಲಸದ ಇಬ್ರಾಹೀಂ ರೋಜಾ, ಅಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರುವ ಬಾರಾಕಮಾನ್‌ದಂತಹ ಅನನ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದ ಆದಿಲ್‌ಷಾಹಿ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ದಖನಿಯು ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ಮರಾಠಿ- ಫಾರಸಿ- ದಖನಿ- ಉರ್ದು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಆದಿಲ್‌ಷಾಹಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ.


****

ಡಾ. ಎಂ.ಎಂ. ಕಲಬುರ್ಗಿ
ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನುವಾದ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ
ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅನುವಾದದ ಹಿಂದಿನ ಉದ್ದೇಶ ಏನು?
ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಯ ವರೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಹೋಗಿದ್ದವು. ಅವರಿಗೆ ಇತಿಹಾಸದ ಅರಿವು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇತ್ತು. ಇತಿಹಾಸಕಾರನ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಮಾತ್ರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸುತ್ತಲಿನ ಸಮಾಜದ ಆಗುಹೋಗುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ದಾಖಲಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಅಂತಹ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಗೆ ಮುಸ್ಲಿಮರು ನಮ್ಮವರಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಭಾವನೆ ಇತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಜಯನಗರದಷ್ಟೇ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದ ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಅರಸರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಆಗಲಿಲ್ಲ.  ಬಹುತೇಕ ಪಠ್ಯಗಳು ಉರ್ದು- ಅರಬ್ಬಿ- ಫಾರಸಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದದ್ದರಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕಿರಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೂ ಅನುವಾದ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಸಿದ ಬಹಳಷ್ಟು ಪಠ್ಯಗಳು ಮುದ್ರಣ ಕಾಣದೇ ಕೇವಲ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದವು, ಆಕರಗಳು ಅಲ‘್ಯ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅ‘್ಯಯನ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಅನುವಾದ ಯೋಜನೆ ರೂಪುಗೊಂಡದ್ದು ಹೇಗೆ?
ಹಂಪಿಯ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವದ್ಯಾಲಯದ ಕುಲಪತಿ ಆಗಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿತು. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಮಕಾಲೀನ ಅರಸು ಮನೆತನಗಳಾದ ಬಹಮನಿ-ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿಯದಿದ್ದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸವೇ ಪೂರ್ಣ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಇಡೀಯಾದ, ವಿಶಾಲ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದುವರೆಗೆ ವಿಜಯನಗರದ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆ- ಚರ್ಚೆಯ ಶೇ.10ರಷ್ಟೂ  ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ- ಬಹಮನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆಕರವಾಗಿರುವ ಆಸ್ಥಾನ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಉರ್ದು, ಫಾರಸಿ ಮತ್ತು ಅರಬ್ಬಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಅನ್ಯವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಥೂಲವಾದ ಔಟ್‌ಲೈನ್ ಸಿಗಲಿ ಎನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆಗ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ  ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣ ಕೋಲಾರ ಕುಲಕರ್ಣಿ ಅವರಿಂದ ’ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಆಸ್ಥಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ’ ಬಗ್ಗೆ ಉಪನ್ಯಾಸ ಏರ್ಪಡಿಸಿ ನಂತರ ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಕರ್ನಾಟಕದ ಫಾರಸಿ, ಅರಬ್ಬಿ, ಉರ್ದು ಶಾಸನಗಳ ಸಂಪುಟ ಕೂಡ ಪ್ರಸಾರಾಂಗದಿಂದ ಹೊರತರಲಾಯಿತು.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದ ಪುನರ್‌ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಆಗಬಹುದೇ?
ಫಾರಸಿ ಮತ್ತು  ಉರ್ದು ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸದೇ ಇದ್ದರೆ ಇತಿಹಾಸ ಪೂರ್ಣ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಕಾಲೀನ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡೇತರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪಠ್ಯಗಳಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ. ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿಗಳದ್ದು ಉತ್ತರದ ಮೊಗಲ್‌ರ ಜತೆ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣದ ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಜತೆಗೆ ಹೋರಾಟ-ಪೈಪೋಟಿ ಮಾಡಿದ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ಅರಸು ಮನೆತನ. ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕೊಂಡಿಯಂತಿರುವ ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಆಡಳಿತ ಅವಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನುವಾದಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡೆವು. ಉರ್ದು ಭಾಷೆಯಿಂದ ಅನುವಾದ ಮಾಡುವವರು ಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಫಾರಸಿಯಿಂದ ಅನುವಾದಿಸುವವರು ಸಿಗುವುದು ಕಠಿಣ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಉರ್ದು ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ  ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿ ನಂತರ ಫಾರಸಿ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.


*****

ಕೃಷ್ಣ ಕೋಲಾರ ಕುಲಕರ್ಣಿ
ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನುವಾದ ಯೋಜನೆ, ವಚನ ಪಿತಾಮಹ ಫ.ಗು. ಹಳಕಟ್ಟಿ ಸಂಶೋ‘ನ ಕೇಂದ್ರ, ಬಿಎಲ್‌ಡಿಇ ಸಂಸ್ಥೆ , ವಿಜಾಪುರ

ಪ್ರಶ್ನೆ: ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ  ಆಸಕ್ತಿ ತಳೆಯಲು ಕಾರಣ ಇದೆಯೇ?
ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಕಾಖಂಡಕಿ ಮಹಿಪತಿದಾಸರ ಬಗ್ಗೆ  ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಪತಿದಾಸರು ಆದಿಲ್‌ಷಾಹಿ ಅರಸರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶ ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುವ ಆಕರಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ ಪಡಬೇಕಾಯಿತು. ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದ 2-3 ಪ್ಯಾರಾದಷ್ಟೇ ಮಾಹಿತಿ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿತ್ತು. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಮಾಹಿತಿ ಬೇರೆ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಅರಸು ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಸಿದ ಮಾಹಿತಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ದೊರೆಯದೇ ಇರುವುದು ದೊಡ್ಡ ಕೊರತೆ ಅನಿಸಿತು. ಹಾಗಂತ ಆಕರ- ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲವೆಂದೇನಲ್ಲ. ಇದ್ದ  ಸಾಮಗ್ರಿಯೆಲ್ಲ ಮರಾಠಿ- ಉರ್ದು- ಫಾರಸಿ ಭಾಷೆಯ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿ ಹೋಗಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಭಾಗದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೇಕಾದ ಮಾಹಿತಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ  ದೊರೆಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪಿಚ್ಚೆನ್ನಿಸಿತು. ಅದು ವಿಜಾಪುರ ಮತ್ತು ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಅರಸು ಮನೆತನದ ಬಗೆಗೆ ನನ್ನ ಕಾಳಜಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ: ನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳೇನು?
ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸುಪ್ತವಾಗಿದ್ದ ಆಸೆಗೆ ನೀರೆರೆದವರು ಹಿರಿಯ ಸಂಶೋಧಕ ವಿದ್ವಾಂಸ ಎಂ.ಎಂ. ಕಲಬುರ್ಗಿ. ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕುಲಪತಿಗಳಾದ ಮೇಲೆ ಕಲಬುರ್ಗಿ ಅವರು ನಮ್ಮ ಭಾಗದ ಚರಿತ್ರೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಆದಿಲ್‌ಷಾಹಿ ಮನೆತನದ ಆಡಳಿತದ ಅವಯಲ್ಲಿನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗೆಗೆ ಅರಿಯುವುದು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಮನಗಂಡು ನನ್ನಿಂದ  ’ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಆಸ್ಥಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ’ ಎಂಬ ಉಪನ್ಯಾಸ ಕೊಡಿಸಿ ನಂತರ ಅದನ್ನೇ ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ನಡೆ ಮುಂದೆ ಅವರದೇ ಒತ್ತಾಸೆಯಿಂದ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಜುಬೈರಿಯ ’ಬಸಾತೀನ್ ಅಲ್-ಸಲಾತಿನ್’ ಅನುವಾದ ಕೈಗೊಂಡೆ. 1968ರಲ್ಲಿಯೇ ಮುಂಬೈ ಸರಕಾರ ಮರಾಠಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದ  ’ಬಸಾತಿನ್ ಅಲ್-ಸಲಾತಿನ್’ ಅನುವಾದಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಲಿಲ್ಲ. 700 ಪುಟಗಳ ಬಸಾತಿನ್ ಕೃತಿಯು ಆದಿಲ್‌ಷಾಹಿ ಮನೆತನದ ಎಂಟು ಅರಸರ ಆಡಳಿತದ ಅವಯಲ್ಲಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಲೇಖಕರು ರಚಿಸಿದ ಗ್ರಂಥಗಳ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತಹದ್ದು.

ಪ್ರಶ್ನೆ: ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅನುವಾದ ಯೋಜನೆ ರೂಪುಗೊಂಡದ್ದು ಹೇಗೆ?
2011ರಲ್ಲಿ ಕಲಬುರ್ಗಿ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ  ’71ರ ಸಂಭ್ರಮ’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ  ಕಲಬುರ್ಗಿ ಅವರು ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಅರಸರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕನ್ನಡೀಕರಿಸುವುದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಬಿಎಲ್‌ಡಿಇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಈಗಿನ ನೀರಾವರಿ ಸಚಿವ ಎಂ.ಬಿ.ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು ಯೋಜನೆ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿ ಎಷ್ಟು  ಖರ್ಚಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಕಲಬುರ್ಗಿ ಅವರು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿವರೆಗೂ ಆಗಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಪಾಟೀಲ್‌ರು ಬಿಎಲ್‌ಡಿಇ ಮೂಲಕವೇ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ‘ರವಸೆ ನೀಡಿ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಯೋಜನೆಯ ಹೊಳಹು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದಿಂದ ಮಾಡಿದರೆ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಆಗ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ಗೋವಿಂದ ಕಾರಜೋಳ ಅವರು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ  ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಸೂಚಿಸಿ 75 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಅನುದಾನ ನೀಡುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ಈಗಾಗಲೇ 25 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಯೋಜನೆ ಕೆಲಸ ಆರಂಭವಾಯಿತು.

***
ಯೋಜನೆಯ ಮಿತಿಗಳು

ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಿಂದ ಭಾಷಾಂತರ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಅನುವಾದಗಳು ಕೇವಲ ಆ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಆಗುತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಭಾಷಿಕ ಮನೋಧರ್ಮದ ಜತೆಗೇ ಬರುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.

ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳ್ಳಬೇಕಿಲ್ಲ. ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಸಾಲದು. ಇಂದು ಬಹುಮುಖ್ಯ ಆಗಿರುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಂತಹ ಪಠ್ಯಗಳು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬರುವ ಅಗತ್ಯದೆ. ಕನ್ನಡ ಜಾನಪದದ ಜತೆಗೆ ದಖನಿ ಭಾಷೆ ಅನುಸಂಧಾನ ನಡೆಸಿದೆ. ಚರಕನಾಮೆ- ಚಕ್ಕಿನಾಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಸರಳವಾಗಿರುವ ಬೀಸುವ ಕಲ್ಲಿನ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಲ್ಲು ಸ್ಥಗಿತ ಮತ್ತೊಂದು ಚಲನಶೀಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತ ಒಂದು ಆತ್ಮ ಮತ್ತೊಂದು ಪರಮಾತ್ರ ಎರಡರ ನಡುವಿನ ಚಲನೆಯಿಂದ ಹಿಟ್ಟು ಬರುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನೆಲೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತವೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಅಸ್ತಿಭಾರ ಹಾಕಿದ್ದು  ಬಹಮನಿ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಗುಲ್ಬರ್ಗ- ಬೀದರ್ ರಾಜಧಾನಿ ಆಗಿದ್ದ  ಬಹಮನಿ ಆಡಳಿತದ ಅವಯಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕುರಿತಾದ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಈ ಯೋಜನೆ ಪೂರ್ಣ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದು ಬಹಮನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ. ಕೇವಲ ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಆಡಳಿತದ ಅವಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ. ದಖನಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಬಳಸಿದ್ದು  ದಖನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸೂಫಿಗಳು. ದಖನಿ ಭಾಷೆಯ ಮಹತ್ವದ ಲೇಖಕ ಖ್ವಾಜಾ ಬಂದೇ ನವಾಜ್ ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳದೇ ಇರುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ದೊಡ್ಡ  ಮಿತಿ.

ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕ/ಕವಿಯಾಗಿರದ ಆದರೆ ಸಮಕಾಲೀನರಾಗಿದ್ದ ಸೂಫಿ ಸಂತ ಶಾ ಮಿರಾಂಜಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗ ಅಮೀನುದ್ದೀನ್ ಅಲಾ (ಶಿರಹಟ್ಟಿ ಫಕೀರೇಶನ ಗುರು)ನ ರಚನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಗೋಗಿ ಮಹ್ಮದ್ ಭೈರಿ ಅವರಂತಹ ಬರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯದೆ. ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಅರಸರ ಅವಯ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ್ದ ಮಹ್ಮದ್ ಭೈರಿ ಆ ಕಾಲದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಲೇಖಕ  ಅವನ ಮನ್‌ಲಗನ್‌ದಂತಹ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಕೃತಿ ಕನ್ನಡೀಕರಣಗೊಳ್ಳದೇ ಇದ್ದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಚರಿತ್ರೆ ಪೂರ್ಣ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಅನುವಾದಕರು
1) ಬಿ. ಜಯಾಚಾರ- ಯಾದಗಿರಿ
2) ಬಾನು ಮುಷ್ತಾಕ್- ಹಾಸನ
3) ಹಸನ್ ನಯೀಂ ಸುರಕೋಡ- ರಾಮದುರ್ಗ
4) ಎಂ.ಎನ್. ನದಾಫ್- ಬಿಜಾಪುರ
5) ವಸಂತ ಕುಷ್ಟಗಿ- ಗುಲ್ಬರ್ಗ
6) ಅಮೀರುದ್ದೀನ್ ಖಾಜಿ- ಬಿಜಾಪುರ
7) ಅಬ್ದುಲ್ ಹಮೀದ್ - ತಿಪಟೂರು
8) ಬಿ. ರಘೋತ್ತಮ ದೇಸಾಯಿ- ಬೆಂಗಳೂರು
9) ಮಹ್ಮದ್ ಶಿಬಗತ್‌ಉಲ್ಲಾ- ಬೆಂಗಳೂರು
10) ಆರ್.ಕೆ. ಕುಲಕರ್ಣಿ- ಬಿಜಾಪುರ
11) ವಿಠಲರಾವ ಗಾಯಕ್ವಾಡ- ಹಂಪಿ
12) ಕೃಷ್ಣ ಕೋಲಾರ ಕುಲಕರ್ಣಿ- ಬಿಜಾಪುರ
13) ವೌಲಾನಾ ಮಹಿಬುಬ್ ರಹಮಾನ್ ಮದನಿ- ಬಿಜಾಪುರ
14) ವೌಲಾನಾ ಜಾಕೀರ್ ಹುಸೇನ್- ಬಿಜಾಪುರ

ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಅನುವಾದ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ
ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ- ಎಂ.ಎಂ. ಕಲಬುರ್ಗಿ
ಕೃಷ್ಣ ಕೋಲಾರ ಕುಲಕರ್ಣಿ- ನಿರ್ದೇಶಕ
ಸದಸ್ಯರು- ರಂಜಾನ್ ದರ್ಗಾ
ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ
ಎಚ್.ಜಿ. ದಡ್ಡಿ
ಬಿ.ಜಿ. ಮೂಲಿಮನಿ
ಹಳಕಟ್ಟಿ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರದ ಶಿವಯೋಗಿ ತಂಬಾಕೆ, ಎಂ.ಎಸ್. ಮದಬಾ
ಜಿಲ್ಲಾಕಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕ.

Saturday, April 30, 2011

Govt forces PRIs to fund folklore fest

The State government is all set to host a lavish all-India folklore fest by diverting funds meant for development of the economically backward Hyderabad-Karnataka region.

The government has directed local bodies in Bidar, Gulbarga, Yadgir, Raichur and Koppal districts to divert their funds to the Sammelana to be organised by the Karnataka Janapada Academy in the third week of April in Bidar.

Gram Panchayats have been directed to donate Rs 10,000 each, TPs Rs 15,000 each and Rs 50,000 each is the target set for ZPs.

The five districts account for 814 GPs and thus the contribution from them totals Rs 81.40 lakh, while those from 24 TPs and five ZPs amount to Rs 3.50 lakh and Rs 2.50 lakh, respectively. In addition, the State government has released Rs 25 lakh, and the Karnataka Border Areas Development Authority has promised Rs 10 lakh. Besides, high school teachers in the five districts have been forced to pay Rs 200 each.

The State government’s order has incurred the wrath of the elected representatives and litterateurs and people of the region. Vijaykumar Sonare, member of Davargaon Gram Panchayat, said: “When the panchayats are starved of funds to supply drinking water, from where should they get money for such celebration?

“It’s unfair to cut the grants to panchayats when villages here are reeling under acute water scarcity. We oppose the move,” he said. Member of Legislative Council Kazi Arshad Ali said the government would be setting a bad precedent by seeking funds from the panchayats for such ‘melas’.

“Instead of diverting funds from the local bodies, the State government can directly sponsor such conferences,” he said, terming the move as a “curse for the economically backward region”. Writer Shivaraj Kadode said the government had displayed its lack of regard for the three-tier panchayat raj institutions and was anti-development.

ಹಿಟ್ಲರ್ ಎಂಬ ಹುಂಬನ ಕಥೆ

1945 ಏಪ್ರಿಲ್ 30ರಂದು ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಶೂಟ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಅದು ಕೇವಲ ದುಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ಅಂತ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮನುಕುಲ ಕಂಡ ಕರಾಳ ಅವಧಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು. ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಹಿಟ್ಲರ್‌ನ 22 ವರ್ಷಗಳ ಅಧಿಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಶಲಕ್ಷ ಯೆಹೂದಿಗಳ ಮತ್ತು 14 ದಶಲಕ್ಷ ರಷ್ಯನ್‌ರ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಪೋಲೆಂಡ್ ನಾಗರಿಕರ ಅಮಾನವೀಯ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಸರಣಿ ಕೂಡ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.
ಇತಿಹಾಸ ಕಂಡ ಕ್ರೂರ, ಅಷ್ಟೇ ವರ್ಣರಂಜಿತ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಟ್ಲರ್ ಕೂಡ ಒಬ್ಬ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನೊಬ್ಬ ಹುಂಬ ಹಠಮಾರಿತನ, ಬಿಡದ ಛಲ, ಸೇಡು, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಹಿಟ್ಲರ್ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಹಿಟ್ಲರ್ ನಡೆಸಿದ ನರಹತ್ಯೆ, ಮಾರಣಹೋಮ ಕೂಡ ಮಾನವನ ಹಿಂಸಾಪ್ರವೃತ್ತಿ ತಲುಪಬಹುದಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹೀನಹಂತವನ್ನು ತೋರಿಸಿತು. ಅವನ ಅಸ್ವಸ್ಥ ಮನಸ್ಸು ತನಗೆ ದೊರೆತ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸದುಪಯೋಗ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಿಡದೆ ಇಡೀ ರಾಜಸತ್ತೆಯನ್ನು ತನ್ನ ತಿಕ್ಕಲು ತೆವಲುಗಳನ್ನು ತಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಅವನ ಹುಂಬ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ವಿಚಿತ್ರ ವಿಚಾರಗಳು, ಉನ್ಮಾದದ ಹುಚ್ಚುತನದಿಂದಾಗಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನ ಸಾವು- ನೋವಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಒಂದು ಸಮುದಾಯವನ್ನೇ ಸರ್ವನಾಶ ಮಾಡಲು ಹೊರಟ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ರಾಜಕೀಯ -ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಯಥೇಚ್ಛ ಬಳಸಿಕೊಂಡ. ಯಾರನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಂಬದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಅನುಮಾನದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಿಟ್ಲರ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ರೂರ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯರು ಊಹಿಸುವುದೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
1889ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೀಯಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಹಿಟ್ಲರ್ 1913ರಲ್ಲಿ ವಿಯೆನ್ನಾದಿಂದ ಮ್ಯೂನಿಕ್‌ಗೆ ಓಡಿ ಬರುವ ಮುನ್ನ ಕಲಾವಿದನಾಗಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದ. ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಪರವಾಗಿ ಸೈನಿಕನಾಗಿ ಯುದ್ಧರಂಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ್ದ ಹಿಟ್ಲರ್ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡು ಮರಳಬೇಕಾಯಿತು. ಆಗಿನ ಜರ್ಮನಿಯ ಸೋಲು ಅವನ ಕಳವಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ದೇಶ ಬಳಲುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ ಹಿಟ್ಲರ್‌ಗೆ `ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಏನನ್ನಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕು' ಎಂಬ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. 1919ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪಕ್ಷ ಸೇರಿದ ಹಿಟ್ಲರ್ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿ `ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ಸ್' ಎಂದು ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಿದ. 1921ರಲ್ಲಿ ನಾಜಿ ಪಕ್ಷ ಆರಂಭಿಸಿದ ಹಿಟ್ಲರ್ 1923ರಲ್ಲಿ `ಮ್ಯೂನಿಕ್‌ನ ಬೀರ್ ಹಾಲ್'ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬೆಂಬಲಿಗರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ `ಕ್ರಾಂತಿ' ಮಾಡುವ ನಿರ್ಣಯ ಕೈಗೊಂಡ. ಮ್ಯೂನಿಕ್‌ನಿಂದ ಮರಿನಾದತ್ತ ಸಾಗಿದ 3 ಸಾವಿರ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಬಂಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹಿಟ್ಲರ್ ಐದುವರ್ಷ ಸೆರೆಮನೆ ಸೇರಬೇಕಾಯಿತು. ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ `ಮೈನ್ ಕ್ಯಾಂಪ್' ಆತ್ಮಕತೆ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಕಮ್ಯುನಿಷ್ಟರ ವಿರೋಧ, ಆರ್ಯ ರಕ್ತದ ಶುದ್ಧತೆ, ಜರ್ಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಕುರಿತು ಹಿಟ್ಲರ್‌ನ ವಿಚಾರಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟ ಧೋರಣೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡವು.
ನಂತರ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ನಾಜಿ ಪಕ್ಷವು ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತಾದರೂ ಅಧಿಕಾರ ಕೈಗೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಹಲ ಪಿತೂರಿಗಳಿಂದಾಗಿ 1933ರಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ. ಚಾನ್ಸಲರ್‌ನಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ ವೊದಲು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸವೆಂದರೆ `ವೇಯ್ನರ್ ಸಂವಿಧಾನ'ವನ್ನು ಕಿತ್ತೆಸೆದು ತನ್ನನ್ನೇ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ. ನಂತರ ಆರಂಭವಾದ ಭೀಕರ ದುರಾಡಳಿತ ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಶಕ್ತರಾಷ್ಟ್ರಗಳೆಲ್ಲ ಒಂದಾಗಿ ಹೊರಾಡಬೇಕಾಯಿತು.
ಮೊದಲಿಗೆ ಯೆಹೂದಿಗಳ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ 1938 ನವೆಂಬರ್ 9 ಮತ್ತು 10 `ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ರಾತ್ರಿ' (ಅಥವಾ ಒಡೆದ ಗಾಜುಗಳ ರಾತ್ರಿ) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ 91 ಯೆಹೂದಿಗಳು ಹತ್ಯೆಗೀಡಾದರೆ ನೂರಾರು ಜನ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು. 7,500 ವ್ಯಾಪಾರಿ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಹರ್ಮನ್ ಗೆಯಾಂಗ್ ನೇತೃತ್ವದ ರಾಜಕೀಯ ಪೊಲೀಸರು (ಗೆಸ್ಟಪೊ) 30 ಸಾವವಿರ ಶ್ರೀಮಂತ ಯೆಹೂದಿಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ನೀಡಿದರು. ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ, ದೇಶಾಂತರ ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಅವರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಬದುಕಿದ್ದರೆ ಬೇಡಿ ತಿನ್ನಬಹುದು ಎಂದುಕೊಂಡ ದಿಗ್ಭ್ರಾಂತ ಯೆಹೂದಿ ಶ್ರೀಮಂತರು ದಿಕ್ಕಾಪಾಲಾಗಿ ಓಡಿಹೋದರು.
1941ರಲ್ಲಿ ಯೆಹೂದಿಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಅಂತಿಮ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ವಾನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ 15 ಜನ ನಾಜಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಭೆ ಸೇರಿಸಿದರು. ಸೂಕ್ತ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ರೂಪಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಅಡಾಲ್ಫ್ ಐಚ್ಮನ್ ಮತ್ತು ರೇನ್ಹಾಡರ್ ಹೇಡ್ರಿಚ್ ಅವರಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಯಿತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ದುರ್ಬರ ಜೀವನ ಕ್ರಮ ಅಳವಡಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಇಬ್ಬರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಆಧರಿಸಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ವಿಜ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲಿಂಕಾಗಳಲ್ಲಿ `ಯಾತನಾ ಶಿಬಿರ' ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
ಹಿಟ್ಲರ್‌ನ ಬೆಂಗಾವಲು ಪಡೆ ಎಂದು 1925ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಎಸ್ಎಸ್ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಜಿ ಪಕ್ಷದ ಅರೆ ಸೈನಿಕ ಪಡೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಎಸ್ಎಸ್ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳ್ದಿದವು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಸ್ಎಸ್ ಘಟಕವು ಗೆಸ್ಟಪೊ ಸೇರಿದಂತೆ ಪೊಲೀಸ್ ಕಾಯರ್ಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿದರೆ, ಸೈನಿಕ ಎಸ್ಎಸ್ ಯಾತನಾ ಶಿಬಿರ ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲಸ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. 300ಜನರಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಎಸ್ಎಸ್‌ನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 2.5ಲಕ್ಷದ ವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಯೆಹೂದಿಗಳ ಕುರಿತು ಜನಾಂಗೀಯ ತಿರಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಹಿಟ್ಲರ್ ಬಗ್ಗೆ ಅಚಲ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇವರು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪೋಲಿಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ `ಯೆಹೂದಿ ನಿರ್ನಾಮ ಶಿಬಿರ' ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾವಿರಾರು ಶಿಬಿರಗಳಿಗೆ ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು.
ಯೆಹೂದಿಗಳು, ಜಿಪ್ಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಮ್ಯುನಿಷ್ಟರು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹಿಟ್ಲರ್ ಮತ್ತವನ ಮಿತ್ರ ಸಮೂಹ ಅತ್ಯಂತ ಯೋಜಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು `ಯಾತನಾ ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ ಹಾಕಿ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಹೊಡೆ- ಬಡಿಯುವ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಿತ್ಯ ನರಕ ಅನುಭವಿಸಿಯೂ ಬದುಕಿ ಉಳಿದವರನ್ನು ಸಾಯಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ `ಸಾವಿನ ಶಿಬಿರ' (ಡೆತ್ ಕ್ಯಾಂಪ್)ಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೇ ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಾಯಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಗ್ಯಾಸ್ ಛೇಂಬರ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪುರುಷರು- ಮಹಿಳೆಯರು- ಮಕ್ಕಳು- ಮುದುಕರು ಯಾರನ್ನೂ ಬಿಡದೇ ಹಿಂಸೆಗೆ ಗುರಿ ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಣ್ಮುಂದೆಯೇ ಗ್ಯಾಸ್ ಛೇಂಬರ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಹೃದಯ ವಿದ್ರಾವಕ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಮೂಕಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುವ ಸನ್ನಿವೇಶ ನೋಡಿ ಸಂತಸ ಪಡುವ ವಿಕೃತಿ ಹಿಟ್ಲರ್ ಮತ್ತವನ ಬೆಂಬಲಿಗರಿಗಿತ್ತು. ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಘೋರ ಹಿಂಸೆಯ ನಡುವೆ ಬದುಕಿ ಉಳಿದವರು `ಸಾವಿಗಾಗಿ' ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಆರ್ಯರ ಗೌರವ- ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದ ಇಟಲಿಯ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಮುಸಲೋನಿಯ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಪೋಲೆಂಡ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ. ಇದು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ಬೀಗಲಾರಂಭಿಸಿದ ಹಿಟ್ಲರ್ ಯಾರ ಮಾತನ್ನೂ ಕೇಳದ ಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪಿದ. ತನ್ನ ಸೇನೆಯ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವಾಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸದ ಹಿಟ್ಲರ್‌ನ ನಿಲುವಿನಿಂದ ಬಹುತೇಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡರು. ಅದಾಗಿಯೂ ಅವನನ್ನು ನಂಬುವ ಬೆಂಬಲಿಸುವರಿಗೇನು ಕೊರತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಅದ್ಭುತ ಮಾತುಗಾರ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಕುಶಾಗ್ರಮತಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಜೋಸೆಫ್ ಗಾಬೆಲ್ಸ್ ಹಿಟ್ಲರ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಆಪ್ತರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ. ಹಿಟ್ಲರ್ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ವೈಭವೀಕರಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವನ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಜರ್ನಲ್‌ನ ಸಂಪಾದಕನಾಗಿದ್ದ ಗಾಬೆಲ್ಸ್ ತನ್ನ ತಿಳುವಳಿಕೆ- ಅರಿವನ್ನು ಹಿಟ್ಲರ್‌ನ ತಿಕ್ಕಲುತನಗಳಿಗೆ `ವೈಚಾರಿಕ-ತಾತ್ವಿಕ ಸ್ವರೂಪ' ನೀಡಿದ. ಹಿಟ್ಲರ್‌ನ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಅವನನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ. ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅವನನ್ನು ಜರ್ಮನಿಯ `ಚಾನ್ಸಲರ್' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದ. ಹಿಟ್ಲರ್‌ನ ಮರಣದ ಮರುದಿನ ಹತಾಶನಾದ ಗಾಬೆಲ್ಸ್ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಆರು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಮೊರೆಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು.
ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಳಿತಗಾರ ಎಂದೇ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದ ಜರ್ಮನ್ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹೆನ್ರಿಕ್ ಹಿಮ್ಲರ್ ಹಿಟ್ಲರ್ನ ಬಲಗೈ ಭಂಟ. ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ `ಸಾವಿನ ಶಿಬಿರ' ಆರಂಭಿಸಿದ ಹಿಮ್ಲರ್ ಹಿಟ್ಲರ್ನ ವಿಕೃತ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯಂತಿದ್ದ. ಸಾವು-ನೋವುಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಿಮ್ಲರ್ ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಸೇನೆಯು ಅಮೆರಿಕಾ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯದ ಮಿತ್ರಪಡೆಗಳಿಗೆ ಶರಣಾಗುವಂತಹ ಪಿತೂರಿ ನಡೆಸಿದ್ದ. ಅದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ ಹಿಟ್ಲರ್ ತಕ್ಷಣ ಹಿಮ್ಲರ್ನನ್ನು ಬಂಧಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದ. ಹಿಟ್ಲರ್‌ನ ಪಡೆಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಹಿಮ್ಲರ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೂ ಮಿತ್ರಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸೆರೆ ಸಿಕ್ಕು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ.
ಸದಾಕಾಲ ಪ್ರತಿ ವಿಷಯ, ಘಟನೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಮಾನದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಿಟ್ಲರ್ ತನ್ನ ಬೇಳೆ ಬೇಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಧ ಮತ್ತು ದಂಡೋಪಾಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತ್ದಿದ. ತನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲಿಗರ ವಿರುದ್ಧವೂ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆಯ ಕಣ್ಣು ಇಟ್ಟಿರುತ್ತ್ದಿದ ಹಿಟ್ಲರ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತ್ದಿದ ನಿರ್ಣ ಸ್ವಸ್ಥ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನಸ್ಸಿನವರಿಗೆ ಊಹಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯ.
ಹಿಟ್ಲರ್ನ ಲೈಂಗಿಕ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅವನ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರೇ ಅನೇಕ ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸ್ದಿದಾರೆ. ತಾನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳೆಯು ಅಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸುತ್ತ್ದಿದ, ಅವಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಣತನ ತೋರಿದರೂ ದೂರ ಮಾಡುವುದೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮದುವೆ- ಕೌಟುಂಬಿಕ ವಿಷಯಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬ್ದಿದ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ನೇಹಿತೆಯರನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಇಷ್ಟ ಪಡುತ್ತ್ದಿದ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತ್ದಿದ. `ಆರ್ಯ ತಳಿ' ಬೆಳೆಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಲೈಂಗಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆಸಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ಕಡ್ಡಾಯವನ್ನು ಹಿಟ್ಲರ್ ಜರ್ಮನ್ರ ಮೇಲೆ ಹೇರ್ದಿದ. ತನ್ನ ವಂಶ ಬೆಳೆಸುವ ಉ್ದದೇಶ- ಅಪಾರ ಬಯಕೆ ಹಿಟ್ಲರ್ನಿಗಿತ್ತಾದರೂ ಅಪಾರ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಅವನ ಆಸೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.
ತಾನು ಸ್ತ್ರೀಪ್ರಿಯ ಎಂದು ಹಿಟ್ಲರ್ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ್ದಿದನಾದರೂ ಅವನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಬಂದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕನ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇಲ್ಸ್ ಗಲರ್್ ಆಗ್ದಿದ `ಇವಾ ಬ್ರೌನ್' ಪ್ರಮುಖಳು. 1930ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಹಿಟ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಇವಾರ ಪರಿಚಯ, ಸ್ನೇಹ, ಪ್ರೀತಿ, ಪ್ರೇಮ ಅವರನ್ನು ಬಹಳ ದೂರದವರೆಗೆ ಕರೆತಂದಿತು. ಹಿಟ್ಲರ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಒಲವು ಬೆಳೆಸಿ ಕೊಂಡ್ದಿದ ಇವಾಳಿಗೆ ಮ್ಯೂನಿಚ್ನಲ್ಲಿ ಮನೆ ನೀಡ್ದಿದನಾದರೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅವಳ ಜೊತೆಗಿನ ಒಡನಾಟ ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸ್ದಿದ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುವತಿಯಾಗ್ದಿದ ಇವಾಳಿಗೆ ಹಿಟ್ಲರ್ನ ಅಭೇದ್ಯ ರಕ್ಷಣಾ ಕೋಟೆಯ ಒಳಗೆ ಹೋಗುವುದು ಸುಲಭ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವಳು ಜೀವನವಿಡಿ ಕಾಯುವುದರಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆದಳು. ಅವಳ ಜೊತೆ ಯಾವತ್ತೂ ರಾಜಕೀಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡದ ಹಿಟ್ಲರ್ ಸೋಲಿನಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟ ಹತಾಷೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇವಾಳನ್ನು ತನ್ನ ಬಂಕರ್ಗೆ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ್ದಿದ. ಅವಳ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮಕ್ಕೆ ಒಲಿದ ಹಿಟ್ಲರ್ ತಾನು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನಾದಿನ (.29) `ಚಾನ್ಸಲರ್ ಬಂಕರ್'ನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾಗ್ದಿದ. ಮರುದಿನವೇ ಹೆಂಡತಿಗೆ ವಿಷ ಕುಡಿಸಿ ತಾನೂ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ವಿಕ್ಷಿಪ್ತ ಮನಸ್ಸಿನ ಹಿಟ್ಲರ್ ತಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಶವಗಳು ಮಿತ್ರಕೂಟದ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ದೊರಕದಿರುವಂತೆ ಸುಟ್ಟು ಹಾಕುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸ್ದಿದ.
ಪುಕ್ಕಲು ಸ್ವಭಾವದ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅದನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಹಿಂಸೆಗೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತ್ದಿದ. ಅವನ ಹಿಂಸಾಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋಗಲು ಅವನ ಕಟ್ಟಾ ಬೆಂಬಲಿಗರ ಕುಮ್ಮಕ್ಕು ಕೂಡ ಕಾರಣ. 20ನೇ ಶತಮಾನ ಕಂಡ ಅತ್ಯಂತ ಹೀನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಹಿಟ್ಲರ್ ತನ್ನ ಸಮಾನಾಸಕ್ತ ದುಷ್ಟ ಸ್ನೇಹಿತರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಹಿಂಸಾಕೃತ್ಯ ಮಾನವ ಜಗತ್ತು ಕಂಡು ಕೇಳರಿಯದ್ದಾಗಿತ್ತು.